Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/873 K.2025/85

Taraflar arasında görülen davada ....karar sayılı kararın istinaf incelemesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı hakkında icra takibinin olduğunu e-devlet vatandaş .. modülü üzerinden ..... tarihinde tesadüfen öğrendiklerini, İcra takibi ..... tarihinde başlatılmış.... tarihlerinde tebliğ edildiğini, davalı şirket . .... sayılı dosya üzerinden .... keşide tarihli çeklere istinaden toplam ....

TL alacak hakkında .... tarihinde icra takibi başlattıklarını, .. arasında alınan ...göre davacı ....gün ve .. yevmiye sayılı işlemiyle ortak olduğu davalı/takip alacaklısı şirketin şirket ortaklığından, hissesini .... yevmiye sayılı işlemiyle çıktığını, davalı/takip alacaklısı vekili,.. tarihinde davacı ...'ın, ... tarafından bildirilen adresine 89/1 ihbarnamesi çıkarılmasını talep etmiştir.

Her üç haciz ihbarnamesinin de ...... adresine çıkarıldığını, tebligat mahallinde "ismen tanınmayan" davacıya TK m.35 gereğince tebligat yapıldığını, ....ile icra dosyası arasına alınan... yazıyla sabit olduğu üzere davacı ...'ın takip borçlusu şirketten .. tarihinde ayrıldığını, bu nedenlerle davacı ...'ın takip borçlusu .......'ne borçlu olmadığının tespitini, ...... sayılı dosyada mübrez İİK m... ihbarnamelerinin iptalini, davalı/takip alacaklısının takip bedelinin ..sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini,

yargılama giderleriyle vekalet ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında özetle; davacının açmış olduğu,....Esas sayılı dosyasıyla yürüyen tebligatın iptaliyle ilgili şikayet davasının kanaatlerince süresinde açılmadığı kanaatinde olduklarını, Öncelikle, davacının, dava konusu etmeye çalıştığı, ...Haciz İhbarnamelerini, müdürlük tarafından ... sayılı Tebligat Kanununun kendisine gönderilmiş olduğu, aşağıda gösterilen tarihlerde tebliğ almış olduğu; kanaatlerince davacının, İİK.m.89/3.f.sı hükmü gereğince, iş bu davayı açması gereken ......günlük hak düşürücü süresi, .......sonra açılmış olan eldeki davanın süre hükümlerine göre işin esasına girilmeden reddine karar verilmesini, talep edilmiştir.

KARAR

Mahkemece "...Görüldüğü üzere davacıda olduğu gibi gerçek kişiler bakımından m.35 hükmü uyarınca tebligat yapılabilmesi için öncelikle o dosya kapsamında davacıya usulüne uygun olarak tebliğ işleminin yapılmış olması gerekmektedir. Ancak somut uyuşmazlıkta davacıya usulüne uygun olarak yapılmış bir tebligat bulunmamakta olup bu haliyle de davacıya her üç haciz ihbarnamesinin de tebliğine dair tebliğ işlemleri usulsüz niteliktedir.

Öte yandan davalı vekili davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığına dair savunmada bulunduğu görülmüştür. Bu noktada dava açma süresi tebliğ işlemi ile başlayacak olup yukarıda detaylıca izah olunduğu üzere 3. haciz ihbarnamesinin davacıya tebliği usulsüz olduğundan davalı vekilinin bu savunması mahkememizce yerinde görülmemiştir.

Yine bakıldığı zaman ilgili icra takibinin dayanağı çek olup çekin keşide tarihi .... tarihidir. Anılan tarihin davacının asıl borçlu şirketin ortaklığından ayrıldığı tarihten çok sonraki bir tarih olduğu da ortadadır. Bu hususunda yanında davalı tarafından dava dışı borçlunun davacıdan alacaklı olduğuna dair gerek icra dosyasına, gerekse de iş bu dava dosyasına herhangi bir delil de sunulmuş değildir. Bu haliyle de davacının borçlu olmadığını ispat etmiş olduğuna kanaat getirilmiştir.

Bu haliyle de davalının kötü niyetli olduğuna kanaat getirilmiş ve davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmiştir.

