Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/564 K.2024/1463

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasındaki sözleşme gereğince .. kumaş tipi .. (.) renkli tıbbi tek kullanımlık önlükten .. adedini kargo, gümrükleme ve ürün bedeli olmak üzere birim fiyatı .. . satımının kararlaştırıldığını, müvekkilince davalı hesabına ..-USD gönderilmişse de ürün teslimi yapılmadığı gibi bedelin de iadesi de olmadığını, arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alınamadığını beyanla ... Esas sayılı takibe davalı tarafından vaki olmuş itirazın iptali ile takibin devamını, asgari .. inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacı tarafın yabancı uyruklu bir şirket olduğundan teminat yatırması gerektiğini, davacı tarafın müvekkili şirketin hesabına gönderdiği paranın taraflar arasındaki sözleşmeden dolayı gönderildiğinin ispatı gerektiğini, sözleşme uyarınca verilen bir avans var ise, talep edilebilmesi için sözleşmenin feshi gerektiğini, icra dosyasına sunulu sözleşme örneklerinde davacı şirketin imzasının bulunmadığını, ürünlerin teslimi aşamasında yapılan sözleşmede teslim adresi ve teslimi yapılacak kişi bilgileri bulunmadığını, sözleşmede teslim adresinin . .. olarak belirlendiğini,

davacı tarafın talebi üzerine sözleşmeye konu malların..... adresine gönderildiğini, davacı şirket tarafından ihraç edilen ürünlerin teslim alındıktan sonra ... ürün daha talep edildiğini ancak fiyat düşüşü nedeniyle davacı tarafın ürünleri almaktan vazgeçtiğini, müvekkilinin bu nedenle zarara uğradığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, yargılama sırasında davacı . . . .. unvanlı şirketin davaya konu alacağını . .. temlik ettiği, sunulan belgeler tetkik edildiğinde yapılan temlikin alacağın temlikini düzenleyen TBK'nın 183 vd. maddelerine uygun olduğu, böylece HMK'nın .. maddesi uyarınca taraf değişikliği yapılarak yargılamaya devam edildiği, uyuşmazlıktaki taraf sıfatı değiştiğinden ve yeni davacı şirketin yabancılık unsuru bulunmadığından .... gereğince alınması talep edilen teminatın alınmasına yer olmadığına kanaat getirildiği,

taraflar arasında spunbond kumaş tipi, mavi renkli tıbbi tek kullanımlık önlükten .. adetini kargo, gümrükleme ve ürün bedeli olmak üzere birim fiyatı.. üzerinden satışı yönünde sözleşme akdedildiği, bu sözleşme uyarınca temlik eden ..... davalı şirketin.....havale gönderdiği, ancak, bu bedel karşılığı olan, malların davacıya teslim edilmediği, davalı taraf her ne kadar edimin ifa edilmemesinde kusuru olmadığını belirtmiş ise de, alacaklıyı temerrüde düşürerek, borcunu tevdi yerine ifa etmesi gerekirken bu yönde bir irade göstermediğinden kusuru bulunmadığına yönelik savunmaya itibar edilmediği,

öte yandan davacı tarafın icra takibi başlatarak sözleşmeden dönme iradesini göstermiş olup.... bu bağlamda tarafların aldıklarını geri vermeleri gerekmesi karşısında davaya konu takibe yapılan itirazın yerinde olmadığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF GEREKÇELERİ

Davalı vekili, mahkemece her ne kadar temlikin temliğinin geçerli olduğuna karar verilmişse de sunulan belgenin mahiyetinin alacağın temliği niteliğinde olmadığını, davacı ile halen devam eden bir sözleşme mevcut olduğundan yapılan bu işlemin her ne kadar alacağın temliği sözleşmesi olarak sunulmuş ise de;

alacağın temliği değil, sözleşmenin devri niteliğinde olduğunu, devrin geçerli olabilmesi için müvekkili şirket tarafından da sözleşmenin imzalanması gerektiğini, dosyaya ibraz edilen temlik sözleşmesinin, davacı adına temlike yetkili olmayan vekili tarafından imzalandığını, temlik sözleşmesinin ekinde sunulan vekaletnamenin, genel dava vekaletnamesi olup, davacıya ait bir hak ya da alacağın başkasına devrine yetki verilmediğini, davacının teminat şartını atlatmak için muvazaalı şekilde düzenlediği belgelerin hükme esas alındığını, sözleşme feshedilmeden haksız olarak takip başlatıldığını,

taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından sunulan sözleşme olduğu yönündeki iddialarının da kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafça icra takibine konulan sözleşmede de imzalarının mevcut olmadığını, dava aşamasında imzayı tamamlayarak ve sözleşmenin yalnızca bir suretini dosyaya sunarak tamamen kötü niyetli hareket ettiğini, sözleşme incelendiğinde davacının sözleşmede imzasının olmadığının görüleceğini, sözleşmede davacının .. ülkesinin şirketi olmasına rağmen ürünlerin .. ülkesine teslimini istediğini, şirketin .. olduğu göz önüne alındığında, ürünlerin davacı adına Kanada'ya gönderilmesinin zaten mümkün olmayacağını,

zira Nijerya şirketinin, Kanada ülkesine ithalat yapabilmesinin mümkün olmadığını, dolayısıyla ürünlerin, davacı şirketin dışındaki bir kişiye gönderilmesi gerekeceğinin aşikar olduğunu, burada davacı şirket ve şirketin Türkiye'deki iş takipçilerinin, müvekkilinin iyi niyetinden faydalanıp dolandırmaya ve haksız menfaat sağlamaya çalıştıklarını, müvekkilinin davacının oyalamaları nedeniyle ürünleri beklettiğini ve binlerce dolar zarara uğradığını, müvekkili şirketin yapılan sözleşme uyarınca tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini,

