Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/951 K.2025/112

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı ve davalı vekillerince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili; diş kliniği açmak isteyen müvekkilinin davalı ile iletişime geçerek inşaat işleri için .. TL cihaz bedellerinden dolayı da .... vade tarihi .... TL bedelli .... TL bedelli ......vade tarihi ... TL bedelli .....TL bedelli, .....

TL bedelli.......TL bedelli olmak üzere toplam .......TL bedelli bono verdiğini, inşaat bedeline mahsup edilmek üzere .....-TL de ayrıca elden ödeme yapıldığını, davalı inşaata başlamadığı gibi cihazları da teslim etmediğini, ..det cihaz senetleri ile ..-TL ödemeyi de müvekkiline iade etmediğini, müvekkilinin senetleri davalıya aralarındaki sözleşmeye istinaden mal karşılığı verdiğini ancak davalının malları teslim etmediğini,

bonolardan dolayı ......Esas sayılı dosyaları ile .adet icra takibi başlatıldığını belirterek yapılacak yargılama sonucu müvekkilinin toplam..adet ve ..-TL tutarındaki bonolar nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile asgari .. tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, taraflar arasında dava dilekçesinde de belirtildiği üzere davacının diş kliniği açmak istemesi sebebiyle anlaşma sağlanıp diş kliniği olarak kullanılmak üzere belirlenen yerin tadilat inşaatı için anlaşma yapıldığını, müvekkili tarafından, alçıpan işlemleri ... TL, boya işleri .... TL, elektrik alt yapı .... TL, elektrik işçilik. TL, su tesisat. TL, karot işleri .. TL, havalandırma .. TL, mobilya .. TL, klima tesisat .. TL, mimari proje ..

TL olmak üzere toplam .. TL'lik iş yapıldığını, taraflar arasında ihtilaf çıkması üzerine inşaatın geri kalan kısmına devam edilmemesi hususunda sözlü anlaşıldığını, inşaatın yapılan kısmı için taraflar, bazı mimar ve mühendislere hesaplama yapması için müracaat etmiş ve yapılan incelemede......TL, mimar..... TL fiyat çıkardığını, davacının belirlediği mimarın ise ...

TL fiyat çıkardığını, anlaşma kapsamında işlere başlanarak, ....yerin önce kırım işinin yapıldığını, sonra kartonpiyer bölmeler, asmatavan, alçıpan, emişli ve üflemeli havalandırma sistemi, boya, elektrik, ısıtma, soğutma klima, kapılar....,.. adet mutfak tezgahı, bilgisayar, ağ kabloları, temiz ve kirli su tesisatı, vakum tesisatının tamamının müvekkilince yapıldığını, bu işler karşılığında, davacıdan dava dilekçesinde belirttiği .. adet bononun alındığını, müvekkilinde .. adet bono mevcut olup, diğer bonoların ise hayali olduğunu beyanla davanın reddini dilemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, tarafların diş kliniğinde kullanılmak üzere cihaz alım satımı ve kliniğin iç mekan tadilatı için anlaştıkları, davacının ..-TL nakit para ödediğini, ayrıca davaya konu edilen bonoların verildiğini, davalının ise inşaata hiç başlamadığını, kararlaştırılan makineleri teslim etmediğini iddia ettiği, davalının ise davacıya ... tarihli dilekçesinde açıkladığı inşaat işlerini yaptığını, karşılığında.. adet bono aldıklarını savunduğu, dava konusu gösterilen ilk..bononun kabul edildiği kalan bonoların kabul edilmediği, bu bonoları yaptığı iş bedeline karşılık aldığını iddia ettiğine göre bu konudaki ispat yükünü davalı üzerinde olduğu,

davalının kabulünün dışında kalan .. adet bononun varlığı, davalıya elden ..-TL nakit para verildiğine dair iddia, davalı ile inşaat işleri hariç cihaz satımına dair anlaşma yapıldığı ve davalının hiç teslimat yapmadığına dair iddialar yönünden ispat yükünün ise davacı üzerinde olacağı, zira davalının bu hususlar için kabul anlamına gelebilecek beyanı bulunmadığı, davacının ispatlaması gereken hususlar yönünden değerlendirmede davalının kabulü dışında kalan 6 adet bononun varlığını ispat edecek mahiyette delil dosya kapsamında bulunmadığı, davalı defterlerinde bonoların kaydına rastlanılmadığı,

