Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/560 K.2024/1329

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasında süregelen ilişki kapsamında mal ve hizmet temini olduğunu ve işbu ticari ilişkinin açık hesaba işlendiğini, davalının müvekkilinden mal ve hizmet almasına rağmen fatura kayıtlarından ve açık hesap tablosundan da anlaşılacağı üzere müvekkiline karşı edimlerini yerine getirmediklerini, davalının müvekkiline....... borçlu bulunduğunu, dava şartı olan arabuluculuğa yaptıkları başvurunun da sonuçsuz kaldığını belirterek şimdilik ..nin fiili ödeme günündeki rayiç döviz kuru üzerinden alım satım tarihleri dikkate alınarak ticari faizi ile beraber davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, dava şartı arabuluculuk için karşı tarafın davetinin şart olduğu, arabulucunun taraflara ulaşmak için tüm yolları denemesi ve bunu belgelendirmesi gerektiği, ancak buna rağmen ulaşılmadığında, bu husus belgeye bağlanması gerektiği, başka bir ifadeyle, mevcut yasal düzenleme karşısında arabulucu ya taraflara ulaşmalı ve bunu tutanağa bağlamalı ya da taraflara ulaşmama durumunu hangi yolları kullandığını da belirterek tutanağa bağlaması ve bu hususu son tutanağa yazması gerektiği, somut olayda ise,..... tarihli arabuluculuk son tutanağında, "karşı tarafa yapılan tüm araştırmalara rağmen telefon, mail,

internet üzerinden ulaşılamamıştır" şeklinde bir ifadeye yer verilmiş olup, .. üzerinden celp edilen belgelere göre, davalıya arabulucu tarafından tebligat çıkartılmadığı, bilgilendirme ve davete ilişkin işlemlerin belgeye bağlanmadığı gibi, davalıya hangi sebeplerle ulaşılamadığının belirtilmediği, dava açılmadan önce başvurulan dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecinin usulüne uygun şekilde yürütülüp sonlandırılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, dava şartı arabuluculukta davacının başvuruyu yapmasının dava şartının gerçekleşmesi için yeterli olduğunu, mahkemece arabuluculuk görüşmelerinin nasıl yürütüldüğünün denetlenmesinin mümkün olmadığını, ayrıca mahkemece dava dilekçesinin de davalı şirkete tebliğ edilmediğini, dava dilekçesi tebliğ edilmeden karar verilmesinin de usule aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, açık hesap ilişkisinden kaynaklı olarak ödenmeyen bakiye fatura bedellerinin tahsili istemine ilişkindir.

Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece; arabuluculuk dava şartı nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği, dava tarihi itibariyle davanın arabuluculuğa başvurunun dava şartı olduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Arabuluculuğa yönelik .. tarihli arabuluculuk son tutanağında, "karşı tarafa yapılan tüm araştırmalara rağmen telefon, mail, internet üzerinden ulaşılamamıştır" şeklinde bir ifadeye yer verilerek arabuluculuktan sonuç alınamadığı belirtilmiş, mahkemece, davalı yana usulüne uygun olarak arabuluculuk toplantı davetinin yapıldığının anlaşılamadığı gerekçeleriyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Konuya ilişkin...... Karar sayılı .. Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair emsal içtihadında da değinildiği üzere; arabulucunun taraflara ulaşma ve toplantıya davet etme sorumluluğunu usulünce yerine getirmeden arabuluculuk faaliyetini sonlandırması hâlinde dahi öngörülen arabuluculuk dava şartının gerçekleşmiş sayılacağı kabul edilmelidir. Zira, taraflara ulaşmak ve tarafları toplantıya davet etmek arabulucunun sorumluluğunda olduğundan, arabulucu tarafından davalı tarafın usulünce toplantıya davet edilmediği somut uyuşmazlıkta davacıya yükletilebilecek bir kusurun varlığından söz edilemeyecektir.

Zira, davacı dava açmadan önce, kanun hükmüne uygun olarak arabulucuya başvurmuş ve sürecin sonlanmasını beklemek suretiyle yükümlülüğünü yerine getirmiştir. Bu nedenle Dairemizce, arabulucunun taraflara ulaşma ve toplantıya davet etme sorumluluğunu usulünce yerine getirmeden arabuluculuk sürecini sonlandırması ihtimalinde "arabulucuya başvurulmuş olma" dava şartının gerçekleşmediğinin söylenemeyeceği kabul edilmiştir. Aksi yöndeki bir kabulün, hak arama özgürlüğünü aşırı derecede zorlaştıracağı açıktır.

Nitekim ...... de dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin kanuni düzenlemenin iptali istemiyle açılan davaya ilişkin ...... Karar sayılı kararında, düzenlemenin hak arama hürriyeti ve bu kapsamda mahkemeye erişim hakkına getirilen bir sınırlama niteliğinde olduğu kabul edilmiş, ancak "Arabuluculuğa başvuru zorunluluğunun, kişilerin hak aramalarını imkânsız hâle getiren veya aşırı derecede zorlaştıran etkisiz ve sonuçsuz bir sürece neden olmadıkça hak arama hürriyetinin özüne dokunduğu söylenemez" şeklindeki gerekçeyle bir çeşit sınırlama getirmiştir..

O halde yapılan bu açıklamalar ve yukarıda anılan kararlar ışığında istinaf incelemesine konu eldeki davada, davalı yan usulünce toplantıya davet edilmemesine rağmen arabuluculuk dava şartının gerçekleştiğinin kabulü gerekmiş, davanın usulden reddine ilişkin kararın işbu gerekçelerle kaldırılması gerekmiştir.

Kabule göre ise; davacı vekilince sunulan dava dilekçesi ekindeki belgelerden davacı ...... tarihli kararı ile 674 sayılı KHK'nın 19. maddesi gereğince yönetimlerine atanan kayyımların görev ve yetkilerinin .. devredildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda davacı şirkete kayyım atanıp atanmadığı veya .. devredilip devredilmediği, başka bir deyişle davacı şirketin hali hazırdaki hukuki durumunun belirlenmediği anlaşılmaktadır. Öte yandan dava açan davacı vekilinin eldeki davada davacı şirketin mi yoksa .... mi vekili olduğu hususu da değerlendirmeksizin, bu konuda bir araştırma yapılmaksızın karar verildiği görülmüştür. Bu durumda, yerel mahkemece öncelikle 674 sayılı KHK'nın 19. maddesi ile ...

Kararlarının birlikte değerlendirerek, ayrıca; ilgili ticaret sicil müdürlüğünden davacı şirketin ...... tarihinden sonraki dönem için ... yapılan işlemlerinde olduğu tüm belgeler getirtilmek suretiyle, davacı şirkete kayyım atanması veya .. devredilmiş olduğunun tespiti durumunda davacıyı temsile yetkili olan kişi veya kurumlara tebliği sonrasında oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken bu konularda hiç bir araştırma yapılmaksızın yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu yönlerden de re'sen kaldırılması gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."