Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1117 K.2025/92

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinden alınan mallara karşılık verdiği çekleri ve cari hesap borcunu ödemeyen davalı aleyhine......TL tutarındaki alacak ve ferilerinin tahsili için başlatılan ....Esas sayılı takibin kesinleştiğini, davalı adına kayıtlı bir adet araç üzerine haciz konulmuşsa da başkaca bir malvarlığı tespit edilemediğini, bu araç üzerinde de banka rehni ve vergi dairesi borcu ile icra dosyası borcu bulunduğunu, davalı şirket ortağı davalılar ... ile ...'in borcu ödeme imkânı bulunan şirketin mal varlıklarını kendi uhdelerine geçirdiğini,

bu sebeple zimmetlerine geçirdikleri mal varlıklarından dolayı şirkete olan borçlarını ödemeleri için kendilerine icra dosyasından haciz ihbarnameleri gönderildiğini, ancak anılan haciz ihbarnamelerine itiraz ettiklerini belirterek huzurdaki bu dava ile tüzel kişilik perdesinin aralanması yoluyla ... ve ...'in şirket müdürü ve ortağı sıfatıyla haksız şekilde iktisap ettiği veya yok olmasına neden olunan şirket mal varlıklarının ve varsa ödenmeyen sermaye borçları ile şirket hesabından aldıkları paraların tespiti ile şimdilik ..-TL'nin//kendilerinden tahsili ile şirket namına ifa maksadı ile icra dosyasına ödenmesine,

bu mümkün olmazsa ödemenin davalı borçlu şirkete yapılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar süresi içerisinde cevap dilekçesi vermeyerek ... maddesi gereğince dava konusu maddi vakıaları inkâr etmiş sayılmışlardır.

DAİREMİZ KALDIRMA KARARI

Mahkemece .... tarihli kararıyla; .. maddesine göre, alacaklıların dava hakkının şirketin iflas etmesi ön şartına bağlandığı, alacaklıların ve ortakların istemlerinin öncelikle iflas idaresi tarafından ileri sürüleceği, iflas idaresi bu davayı açmaya gerek görmezse, dava hakkının ortaklara ve şirket alacaklılarına geçeceği, somut olayda, alacaklı dolaylı zararı yönünden şirket yöneticilerine karşı husumet yöneltmiş olup, şirketin iflas ettiği ve iflas idaresinin bu davayı açmaya lüzum görmediğine ilişkin dosyada herhangi bir kayıt bulunmadığı, dolayısıyla dava hakkının alacaklı davacıya geçmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş;

hüküm davacı vekilince istinaf edilmiş olup. Dairemizin .... Karar sayılı kaldırma kararıyla;..... fıkrası hükmü gereğince yönetim kurulu üyesinin sorumluluk davasına ilişkin davalarda dava değerinde bakılmaksızın heyet halinde yargılama yapılacağı, bu durumun kamu düzenine ilişkin olduğu gerekçeleriyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılarak dosyanın iadesine karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Heyetçe yeniden yapılan yargılama neticesinde mahkemece; ... maddesine göre, alacaklıların dava hakkının şirketin iflas etmesi ön şartına bağlandığı, alacaklıların ve ortakların istemlerinin öncelikle iflas idaresi tarafından ileri sürüleceği, iflas idaresi bu davayı açmaya gerek görmezse, dava hakkının ortaklara ve şirket alacaklılarına geçeceği, somut olayda, alacaklı dolaylı zararı yönünden şirket yöneticilerine karşı husumet yöneltmiş olup, şirketin iflas ettiği ve iflas idaresinin bu davayı açmaya lüzum görmediğine ilişkin dosyada herhangi bir kayıt bulunmadığı, dolayısıyla dava hakkının alacaklı davacıya geçmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, mahkemece uyuşmazlık ... maddesi çerçevesinde şirketin iflasında şirketten alacağı olan kişilerin dava açarak şirket zararının yetkililerden tazmin edilerek şirkete ödenmesini talep etmek haklarının olduğu gerekçesine dayandırılmışsa da dava dilekçesinin konu kısmında, içerik ve talep kısmında tüzel kişilik perdenin kaldırılması ve devamında verilen zararların tespiti ile şirkete ödenmesinin de talep edildiğini, davalılar aleyhinde yapılan cebri icra işlemleri sonucunda alacağın tahsilinin mümkün olmadığını, bunun üzerine haricen ve resmi kayıtlar üzerinde yapılan araştırmada,