davacının bu bonolar yönünden delil sunamadığı gibi bono asıllarının da dosya kapsamında mevcut olmadığı, dolayısıyla davalının kabul ettiği 9 adet bono haricinde kalan senetler yönünden davanın ispatlanamadığı, ayrıca davalı tarafla cihaz alım satımına dair sözleşme yapıldığına dair dosya kapsamında delil bulunmadığı, (Davalı defterlerinde davacı ile ilgili cari hesap kaydı bulunmamaktadır, ayrıca dosya kapsamında yazılı satım sözleşmesi, sipariş formu vb.delil yoktur) dolayısıyla davacının bu yöndeki iddiasını da ispatlayamadığı, diğer taraftan davacının davalıya inşaat işleri için ..-TL ödeme yaptığına dair iddiasının da ispatlanamadığı,

taraflar arasında iç mekan tadilat işlerine ilişkin sözleşme yapıldığı, bu işler karşılığında davacı tarafından davalıya .. adet bono verildiği, davacının geri kalan iddialarının sübut bulmadığı, davalının teknik bilirkişi raporunda hesaplanan .....TL mekanik imalat) tutarındaki iş yönünden savunmalarını ispat ettiği, kalan kısım yönünden ispat edemediği,

dava konusu bonolar sıralı senetler olup, davalı tarafça kabul edilen ..-TL tutarındaki toplam bono bedelinin davalı tarafça ispat edilen ...-TL'yi aşan kısım olan ..-TL'sinden sorumlu tutulamayacağı, .. yerleşik uygulamasına göre sıralı senetlerde kısmi kabul varsa menfi tespit hükmünün son ödeme tarihli bonodan başlayarak kurulacağı, bu temel prensibe göre değerlendirme yapıldığında davacının; ... keşide tarihli, ... vade tarihli, ...-TL bedelli; .....TL bedelli;..... keşide tarihli,..... vade tarihli, ..-TL bedelli;....... vade tarihli ...-TL bedelli; . vade tarihli, ..-TL bedelli;

.... keşide tarihli, ....vade tarihli, ....-TL bedelli bonolar nedeniyle tümüyle,......Esas sayılı takibe konulan .....

TL bedelli bono nedeniyl......L için borçtan sorumlu tutulamayacağı (Tam kabul kararı verilen 6 adet bononun toplam bedeli .... bu tutarlar için davanın kabulü gerektiği, kalan kısım yönünden davanın reddi gerekeceği belirtilerek davanın kısmen kabulü ile;..... vade tarihli, ...-TL bedelli ..... vade tarihli, .-TL bedelli.... keşide tarihli, ... vade tarihli, ..-TL bedelli .. keşide tarihl... vade tarihli, ...-TL bedelli .... keşide tarihli,.....vade tarihli...-TL bedelli .....keşide tarihli,...... bedelli bonolar nedeniyle tümüyle, .......Esas sayılı dosyasında takibe konulan ... bedelli bono nedeniyle ..-TL borçlu olmadığının tespitine,

fazlaya dair istemin reddine, kötü niyet tazminatına yönelik talebin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF GEREKÇELERİ

Davacı vekili, ... TL bedelli senet müvekkilince davalıya verildiğini, müvekkili tarafından davalıya elden ..

TL inşaat bedelinden mahsuben ödeme yapıldığını, bu beyanların hepsini doğrular taraflar arasında geçen whatsapp görüşmeleri ve davalı tarafın kendi yazısı ile yazdığı belgeler olduğunu, davalının edimlerinin hiçbirini yerine getirmeyerek, hem inşaata başlayıp hem de cihazları teslim etmeyip müvekkilinden alınan .. adet cihaz senetlerini de iade etmediğini, müvekkilimden alınan ..

TL'yi de iade etmeyerek müvekkilini maddi ve manevi zarara uğrattığını, whatsapp görüşmelerinde davalının .. adet senedi cihaz temini için aldığını whatsapp görüşmelerinde açıkça ikrar ettiğini, davalının malen kayıtlı kambiyo senetlerini aldığından senetlerin bir mal karşılığı verildiğini, ancak davalının malları müvekkilime teslim etmeyip aldığı senetleri de geri vermediğini, davalının senetleri ticari defterlerine işlemediğini, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığının sabit hale geldiğini, kaldı ki davalının whatsapp yazışmalarında da senetleri cihaz temini için aldığını ikrar ettiğini,

öte yandan davalının el yazısı ile yazılan yazı örneği de ilk derece mahkemesine sunulmuş, ... TL para aldığına ilişkin yazı örneğini bizzat davalının yazdığını, davalının inşaat yaptığına dair elinde ne bir fatura ne de bir belge bulunduğunu, kaldı ki kendi el yazısı ile inşaat bedelinin 255.000 TL olduğunu yazmış, daha sonra ilk derece mahkemesine vermiş olduğu cevap dilekçesinde inşaat bedelinin ..

