Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/115 K.2024/268

Taraflar arasında görülen davada........... tarihli ara kararın istinaf incelemesi ihtiyati haciz talep eden (davacı) vekili tarafından istenmiş olmakla, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

İhtiyati haciz talep eden (davacı) vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı iş yeri arasında 13/01/2023 tarihinde 20x1 L ......... ürününün alımı için ticari görüşmelerin gerçekleştirildiğini, davalı ile müvekkili arasındaki yapılan müzakereler sonucunda 20x1 L Pet .......... ........ olmak üzere vergiler dahil toplam ......... USD şeklinde anlaşıldığını, ayrıca ......... USD nakliye ücreti olmak üzere toplamda ..........

USD şeklinde anlaşmaya varıldığını, müvekkilinin ticari anlaşmaya uygun şekilde kendisine düşen edimleri yerine getirdiğini, davalı iş yerinin ticari anlaşmaya aykırı davranıp edimlerini yerine getirmediğini, müvekkilinin maddi ve manevi olarak zararına sebebiyet verdiğini, müvekkilinin üzerine düşen edimi yerine getirerek toplamda ........

USD davalı şirkete ödeme yaptığını, ancak müvekkilinin ürünlerinin teslim edilmediğini, müvekkili ile davalı şirket arasında yapılan anlaşma doğrultusunda ....... tarihleri arasında ürünlerin teslimi için gemiye yükleneceği kararlaştırılmışsa da hali hazırda ürünlerin halen gemiye yüklenmediği ve müvekkiline teslim edilmediğinin sabit olduğunu, müvekkilinin ürünleri teslim alamadığı için müşterilerine ürünleri yollayamadığını, müşterilerini kaybetme noktasına geldiğini, davalı şirketin müvekkiline vermiş olduğu zararların teknik ve hukuki açıdan ortada olduğunu,

müvekkilinin iyi niyetli olarak bedelini ödediği ancak aylardır alamadığı ürünlerin teslim edilmesi, teslim edilemeyecekse de davalı şirkete ödemiş olduğu bedelin iadesi noktasında .......... ihtarnamesiyle birlikte davalı şirkete bu durumu bildirdiğini, ancak davalı şirketin herhangi bir dönüş yapmadığı gibi herhangi bir cevap dahi vermediğini, dava öncesi zorunlu arabuluculuk sürecinin tamamlanması adına arabuluculuk başvurusunun yapıldığını, sürecin anlaşmama olarak kapatıldığını,

sözleşme bedellerinin yüksek olması nazara alındığı takdirde davalı tarafın bu ödemeleri yapmaktan kaçınmasının sebebinin mal kaçırma ihtimalinin olduğunu ileri sürerek davalı şirketin mal varlıkları üzerine ve üçüncü kişilerdeki alacaklarına teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasını,

fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili ile davalı firma arasında akdedilen sözleşme gereğince müvekkili tarafından sözleşme konusu ödemenin eksiksiz şekilde ödemesine rağmen davalı şirket tarafından sözleşmede belirtilen ürünlerin teslim etmemesi nedeniyle davalı şirkete ödenen bedel yönünden vade tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi, bilirkişi raporu ile tespit olunduktan sonra ıslah edilmek üzere şimdilik ........

USD'nin fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden davalı tarafa ödendiği tarihten itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece 17/11/2023 tarihli ara karar ile; "...Diğer hukuki himaye tedbirlerin de olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farlı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasanın 2. maddesinde yer alan “hukuk devleti” ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukuki himaye sağlanmasıdır.

İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukuki himaye sağlamak, bunu sağlarken mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etme gerekliliği, usul kurallarına göre maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir. Maddi hukuka göre kimin haklı kimin haksız olduğu, İcra ve İflas Kanunu’nun 264. maddesi çerçevesinde itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası kapsamında ya da açılacak bir menfi tespit veya istirdat davası sırasında incelenerek sonuçlandırılacaktır.

Somut olay bakımından konu incelendiğinde, ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin dava dilekçesi ekine eklediği belgelerden yaklaşık ispat koşulunun yerine gelmediği, faturanın alacağın varlığını ispata yeter olmadığı, diğer belgelerin ise ingilizce olduğu gibi yaklaşık ispatı sağlamadıkları, davacının ödediğini iddia ettiği bedeli ispata yarar dahi herhangi bir belge bulunmadığı, iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde tarafların edimlerini yerine getirip getirmediklerinin yargılamayı gerektirdiği,

yine davalının mallarını satmasına ilişkin ilanın karşı tarafın mallarını kaçıracağı, adres değiştireceği yönünde kanaat oluşturacak bir delil olmadığı, mevcut durumda alacağın varlığının ancak yapılacak yargılama sonucu ortaya çıkabileceği dikkate alındığında ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı sabit olup, mevcut delil ve dosya durumu dikkate alınarak talebin yerinde olmadığı değerlendirilmiş ve talebin reddine" karar verilmiştir.

