Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/841 K.2023/1423

Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce 2023/24 Esas, 2023/151 Karar sayılı dosyasında verilen 25/05/2023 tarihli kararın istinaf incelemesi davacılar vekili tarafından istenmiş olmakla, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. TTK'nın 438.

Maddesi uyarınca bilgi alma hakkı veya inceleme hakkının daha önce kullanılmış ise belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulması gündemde yer almasa bile genel kuruldan istenebileceğini, davalı şirketin ....... tarihinde yapılan genel kurul toplantısında gündemin 3. maddesine ilave edilen 3.1 maddesinde davalı şirketin kayıtları üzerinde TTK'nın 438. maddesine dayalı olarak özel denetim yapılması yönündeki taleplerinin oy çokluğu ile reddedildiğini, TK'da yapılan değişiklikler ile denetim organının ortadan kalktığını, anonim şirketlerinin çoğunun bağımsız denetimin dışında bırakıldığını,

TTK'nın 438. maddesi ile pay sahiplerinin çoğunluk kararları karşısında çaresiz kaldığı durumlar yönünden pay sahiplerine özel denetçi isteme imkânının verildiğini, özel denetim isteme hakkı sayesinde pay sahiplerinin anonim şirket hakkında doğru ve yeterli bilgiye ulaşacağını, müvekkillerinin kök murisi olan ...... tarihinde vefat ettiğini, murisin altı oğlu bir kızının bulunduğunu, vefatı ile geriye mirasçı olarak eşi oğulları ve kendisinden önce vefat eden oğullarından ........ müvekkili eşi ve çocukları ile kızının kaldığını, müvekkili .... murisin tek kız evladı olup, ..... ikamet ettiğini,

muris ...... kızları ve eşi olan diğer davacıların ise ...... ikamet ettiklerini, murisin davalı şirketin kurucusu olup, davalı şirketin maddi birikimleri ile kurduğunu, sadece oğullarının şirkete ortak yaptığını, tek kızını şirket ortaklığından yoksun bıraktığını, murisin ölümünün ardından müvekkili ....... davalı şirkette veraset ilamından gelen payı nedeniyle ortak olduğu,

diğer müvekkillerinin ....... vefatı ile veraset ilamındaki payları nispetinde şirket ortağı olduklarını, müvekkillerinin azınlık hisse sahipleri olup, şirket iş ve işlemlerinden daima uzak tutulduklarını, hiçbir zaman yönetime katılma hakkının tanınmadığını, davalı şirketin ........ tarihinde yapılacak genel kurul toplantısına esas çağrı belgelerinin TTK'nın 414.

Maddesi kapsamında iki hafta öncesinde müvekkillerinin elinde olacak şekilde gönderilmediğini, bu nedenle kalan süre içerisinde ve davalı şirket tarafından gönderilen kısıtlı bilgiler kapsamında inceleme yapılmak suretiyle ......... tarihli ihtarnamesi ile TTK'nın 437. madde kapsamında bilgi alma haklarının kullanıldığını, ihtarnamenin genel kurul toplantı tarihinden önce davalı şirkete ulaşmamış olması nedeniyle genel kurul toplantısı sırasında sorularına yanıt verilmediğini, toplantının yapılmasının ardından davalı şirket tarafından ...... tarihli ihtarname ile ihtarnamelerine cevap verildiğini,

davalı şirketin cevabi ihtarnamesinde sorularına soyut, bilgi ve belgeye dayalı olmayan, muhasebe kayıtlarında olmayan yeni vakıalarla cevaplar verildiğini, davalı şirketin açılın ve yıl sonu bilançolarının açıklık ve doğruluk ilkelerinin bir yansıması olarak TTK'nın 78., 79. ve 80. maddelerine uygun olarak düzenlenmesinin gerektiğini, müvekkillerine gönderilen bilgiler kapsamında davalı şirketin bilançolarının .........

İlkelerine uygun bir şekilde değerleme ölçütlerine tabi tutularak hazırlanmadığının gözlemlendiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak özel denetim yapılmasını istedikleri konuların olduğunu ileri sürerek davalı şirket kayıtları üzerinde inceleme yapmak ve rapor düzenlenmek üzere özel ...... edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların müvekkili şirketin bir önceki ...... tarihinde yapılan genel kurul toplantısının iptali amacı ile aynı gerekçelerle ....... dava açtıklarını, ancak bu davanın mahkemece reddedildiğini, davacıların genel kurul ilanının ilgililere tebliğine ilişkin iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacının müvekkili şirket hakkında şüpheler yaratmak yönetim kademesini tedirgin etmek amacı ile bu davaya konu iddiaları hakkında bilgi verilmesine rağmen kötü niyetle dava açma yolunu tercih ettiklerini,

davanın açılış nedeninin şirket hesaplarının tetkikine yönelik değil şirket ve şirketin yönetim kademesi üzerinde bir baskı oluşturarak çalışanlarda tedirginlik yaratarak mevcut paylarının fahiş fiyata satarak şirketten çıkmaya yönelik olduğunu, davacıların özel denetim hakkını ........

TL aktif bir büyüklüğe sahip şirkette eleştirecek herhangi bir husus bulamadıklarından çok küçük miktarı yönetimin yasal ve meşru ticari ve yönetsel tasarruflarını sorgulatmaya çalışarak kötü niyetle bu davayı açtıklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, "...Pay sahibinin, pay sahipliği haklarının kullanılması bakımından gerekli olduğu durumlarda genel kuruldan özel denetim isteminde bulunabilmesi için, daha önce, bilgi alma veya inceleme hakkını kullanmış olması gerekir. Kanunda açıkça ifadesini bulan "daha önce" şartı, pay sahibinin soru sorup cevaplarını aldıktan hemen sonra, aynı genel kurulda özel denetim istemesi halinde gerçekleşmiş olmaz.