TL olduğunu beyan ettiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması ve davanın tümüyle kabulüne karar verilmesi istemiyle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili, hükme esas alınan bilirkişi raporunda mimari imalatlar yönünden belge sunulmadığından hesaplama yapılamadığı belirtilmişse de keşfen tüm mahkeme heyeti ve bilirkişilerce halihazırda diş kliniği olarak kullanılan işyerinde mimari imalatların olduğunun açık ve net olduğuınu, mimari proje olmadığından mimari imalatın yapılmadığı anlamını çıkarmanın mümkün olmadığını, keşif esnasında kliniği yeni alan üçüncü şahıstan hangi mimari imalatların kendisince,

hangilerinin kendisinden önce yapıldığı hususunun sorularak dahi öğrenilebilecek olan durumun salt evrak sunulmadığından bahisle hesaplattırılamamasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kaldı ki mezkur işyerinde birçok marangoz imalatı ... bulunmasına rağmen keşif anında marangoz bilirkişisi bulundurulmayıp ve bu yönden hiç hesaplama yapılmadığını,

bilindiği üzere malen düzenlenmiş bonolar nedeniyle borçlu bulunulmadığının tespiti davalarında karine olarak senet karşılığında malın teslim edilmiş olduğunun kabulü gerekeceğinden bunun aksinin senedin sebepten mücerret olması nedeniyle davacı-borçlu tarafından ancak yazılı delille kanıtlanabileceğini, zaten menfi tespit talep eden davacının, bonoların yapılan iş karşılığında verildiğini dava dilekçesinde ikrar ve kabul ettiğini, cevap dilekçesinde yapılan tüm işlemler için 9 adet senet alındığı yönündeki beyanı nedeniyle işbu .. adet senet yönünden ispat külfetinin davalıya yüklenmesinin hatalı olduğunu,

malen düzenlenen bono nedeniyle borçlu bulunulmadığının tespiti davalarında ispat külfetinin davalı-alacaklıya geçmesi için davalı alacaklının senedin ta'lili anlamına gelecek beyanda bulunması gerektiğini, oysa cevap dilekçesinde senedin temel ilişkisinin değiştirilmesi veya senedin malen değil nakden imzalandığı konusunda bir iddia, itiraz ya da beyanımız bulunmadığını, cevapta müvekkilinde .. senet olduğu iddiasının doğru olmayıp salt 9 senedin bulunduğunun belirtildiğini,

dolayısıyla bu beyanın mahkemece senedin ta'lili olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğun belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi istemiyle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, İİK'nın 72. maddesi uyarınca kambiyo senetlerinin bedelsiz kaldığından bahisle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü alacaklıya ait ise de alacak ilişkisi kambiyo senedinden kaynaklanıyorsa senede karşı senetle ispat kuralı gereği tekrar borçlu tarafa geçmektedir. Ne var ki lehtar senetteki ihdas nedenini değiştirir şekilde talilde bulunursa ispat yükünü üzerine alır.

Somut olayda davaya konu bonolarda ihdas nedeni olarak malen kaydı bulunduğu her iki tarafın da kabulünde olup, davacı yan senetlerin cihaz satışı ve teslimi karşılığında verildiğini, davalı yan ise 15 adet bonodan 9 adedinin varlığını kabul ederek cevap dilekçesinde belirtilen inşaat işleri kapsamında yapılan işe karşılık alındığını savunmuştur.

Dava konusu bonoların fotokopisi, aslı ya da onaylı sureti dosyaya sunulmadığından davalının inkar ettiği ..adet bono açısından davacı ispat külfetini yerine getirememiştir.

Yerel mahkemece bonolara esas yapılan işleri tespiti maksadıyla mahallinde icra edilen keşif neticesinde; diş kliniğinin elektrik alt yapısının oluşturulabilmesi için gerekli maliyetin ..-TL olduğu, mekanik tesisat alt yapısının oluşturulabilmesi için gerekli maliyetin....-TL olduğu, mimari imalatlar bakımından ise dava konusu işyerinde bir kısım imalatlar yapılmasına rağmen iş yerinin aynı sektördeki bir başkası tarafından kullanılması sebebiyle mimari ve inşaat işlerine ait hangi imalatların davalı tarafından yapıldığının tespit edilemediği,

hükme esas alınan raporda tespit olunan ......TL mekanik imalat) tutarını aşan kısım yönünden imalatların yapıldığının ispat edilemediği anlaşılmakla; davalının kabulündeki ... total bono bedelinin .-TL'yi aşan kısım olan ....-TL'sinden davacının sorumlu olmadığının kabulünde usul ve yasaya aykırı herhangi bir yön görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle mahkemece yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulü cihetine gidilmesi yerinde görülmüş olup, HMK'nın 355. maddesi kapsamında her iki taraf vekillerinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucu, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, taraf vekillerinin vaki istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."