Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/740 K.2024/1562

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili.......de faaliyet gösteren müvekkil şirketin iştigal alanının çeşitli ürünlerin toplu alım-satımı ve dağıtımı olduğunu, davalı şirketle de ...eki bir bağlantısı aracılığıyla iletişime geçerek....’de el dezenfektanları için ..’lik ilk sipariş verildiğini, müvekkilinin ilk siparişten ve ürünlerden memnun kalması üzerine ikinci sipariş olarak.......’lik el dezenfektanı istediğini, davalının bazı nedenlerden dolayı siparişin hazırlanmasında gecikmeler olacağını, müvekkilinden siparişi ...... adete çıkarıp çıkaramayacağının sorulduğunu, müvekkilinin de buna olumlu yanıt verdiğin ve sipariş bedeli ......ödediğini,

müvekkilinin üçüncü parti siparişleri aldığında önceki ürünlerde olmayan ve balık kokusuna benzer çok kuvvetli bir koku fark ettiğini, bu durumu dile getirdiklerinde bu iddia önce yalanlanarak ürün içeriğinde bir değişiklik yapılmadığının söylendiğini, eldeki ürünleri kimseye satamadıklarını, önceden yapılan bir başka sözleşmeyi de bu nedenle feshetmek zorunda kaldıklarını beyanla; fazlaya ilişkin taleplerinin saklı kalması kaydıyla davalıdan alınan .. adet el dezenfektanının ayıplı olması nedeniyle HMK 109. madde gereği alacağın ..

USD'nin bilahare ıslah yoluyla artırmak kaydıyla şimdilik. TL'nin yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, harca esas değer olarak ... TL belirlenen değerin

eksikliği nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacı ürün

içeriğinin değiştiği tezini mahkemeye sunmaya çalışmışsa da ancak firmaların

ürün formülasyonlarının vermesi şeklinde bir uygulaman olamayacağını, sürekli geliştirilen üründe daha iyi sonuç

verdiği düşünülen daha pahalı izopropil alkol kullanıldığını, koku değişikliğine

bunun sebep olabileceğini, kendilerinin kokuyla ilgili taahhütlerinin olmadığından ürünlerin ayıplı olmadığını, ayıp ihbarının zamanında yapılmadığını, ürünlerin teslimi sonrası tüm dünyada fiyatların düşmesi nedeniyle zarar

etme kaygısıyla davacının bahane ürettiğini, ihtarnamelerdeki birim fiyatların

hesaplara esas alınan birim fiyatlardan farklı olduğunu, kapakların gevşekliği ve kırık olduğu iddiasının kabu edilemeyeceğini, çünkü

içerikteki alkolün cam dışı kapları zamanla etkileyerek sertleştirebileceğini,

ayrıca kabı şişirerek kapağı gevşetebileceğinden bunun ayıp olamayacağını, davacının jel yoğunluğundan kaynaklı şikâyetinin Ek 10 da sunulan video

ile üründen beklenen performans ile ilişkili olduğunu, ayıplı ürün ile ilgili alıcının ..

göre gecikmeden usulü içinde tespit ettirmesi gerektiğini, ürünlerle ilgili yapılan depo masraflarını isteyemeyeceğini, davacının ..adet mevcut siparişlerinden ayıbın hangisinde olduğunun açık

olmadığını, yapılan itirazlar ile salt .. adet siparişin balık kokulu

olmasından kaynaklı olduğunun anlaşıldığını, lojistiğin, nakliye ve

konteynırın kendileri tarafından yapıldığını, anılan dönemde konteynır

temininde güçlükler olduğunu, davac..... yazışmalarında ayıp konusunda .. firmasından

rapor alacağını ifade etmekle birlikte bunu yapmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacı yanın iddia ettiği gibi .... tarihinde davacı tarafından davalıya ayıp ihbarına dair herhangi bir mail yazışması görülmediği, mahkemece davacı tarafından davalıya .... tarihinde gönderilen mail yazışmasında koku probleminden bahsedilmiş olduğu tespit edilmişse de mail tarihi itibariyle ayıp ihbar sürelerinin geçirildiği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, .... tarihli bilirkişi raporu ile üründe mevcut kokunun hammadde olan etil alkol veya izopropil alkol tedarik kaynağının değiştirilmiş olmasından kaynaklanmış olmasının çok kuvvetli ihtimal olduğunun tespit edildiğini, dava konusu ürünlerin formulünün değiştirildiğini, yapılan bu değişikliğin ürünlerde kokuya sebep olduğunu alınan her iki raporla da sabit olduğunu, ürünlerin ayıplı olduğunun ispatlandığını, .. tarihli raporuda ürünlere ilişkin mali olarak inceleme sonucunda müvekkilinin yaptığı masrafların..... olduğu ve bu zararın tazmini gerektiğinin belirtildiğini,