Bu açıklamalar doğrultusunda da davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacıya, resmi makamlara bildirdiği adresinde, önceden yapılamayan tebligat nedeniyle, tebligat yapıldığı tarihte yürürlükte olan .. sayılı ....fıkrası hükmüne göre, davacıya,....tarihinde tebliğ edilen .. haciz ihbarnamesi ve... tarihinde tebliğ edilen ... haciz ihbarnamesi, eski yasa döneminde yapıldığından dolayı geçerli olup;

bu nedenle daha önce tebligat yapılmış olan davacı-adresine... tarihinde yapılan .. haciz ihbarnamesini içeren tebligat da geçerli olduğundan dolayı, eldeki menfi tespit davasının, .. hükmünde öngörülmüş olan .. günlük hak düşürücü sürede açılmaması ve ..... tarihinde açılmasına rağmen, süresinde açılmayan haksız davanın kabulü yönünde verilen kararın kaldırılması, davanın reddi ve davacının .. tazminata mahkum edilmesi talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava,....maddesinden kaynaklanan menfi tespit ...istemine ilişkindir.

..... Esas, 2023/389 Karar sayılı ilamı ile davanın kabulü ile davacının ......Esas sayılı takip dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ve takip dosyasındaki alacak miktarı üzerinden ..oranındaki kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

Davacı taraf, davalı tarafından kambiyo senetlerine istinaden (çek) ...... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takip nedeniyle tarafına gönderilen haciz ihbarnamelerinden dolayı eldeki (İİK 89/3)menfi tespit davasını açmıştır.

İİK'nın 89. maddesi; "Hamiline ait olmıyan veya cirosu kabil bir senetle müstenit bulunmıyan alacak veya sair bir talep hakkı veya borçlunun üçüncü şahıs elindeki taşınır bir malı haczedilirse icra memuru; borçlu olan hakiki veya hükmi şahsa bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödiyebileceğini ve takip borçlusuna yapılan ödemenin muteber olmadığını veya malı elinde bulunduran üçüncü şahsa bundan böyle taşınır malı ancak icra dairesine teslim edebileceğini, malı takip borçlusuna vermemesini, aksi takdirde malın bedelini icra dairesine ödemek zorunda kalacağını bildirir .....Bu haciz ihbarnamesinde, ayrıca ....üncü fıkra hükümleri de üçüncü şahsa bildirilir.

Üçüncü şahıs; borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce borç ödenmiş veya mal istihlak edilmiş veya kusuru olmaksızın telef olmuş veya malın borçluya ait olmadığı veya malın kendisine rehnedilmiş olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise, keyfiyeti, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirmeye mecburdur.

.....Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihbarname ile bildirilir.

Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmesi istenir.

İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur. Bu süre içinde 106 ncı maddede belirtilen süreler işlemez.

Bu davada üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur. Üçüncü şahıs açtığı bu davayı kaybederse, mahkemece, dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere bir tazminata mahkûm edilir. Bu fıkraya göre açılacak menfi tespit davaları maktu harca tabidir...." şeklindedir.

İİK'nın 89/3. maddesi gereğince kendisine haciz ihbarnameleri tebliğ edilen kişi önceki haciz ihbarnamelerine süresi içerisinde itiraz etmemiş ise üçüncü haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde menfi tespit davası açabilir. Bu süre hak düşürücü süre olduğundan mahkemece resen gözetilmelidir. Somut olayda; alacaklının.....borçlunun ..... Esas sayılı dosyasında takip dayanağının .... TL bedelli, ... numaralı .. bedelli çek olduğu anlaşılmıştır.

.. tarihinden sonra açılan menfi tespit davaları için görevli mahkeme, HMK'nın 2. maddesi uyarınca ..

..sayılı Kanun'un .. maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle ......Taraflardan birisinin tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisi bulunmamaktadır. ...

O halde, mahkemece ..... görevli olduğundan bahisle, davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması yerinde görülmemiştir.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince görevli olunmadığı halde karar verilmiş olması nedeniyle, ...... maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne ve ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."