davalı şirket yetkilisi ve ortaklarının yetkili bulundukları dönemde şirket malvarlığına dahil olan menkul ve gayrimenkul mallar ile hak ve alacaklılarından kaçırıp gizleyerek kendi malvarlıklarına kattıkları veya danışıklı olarak üçüncü şahıslara devir suretiyle bedellerini kendilerine aktardıkları maddi değerlerin tespit edilerek,

tespit edilen bu tutarın icra dosya alacağı ile sınırlı olarak tahsil edilmesinin talep edildiğini, haksız surette zenginleştikleri tespit edilen karşı taraflardan icra dosya borcunun tahsili amacıyla perdenin aralanması ve ayrıca şirketin bilançoları ile envanterinde kayıtlı aktif ve pasiflerin mukayese edilerek mevcut olması gerekirken bulunmayan ve şirket müdürü davalıların zimmetine geçirdiği mal varlığının tespit edilip bunun tazminine karar verilmesi gerektiğini, bu nedenlerle eksik inceleme nedeniyle yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisine göre borçlu davalı şirketin sermayesine göre sorumlu davalı ortaklarından alacağın tahsili ile davalı şirketin borçlu olduğu icra dosyasına ödenmesi, bu olmaz ise.. maddesi gereği şirket yönetim kurulu üyesi olan davalı ortakların şirkete verdikleri zararların tazmini ile şirkete ödenmesi istemine ilişkindir. Dairemizce inceleme,.. maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Davacı tarafın dava dilekçesi incelendiğinde, dilekçenin "Konu" başlıklı kısmında "Tüzel kişilik perdesinin kaldırılması ve davalı ortakların şirkete olan borçlarının ve verdikleri zararların tespiti ve alacak talebi" yazılı olduğu, dilekçenin üçüncü paragrafında.

"Sermaye şirketlerinde ortakların sınırlı sorumlu olması nedeniyle şirketin tüzel kişilik sıfatının arkasına sığınarak kendileri aleyhinde cebri icra işlemi yapılmasını da engellemektedirler" iddiasının yer aldığı, dilekçenin sonuç kısmında ise; "a.

Davalılar ... ve ...’in şirket müdürü ve ortağı sıfatıyla haksız şekilde iktisap ettiği veya yok olmasına neden olduğu şirket mal varlıklarının ve varsa ödenmeyen sermaye borçları ile şirket hesabından aldıkları paraların tespit edilerek..... sayılı dosya alacağı ile sınırlı olmak üzere şimdilik ... ₺ sinin kendilerinden tazmin ve tahsil edilip şirket namına ifa maksadı ile bu icra dosyasına ödenmesine, .Eğer icra dosyasına ödeme yapılması mümkün olmuyor ise bu takdirde ödemenin davalı borçlu şirkete yapılmasına,

c. Hükmolunan alacağa zararın doğum tarihinden, borcun verildiği tarihten, sermaye borcunun ödenmesi gereken tarihten ve yok edilen şirket varlıklarının dava tarihinden itibaren reeskont faizi uygulanmasına, tüm yargılama giderlerinin davalılardan sorumlu oldukları miktara göre alınmasına karar verilmesini, sair zararları ve fazlaya ilişkin alacaklarımızı talep hakkımızın saklı tutulmasını," şeklinde taleplerin yer aldığı görülmektedir.

..maddesine göre davacı, aynı davalıya karşı aralarında aslilik ferilik ilişkisi kurarak birden fazlı talepte bulunabilir.