Çünkü verilen cevapları değerlendirmeden ve diğer pay sahiplerinin de değerlendirilmesine olanak bırakmadan hemen genel kurula özel denetim talebini sunmak özel denetim gibi önemli bir hukuki kurumun ciddiyeti ile bağdaşmaz (......, S.64).

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, özel denetim isteminde bulunan davacılar vekilinin ...... tarafından tanzim edilen ....... yevmiye numaralı bilgi edinme ve inceleme hakkını içerir ihtarnamesinin .......... tarihi itibari ile henüz davalı şirkete tebliğ edilmediği, bu bağlamda özel denetçi tayini için aranan "daha önce" şartının yerine getirilmediği göz önünde bulundurularak davanın reddine" karar verilmiştir.

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesini tekrar ettiklerini, yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, TTK'nın 438.

Maddesi uyarınca bilgi alma hakkı veya inceleme hakkının daha önce kullanılmış ise belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulması gündemde yer almasa bile genel kuruldan istenebileceğini, davalı şirketin ........ tarihinde yapılan genel kurul toplantısında gündemin 3. maddesine ilave edilen 3.1 maddesinde davalı şirketin kayıtları üzerinde TTK'nın 438. maddesine dayalı olarak özel denetim yapılması yönündeki taleplerinin oy çokluğu ile reddedildiğini, TK'da yapılan değişiklikler ile denetim organının ortadan kalktığını, anonim şirketlerinin çoğunun bağımsız denetimin dışında bırakıldığını,

TTK'nın 438. maddesi ile pay sahiplerinin çoğunluk kararları karşısında çaresiz kaldığı durumlar yönünden pay sahiplerine özel denetçi isteme imkânının verildiğini, özel denetim isteme hakkı sayesinde pay sahiplerinin anonim şirket hakkında doğru ve yeterli bilgiye ulaşacağını, müvekkillerinin kök murisi olan ............ tarihinde vefat ettiğini, murisin altı oğlu bir kızının bulunduğunu, vefatı ile geriye mirasçı olarak eşi oğulları ve kendisinden önce vefat eden oğullarından ........ müvekkili eşi ve çocukları ile kızının kaldığını, müvekkili ......... murisin tek kız evladı olup, ....... ikamet ettiğini,

muris ...... kızları ve eşi olan diğer davacıların ise ..... ikamet ettiklerini, murisin davalı şirketin kurucusu olup, davalı şirketin maddi birikimleri ile kurduğunu, sadece oğullarının şirkete ortak yaptığını, tek kızını şirket ortaklığından yoksun bıraktığını, murisin ölümünün ardından müvekkili ...... davalı şirkette veraset ilamından gelen payı nedeniyle ortak olduğu,

diğer müvekkillerinin ...... vefatı ile veraset ilamındaki payları nispetinde şirket ortağı olduklarını, müvekkillerinin azınlık hisse sahipleri olup, şirket iş ve işlemlerinden daima uzak tutulduklarını, hiçbir zaman yönetime katılma hakkının tanınmadığını, davalı şirketin .......... tarihinde yapılacak genel kurul toplantısına esas çağrı belgelerinin TTK'nın 414.

Maddesi kapsamında iki hafta öncesinde müvekkillerinin elinde olacak şekilde gönderilmediğini, bu nedenle kalan süre içerisinde ve davalı şirket tarafından gönderilen kısıtlı bilgiler kapsamında inceleme yapılmak suretiyle ........ tarihli ihtarnamesi ile TTK'nın 437. madde kapsamında bilgi alma haklarının kullanıldığını, ihtarnamenin genel kurul toplantı tarihinden önce davalı şirkete ulaşmamış olması nedeniyle genel kurul toplantısı sırasında sorularına yanıt verilmediğini, toplantının yapılmasının ardından davalı şirket tarafından ......... tarihli ihtarname ile ihtarnamelerine cevap verildiğini,

davalı şirketin cevabi ihtarnamesinde sorularına soyut, bilgi ve belgeye dayalı olmayan, muhasebe kayıtlarında olmayan yeni vakıalarla cevaplar verildiğini, davalı şirketin açılın ve yıl sonu bilançolarının açıklık ve doğruluk ilkelerinin bir yansıması olarak TTK'nın 78., 79. ve 80. maddelerine uygun olarak düzenlenmesinin gerektiğini, müvekkillerine gönderilen bilgiler kapsamında davalı şirketin bilançolarının Türkiye Muhasebe Standartları İlkelerine uygun bir şekilde değerleme ölçütlerine tabi tutularak hazırlanmadığının gözlemlendiğini,

fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak özel denetim yapılmasını istedikleri konuların olduğunu belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

HMK'nın 353.maddesine göre inceleme yapıldığından duruşma açılmamıştır. İstinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf edenin sıfatı, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 440/2. maddesi uyarınca mahkemece şirkete özel denetçi atanması talepleri hakkında verilen davanın kabulüne veya reddine ilişkin kararların kesin olması nedeniyle kanun yoluna başvurulamayacağı gerekçesiyle davacılar vekilinin özel denetçi atanmasına yönelik istinaf başvurusunun HMK'nın 346/1. maddesi gereğince usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."