Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/753 K.2024/1737

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı ....... vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine ....esas sayılı dosyası ile faturalara dayalı olarak icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin itiraz süresini kaçırması nedeni ile takibin kesinleştiğini ve müvekkilinin tüm banka hesaplarına bloke konulduğunu, icra takip dosyasına dayanak yapılan faturaların dava dışı....adına düzenlenmiş olduğunu, müvekkili şirketin davalıya herhangi bir borcu olmadığı gibi davalının dayandığı faturaların ve faturaların kesildiği dava dışı şirketin de müvekkille ilgisinin bulunmadığını, müvekkili şirket ile alacaklı olduğunu iddia eden yan arasında hiç bir ticari veya hukuki ilişki olmadığını, tüm bu nedenlerle müvekkilinin anılan icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespit edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı . .. vekili cevap dilekçesinde özetle; takibe dayanak faturalardaki borçlu dava dışı şirketin muvazaalı olarak faaliyetlerine davalı şirket üzerinden devam etmekte olduğunu, iki şirket arasında organik bağ olduğunu, müvekkili tarafından bu faturalara dayalı olarak ...sayılı dosyası ile dava dışı ... karşı takibe geçildiğini, geçilen takip ile birlikte yapılan sorgulamalarda ve bankalara gönderilmiş olan haciz müzekkeresi neticesinde söz konusu dosya borçlusunun herhangi bir mal varlığının olmadığını ve şirketin içinin tamamen boşaltıldığını, bu şirketin yetkilisinin . .. olduğunun tespit edildiğini,

davacı . .. de yetkilisinin . .. olduğunu, aralarında hukuki ve fiili ilişki olduğunun tespit edildiğini, tüzel kişilik perdesi üzerinden bir şirketten borçlanılırken ve icra takipleri bu şirket yönünden sonuçsuz ve semeresiz kalırken diğer süresiz şirket yetkilisi aynı olan davacı şirket üzerinde mal varlığı bulunmakta ve takiplerden sonuç alınmakta olduğunu, dava dışı . .. adlı şirketin faaliyetlerine davacı şirket üzerinden devam edildiğini, bu gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince. "Davanın bir menfi tespit davası olduğu ve menfi tespit davasında ispat yüküne dair açıklamalardan da anlaşılacağı üzere kural olarak menfi tespit davasında ispat yükü davalı alacaklıdadır.

Davalı alacaklı, davacı ile dava dışı . . . ...nden alacaklı olduklarını ve davacı borçlu ile dava dışı firma arasında organik bağ bulunduğunu tüzel kişilik perdesinin kaldırılarak dava dışı firmanın borcundan kaynaklı olarak davalının sorumlu tutulması talep etmektedir. Davalı alacaklının iddiasının dinlenebilmesi için öncelikle dava dışı firmadan alacaklı olduğunu ispat etmek zorunda olduğunda kanaat edinilmiştir.

Davacının dava dışı firmadan alacaklı olup olmadığını tespit edebilmek için mahkememizin.....tarihli duruşmasında davalı alacaklıya ticari defterlerini ibraz etmek üzere kesin süre verilmiştir. Davacı vekili mahkememize ibraz etmiş olduğu....tarihli beyan dilekçesi ile ticari defterlerin saklama süresi olan .. yıl sonunda imha edildiğini mahkememize bildirmiştir. (...) TTK'nun 82'nci maddesi 5'inci fıkrası.

"Birinci fıkranın (a) ilâ (d) bentlerinde öngörülen belgeler on yıl saklanır." şeklinde düzenlenmiştir. TTK'nun mezkur düzenlemesine göre bir tacirin ticari defterlerini saklama süresi .. yıl olarak düzenlenmiştir.

Davacı vekilinin bahsetmiş olduğu 5 yıllık saklama süresi ise VUK'tan kaynaklı olmakla birlikte davacının tacir olması tacir olmasının hüküm ve sonuçlarının TTK'ndan kaynaklanması nedeniyle saklama süresinin .. yıl olduğu kanaati ile süresinde ticari defterlerin ibraz edilmemiş olduğu kanaati oluşmuştur. (...) eldeki dava dosyasında davacı tarafın delillerini alacaklı olduğunu iddia ettiği tarafın davalı değil dava dışı taraf olduğu dikkate alındığında da HMK.... hükmünün uygulama olanağının bulunmadığı ispat yükü kendisinde olan davacının davaya konu edilen faturadan kaynaklı dava dışı taraftan alacaklı olduğunun ispat edemediği

anlaşılmıştır. Bunun yanında davacı açıkça yemin deliline dayanmışsa yemin delili ancak davanın tarafları arasında uygulanabilecek ispat vasıtaları olduğu dikkate alınarak dava dışı tarafa yemin teklif edip edemeyeceği hususu hatırlatılmamıştır. (...) Tüzel kişilik perdesinin aralanmasını talep eden davalı alacaklının, dava dışı firmadan alacaklı olup olmadığını ispata elverişli delillerle ispat edememiş olmaması,

davanın tarafı olmayan dava dışı firma bakımından yemin, isticvap ve HMK 222/5 hükümlerinin uygulanamayacak olması nazara alınarak davalı alacaklının öncelikli olarak dava dışı firmadan alacağının varlığını ispat edememiş olması nedeni ile davacı borçlunun dava konusu icra takibinden dolayı borçlu olmadığı kanaati hasıl olmuştur." gerekçesiyle davanın kabulüne ve davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı taraf istinaf dilekçesinde; davanın arabuluculuk yoluna başvuru yapılmadan açılması nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin alacaklarına karşılık olarak dava dışı . .. karşılık olarak kesmiş olduğu ödenmeyen faturalardan ötürü başlatılan takibin kesinleştiğini, müvekkili yönünden celp edilen ba ve bs formları ile dava dışı şirkete kesilen faturalar ile de bu durumun tespit edildiğini, bu gerekçelerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 6098 sayılı TBK m. 207'ye göre alım satım sözleşmesinden kaynaklı alacak için başlatılan icra takibine itiraz nedeniyle 2004 sayılı İİK m. 67'ye göre açılmış itirazın iptali davasıdır.

Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık takibe konu yapılan faturalarda borçlu gözüken şirket ile davacı şirket arasında organik bağ bulunup bulunmadığı, dava dışı borçlu şirketin davacı şirket tüzel kişilik perdesi altında faaliyetlerine devam edip etmediği konusundadır.

Davalı taraf 6098 sayılı TBK m. 19 ve 4721 sayılı TMK m. 2 ve 3'e göre tüzel kişilik perdesinin aralanması yoluyla dava dışı . .. kendisine olan faturaya dayalı borcundan ötürü davacı şirketin tazminat sorumluluğu olduğunu ileri sürmektedir. Davalı bu beyanı ile tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisini defi olarak ileri sürmüştür.

Tüzel kişilik perdesinin aralanması yoluyla tazminat talep edilebilmesinin ilk koşulu geçerli bir alacağın varlığıdır. Takibin kesinleşmiş olması menfi tespit davalarında davalının alacağının varlığını kanıtlama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Davalı taraf alacağının varlığını kanıtlayacak bir belgeyi dosyaya sunamadığı gibi ticari defterlerini de dosyaya sunmamıştır.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."