Davacının dilekçesinin içeriği ve sonuç kısmı incelendiğinde asli ve feri nitelikte iki talebinin bulunduğu, davacının asli talebinin tüzel kişilik perdesinin aralanması yoluyla davalı şirket ortakları davalılar ... ve ...’in şirket müdürü ve ortağı sıfatıyla şirketten haksız şekilde elde ettikleri şirket mal varlıklarının varsa ödenmeyen sermaye borçlarının ve şirket hesabından aldıkları paraların tespit edilerek davacının şirket aleyhinde başlattığı ve kesinleşen.... sayılı dosya alacağı ile sınırlı olarak şimdilik ..

TL'sinin her iki davalıdan tazminini ve bu alacağın şirket namına icra dosyasına ödenmesi olduğu, fer'i talebinin ise asli talepleri kabul görmediği takdirde . maddesi kapsamında aynı zamanda yönetim kurulu üyesi olan davalı gerçek kişilerce ödemenin diğer davalı borçlu şirkete yapılmasına karar verilmesi istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

..maddesi gereği mahkemenin davacının asli talebinin esastan reddine karar vermedikçe fer’î talebini inceleyemeyeceği ve karar veremeyeceği hükmü cari olup, yerel mahkemece gerek ilk kararda gerekse de heyet olarak yargılamanın yapıldığı ikinci kararda bu maddeye uygun şekilde davacının asli talebi incelenmeksizin doğrudan ikinci talep, yani fer'i talep yönünden ..maddesindeki şirketin iflas etmiş olması koşulu gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Tüzel kişilik perdesinin aralanması nedenine dayalı davalarda öncelikle kesinleşmiş bir alacağın varlığı bulunmalıdır. Dosya kapsamından davalı şirket aleyhinde başlatılan icra takibinin kesinleştiği, bu takibe karşı da davalı şirket tarafından menfi tespit davası açılmadığı anlaşılmaktadır.

İcra dosyasında da davalı şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırmasının sonuçsuz kaldığı, bir tane araç kaydı tespit edildiği, tespit edilen araç üzerinde de kamu hacizleri bulunduğu, dolayısıyla başlatılan takibin sonuçsuz kaldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda davacının tüzel kişilik perdesinin aralanması yoluyla tazminat talebinde bulunmak ya da tüzel kişilik perdesinin aralanması yoluyla davalılardan tazmin edilecek tazminatın davalı şirketin borçlu olduğu icra dosyasına ödenmesini istemek (nama ifa talebinde bulunmak) için hukuki yararı bulunmaktadır.

Bu minvalde ......tarihli kararındaki tüzel kişilik perdesinin kaldırılmasına ilişkin belirlenen esaslar nazara alınarak; davalı borçlu şirketin ve bu şirketin sorumlu ortakları olan davalı gerçek kişilerin bütün banka hesaplarının ve ticari defterlerinin mali müşavir bilirkişi aracılığı ile incelenerek, davalı borçlu şirketin davalı ortaklarına ya da üçüncü kişilere kişilere kâr payı ve benzeri yasal para akışı dışında para ve mal varlığı aktarımının bulunup bulunmadığı, şirket mal varlıklarının satış ya da başka yollarla davalı ortakların mülkiyetine geçirilip geçirilmediği,

şirket mallarının satışından gelen paranın şirket kayıtlarına işlenip işlenmediği araştırılarak, TMK'nın 2. maddesi kapsamında sırf alacaklılardan mal kaçırmak ve onları zarara uğratmak kastıyla kötü niyetli işlemler yapılıp yapılmadığının somut verilerle tespiti suretiyle davacının işbu asli talebi hakkında karar verilmesi,

bu husus ispatlanamaz ise TTK'nın 556. maddesine göre fer'i talep bakımından karar verilmesi gerekirken davacının asli talebi incelenmeksizin doğrudan feri talep yönünden karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş, HMK'nın 353/1-a.(6) gereğince kararın eksik inceleme nedeniyle kaldırılarak dosyanın kararı veren mahkemesine iadesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."