İhtiyati haciz talep eden (davacı) vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı iş yeri arasında ............... ürününün alımı için ticari görüşmelerin gerçekleştirildiğini, yapılan müzakereler sonucunda......... .........Cartons olmak üzere vergiler dahil toplam ....... USD şeklinde anlaşıldığını, ayrıca ........ USD nakliye ücreti olmak üzere toplamda .......

USD şeklinde anlaşmaya varıldığını, müvekkilinin ticari anlaşmaya uygun şekilde kendisine düşen edimleri yerine getirdiğini, davalı şirkete toplamda .......

USD ödeme yaptığını, her ne kadar müvekkili davalı şirkete ödeme yapmış olsa da davalının müvekkiline ürünlerin teslim edilmediğini, müvekkili ile davalı şirket arasında yapılan anlaşma doğrultusunda .......... tarihleri arasında ürünlerin teslimi için gemiye yükleneceği kararlaştırılmışsa da hali hazırda ürünlerin halen gemiye yüklenmediği ve müvekkiline teslim edilmediğinin sabit olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli olarak davalıya ihtarname gönderdiğini, ancak davalı şirketin herhangi bir dönüş yapmadığını, herhangi bir cevap dahi vermediğini, davalının müvekkili gibi hareket etmeyerek ne sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirdiği,

ne de iyi niyet kurallarına uyduğunu, alım satım kaynaklı bütün bilgilerin belgelerin dosya arasında bulunduğunu, davalının bu süreçte müvekkilini mağdur ettiğini, yaklaşık 1 yıl önce tahsil etmiş olduğu bedelin karşılığı malı hala müvekkiline teslim etmediği gibi müvekkilinin ödemiş olduğu tutarı da iade etmediğini, davalının .......... vermiş olduğu ilanda şirketin emtiasının satışından dolayı alacaklılara çağrı ilanı altında şirketin ticari emtiasının tamamının satılacağını ilan ettiğini, bunun da şirketin alacaklılarından mal kaçırmaya çalıştığını açıkça ortaya koyduğunu,

davalı şirketin bu hareketlerine rağmen yerel mahkemece ihtiyati haciz kararının reddine karar verdiğini, davalı şirketin satışa çıkaracağını ilan ettiği taşınmaz şirketin üretim tesisi olduğunu, bir şirketin üretim tesisini satışa çıkaracağını açıkça ilan etmiş olmasının faaliyetlerini durduracağının göstergesi olduğunu, bu bakımdan davalının mal kaçıracağına dair somut bir delilin sunulabilmesinin ihtimalinin bulunmadığını, bu davayı açmaktaki haklılıklarının dosya kapsamındaki evraklardan açıkça görüldüğünü belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

HMK'nın 353.maddesine göre inceleme yapıldığından duruşma açılmamıştır.

İstinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf edenin sıfatı, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır.

Anılan Kanunun 257.maddesine göre "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1–Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2–Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde yasal düzenleme yer almaktadır.

İhtiyati haciz kararına karşı itiraz ise İİK’nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılmıştır. Buna göre borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin, “dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı” itiraz edebilir.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasanın 2. maddesinde yer alan “hukuk devleti” ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukuki himaye sağlanmaktır.

İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukuki himaye sağlamak, bunu sağlarken mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etme gerekliliği, usul kurallarına göre maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir. Maddi hukuka göre kimin haklı kimin haksız olduğu, İcra ve İflas Kanunu’nun 264. maddesi çerçevesinde itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası kapsamında ya da açılacak bir menfi tespit veya istirdat davası sırasında incelenerek sonuçlandırılacaktır....

İhtiyati haciz isteminin kabulü için; alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması gerektiği dikkate alındığında bu aşamada ihtiyati haciz talep eden vekilinin talep dilekçesine eklemiş olduğu satış sözleşmesi, ödeme belgeleri ile ihtarnamenin bu koşulu sağlamadığı, alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği anlaşılmıştır.

Bu nedenle, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, ihtiyati haciz talep edenin sunduğu belgelerin yaklaşık ispat çerçevesinde yeterli olmamasına, davacının alacaklı olup olmadığının yapılacak yargılama sonucunda belirlenecek olmasına, İİK'nın 257. maddesindeki ihtiyati haciz şartlarının gerçekleşmemiş bulunmasına göre, ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. maddesine göre esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."