hakimin .... tarihli raporu tamamen yanlış yorumlayarak ve işbu raporu dikkate almaksızın hüküm kurduğunu, hükme esasa alınan bilirkişi raporu dikkate alındığında, müvekkil tarafından yapılan .... masraflar yönünden talebin kabulüne, kabul anlamına gelmemek kaydıyla ...bedelin ise ihbarın şekil şartlarına uygun yapılmaması nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, ancak usule ve yasaya aykırı olarak davanın tamamen reddine karar verildiğini, müvekkilinin ürünleri .... de teslim aldığını ve davalıya ..... tarihinde mail attığını, söz konusu mailin dava dosyasına defalarca sunulduğunu hakim tarafından dikkate alınmadığını,

kaldıki davalı da maili almadığını iddia etmeyip .... tarihli e-mail ile durumu kabul ettiğini belirterek başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle; davalı satıcıdan alınan ve ayıplı çıkan dezenfektan emtiaları nedeniyle sarfedilmek zorunda kalınan masraflar ile ayıplı çıka .. adet ürünün bedellerinin iadesi istemine ilişkindir.

HMK'nın 355. maddesi kapsamında, istinaf edenin sıfatı, ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzeni nazara alınarak Dairemizce tetkikat gerçekleştirilmiştir.

Tacirler arası satış sözleşmelerinde TTK’nın 23. maddesi ile, bu madde yollamasıyla TBK’nın satış sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Yerel mahkemece aldırılan .... havale tarihli Kimya . . . tarafından tanzim olunan raporda; davacı tarafından sunulan uyuşmazlık konusu numunelerin "tarımsal kökenli" alkolden üretildiği, kokunun bu sebepten ileri geldiği, imalatta tarımsal kökenli alkol dahi kullanılsa bunun aktif karbonla muamele edileninin tercih edilmesi gerektiği alkolün pandemi döneminde zor temin edilebilmesi, maliyetli ve zaman alıcı bir işlem olmasından dolayı...göz ardı edildiğini, pandemi dönemindeki aşırı talepler, üreticileri bu tip kimyasal işlemlere vakit ayırmaktan alı koyduğunu, davacıdan gelen numunenin, dezenfektandaki kötü kokuların "ıslah edilmemiş tarımsal kökenli alkolden" kaynaklandığı açıklanmıştır.

Öte yandan....... tarihli heyet raporunda da benzer ve paralel doğrultuda görüş belirtilmiştir.

Buna göre; kullanılan alkol veya izopropil alkol menşeinin ürün kalitesini, özellikle dezenfektan kokusunu önemli ölçüde etkileyeceği, uygun olmayan kaynaklardan muhtelif koku karışımlarının, bilhassa tarımsal menşeli alkollerin bu tür sevimli olmayan kokuya yol açacağı, bu koku ve alkollerde yer alan bir takım kirliliklerin ancak aktif karbon kullanılarak istenmeyen koku ve kirliliklerden arındırılabileceği belirtilmiştir.

Yine anılan raporda değinildiği üzere; her ne kadar ilk iki parti ürünlerde ayıp ortaya çıkmasa da üçüncü parti siparişte kokuya ilişkin müşteri şikâyetinin dosya ekinde yer alan numune ile de belirgin olduğu, kokunun, tedarik edilen ana hammadde alkol kaynağının değişmesinden ileri gelmiş olmasının kuvvetle muhtemel olduğu, kalite kriterleri bakımından üretim ve tedarik süreçleri tamamen üretici firma (davalı) kontrolü altında yürütüleceği, üretici-davalının ISO 9001 Kalite Belgesine sahip olduğu, müşteri şikâyetine konu son parti ürün açısından ürün reçetesinde değişiklikler yapıldığı,

bu değişikliklerden müşteriye haber verilerek onayının alındığına dair dosyada bir delil bulunmadığı, başlangıç reçetesi ile yapılan ürünlerin müşteri tarafından onaylandığı ve siparişlerin bu onayla şekillendiği, ancak son partide yapılan ürün reçetesindeki değişikliklerin müşteriye bildirilerek onay alınması gerektiği, bunun kalite standardı sisteminin bir gereği olduğu, son sipariş parti üründe tespit edilen kokuya ilişkin kullanıcı konumundaki müşteriler tarafından şikâyete konu olmasının kaçınılmaz olduğu açıktır.

Dolayısıyla hal böyleyken söz konusu ürünlerin gizli ayıplı olduğunun kabulü gerekmiştir. Gizli ayıp söz konusu olduğundan ayıp ihbar süreleri bakımından TTK’nın 23. maddesi hükmü değil, TBK’nın 223. ve 225. madde hükümleri dikkate alınacaktır. TBK’nın 225. maddesi "(1) Ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmediğini ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz. (2) Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da aynı hüküm geçerlidir." şeklinde düzenlenmiştir.