mücbir sebep sayılacak yasal düzenlemeler ve ... kısıtlamaları haricinde bir gecikmenin veya ifadan kaçınmanın mevcut olmadığını, davacı şirketin sözleşmeye uymadığını, sipariş etmiş olduğu .. adet ürünün halen hazır şekilde müvekkili şirkette beklediğini, ancak davacı şirketin teslim almaya yanaşmadığını, müvekkili şirkete ait defterlerin incelenmediğini, davacının ticari defter ve belgeleri ile müvekkili şirkete ait ticari defter ve belgeler incelenmeden karar verildiğini, anılan hususların taraf ticari defter ve belgeleri ile . .. kayıtları ile ispatı mümkün iken, mahkemenin hiçbir delili toplamadığını,

delil listelerinde yemin deliline dayanmalarına rağmen, mahkemece yemin delili hususunda hiçbir işlem yapmadığını belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, ticari satım sözleşmesi kapsamında bedeli peşin ödenen malların teslim edilmemesi nedeniyle, sözleşmeden dönülerek bedel iadesi için başlatılan takibe vaki itirazın İİK 67/1 maddesi gereğince iptali istemine ilişkindir.

Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

TTK'nın 18/III maddesinde tacirler arasında diğer tarafı temerrüte düşürmek, sözleşmeden dönme veya fesih için ihtarnamelerin noter, taahhütlü mektup, telgraf veyahut güvenli elektronik imza kullanarak elektronik posta sistemiyle yapılacağı düzenlenmiş olup, bu düzenleme geçerlilik şartı değil ispat şartına ilişkindir. Davacı yan dönem iradesini işbu icra takibini başlatarak gösterdiğine göre davalı vekilinin dönmenin şekline yönelik istinaf gerekçesi yerinde değildir.

Dosyada mübrez alacağın temliki sözleşmesinde açık bir şekilde......Esas sayılı dava dosyasına konu alacağının tamamının fer'ileri ve teminatlarıyla birlikte davacı temlik eden İce Imperial . .. unvanlı şirketin temlik alan ... temlik ettiği görülmekte olup, dava sonucunda hükmedilecek alacağın temlik edildiği açık olduğundan, sözleşme taraf değişikliği söz konusu olmayıp sadece dava sonucu elde edilecek bedelin temlik edildiği görülmekle borcun nakli yönündeki istinaf savunması da yerinde değildir.

Her ne kadar .. teminat hükümlerinin dolanılması amacıyla temlikname düzenlendiği ileri sürülmüşse de bu maddi vakıa da dosya kapsamı itibariyle soyut ve ispata muhtaç durumdadır. Ayrıca alacağın temlikinin de davacının yetkisiz temsilci tarafından imzalandığı ileri sürülmüşse de, davacı tarafından benimsenen şekli geçerlilik unsurları tam olan adi yazılı belge karşısında bu yöndeki istinaf savunması da dinlenebilir görülmemiştir.

Davalı yan kusuru olmaksızın satıma konu emtiaları teslim edemediğini, davacının ürünleri teslim almaktan kaçındığını ve buna bağlı olarak kendilerinin zarara uğradığını ileri sürmüşse de, dava sözleşme satım bedelinin istirdadına yönelik olup, davalı tarafından bu yönde bir mahsup savunması getirilmediği gibi sözleşmenin ifa edilmemesine bağlı olarak maddi zararın talep edilmesine yönelik herhangi bir karşı dava da açılmış değildir. Davalı, alacaklının temerrüdü hükümleri kapsamında tevdi talebinde de bulunmadığına göre istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Her ne kadar defter incelemesi yapılmadığı ileri sürülmüşse de, uyuşmazlık kapsamı ve mahiyeti itibariyle defter incelemesi yapılması yargılamaya yenilik getirmeyeceğinden davalının defter incelemesine yönelik istinaf gerekçesi de yerinde değildir.

Davalı yemine dayanmalarına rağmen mahkemece yemin haklarının hatırlatılmadığını ileri sürmüştür.

Davalı vekilinin savunmasının temeli; müvekkilinin aradaki sözleşme uyarınca tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği, mücbir sebep sayılacak yasal düzenlemeler ve ..kısıtlamaları haricinde herhangi bir gecikmesi veya ifadan kaçınmasının söz konusu olmadığı, ancak davacının sözleşmeye uymayarak müvekkilini zarara uğrattığı ve sipariş edilen .. adet ürünün halen hazır şekilde müvekkili şirkette beklediği, davacının ürünleri teslim almaktan imtina ettiği yönündedir.

Görüldüğü üzere davalının savunma olarak getirdiği uyuşmazlık konusu şey davalının teslim edememekteki kusursuzluğu yönündedir. Davacının ürünleri teslim almadığı olgusu çekişmesizdir. Oysaki davalının alacaklının temerrüdü yönündeki hükümleri işlettiği yönünde herhangi bir savunması da söz konusu değildir. Nitekim . .. göre de; iddiası kanıtlanmış ve çekişmesiz olan bir husus nedeniyle tarafa mahkemece yemin delilinin hatırlatılmasına lüzum bulunmamaktadır.

Dolayısıyla bu noktadan sonra yemin icrasına lüzum bulunmamaktadır.....

Davalı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucu, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalı vekilinin vaki istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."