Davalı satıcının, ağır ve hedef kitle müşterisi bakımından katlanılamaz olan bu koku nedeniyle davacı alıcıya önceki ilk iki partide bu yönde sorun olmamasına rağmen üçüncü parti açısından açıklama ve aydınlatma yapmadığı gibi müşteri onayı da almadığından, ayrıca alıcı nezdinde ilk iki partideki memnuniyet de gözetilerek yine aynı kalite ve kokuda ürün geleceği yönünde bir güven oluşturduğu sabit olduğundan ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekir.

Bu bağlamda TBK 225. maddesi uyarınca davalı, ayıp ihbar süresine uyulmadığı yönündeki savunması ile sorumluluktan kısmen dahi olsa kurtulamayacaktır...... Kaldı ki, üçüncü parti emtiaların.... tarihinde teslim alındığı çekişmesiz olup, dosyada mübrez yeminli tercümesi yapılmış ..... tarihli ayıp ihbar mailinde de açık bir şekilde "yeni stok kapakları iyi görünüyor ama alkollü balık gibi kokuyor. .. kontrole gideceğim ama önceki jel kokusu güzeldi.

Daha fazla stoktaki kokuyu kontrol ettikten sonra .. günü size e-posta göndereceğim" şeklinde, ürünlerdeki balık kokusundan bahsedilerek ayıplı durumdan davalı satıcı haberdar edilmiştir. Mahkemece işbu mail yazışması göz ardı edilerek, süresinde ayıp ihbarı yapılmadığından bahisle davanın reddi cihetine gidilmesi yerinde görülmemiştir.

Zira davalı yanın da ..... tarihli mailinde gönderilen numunelere nazaran kokunun varlığı kabul edilmiş, bu partideki kokunun sebebinin kullanılan daha iyi ve pahalı bir alkol türü olduğu,..için bu kokunun normal olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla, davalı yanın numunelere ilişkin kabulü açık olup, yapılan bilirkişi incelemelerine yönelik itirazları da dinlenebilir değildir.

Davalı vekili aşamadaki savunmalarında, koku yönünden herhangi bir taahhütleri olmadığını ileri sürmüşse de, hedef kitle olan son kullanıcı tüketiciye satılacak dezenfektan ürünlerindeki ağır ve dayanılmaz koku yönünden, müşterinin kabule zorlanması düşünülemez. Dolayısıyla ilk iki partide bulunmayan, son partide varlığı çekişmesiz olan ağır koku nedeniyle ayıplı emtiaların söz konusu olduğu açık ve izahtan varestedir.

Bu durumda mahkemece davacının ayıplı ürünler nedeniyle yapmak zorunda kaldığı masraflar ile iadesi yapılacak ve ödenmiş ürün fatura bedellerine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi yerinde değildir.

Dolayısıyla, faturada belirtilen ve ödemesi yapılan birim fiyatlar üzerinden ürün bedelleri ile dava dilekçesinde belirtilen masraf kalemlerinin hesaplattırılması, yapılan masrafların kadri maruf olup olmadığının ortaya konulması, davacının gerçek zararının tespit edilebilmesi amacıyla bu hususlarda bilirkişilerden ek rapor aldırılması gerekmektedir.

Ayrıca mevcut heyet raporunda zarar kalemleri .. .. . olarak belirtilmişse de, taraflar arasındaki satım ilişkisi USD para birimi üzerinden yürütülmüş olup, TBK'nın 99. maddesi gereğince davacı seçim hakkını da işbu yabancı para üzerinden seçmiştir. Her ne kadar davalı yanın savunmasında, ihtarnamede .. adet ürün açısından .. USD birim fiyattan .. USD istendiği halde, dava dilekçesinde. USD'den ..

USD zarar talebinde bulunulmasının mümkün olmadığını, noterdeki beyanın davacıyı bağlayacağını ve daha fazlasını isteyemeyeceği ileri sürülmüşse de; davacı tarafça gönderilen ihtarnamede belirtilen miktar bu davada alacağın talep edildiği tarih itibariyle davacı yönünden bağlayıcı değildir. Davacının alacağını dava yoluyla talep edebilmesi için daha önceden bir ihtarname göndermesi zorunluluğu da bulunmamaktadır.

Bu nedenle dava dilekçesinde talep edilen tarih itibariyle davacının ne miktar alacağının bulunduğunun alınacak bilirkişi raporu kapsamında belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir...

Davacı vekilinin istinaf başvurusu açıklanan nedenlerle yerinde görülmüş olup, HMK'nın 353/1-a.(6) bendi uyarınca kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde delillerin toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."