Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/133 K.2025/492

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar taraflarca istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davac... vekili dava dilekçesinde özetle; takibe konu senedin nasıl düzenlendiğinden müvekkilinin haberi olmadığını, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, davalıyı dahi tanımadığını, senetteki imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinden icra dosyası üzerinden bugüne kadar davalı adına para tahsilatı yapıldığını, tahsil edilen paraların müvekkiline iade edilmesi gerektiğini, davalı tarafından yapılan takibin haksız ve kötüniyetli olduğunu belirterek müvekkilinin....... Esas sayılı dosyasından borçlu olmadığının tespitini, fazla ödenen miktarın istirdatını, takip miktarının.......'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmişlerdir.

CEVAP

Davalı ...... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının menfi tespit davasını süresi içerisinde açmadığını, takip nedeniyle davacının maaşına haciz uygulandığını, icra dosyasından haberdar olunmadığı iddiasının bu nedenle hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı senetteki imzasının kendisine ait olmadığını beyan etmesine rağmen .... yılından beri böyle bir iddiada bulunmamasının ve sahte senet düzenlendiği iddiasıyl..... şikayette de bulunmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek açılan davanın reddini, alacağın..sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince; "bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen... tarihli raporda.

İnceleme konusu bonodaki .... adına atfen atılı bulunan imzanın aynı şahsa ait mevcut mukayese yazı ve imzalarına kıyasen gerek kaligrafik, gerekse karakteristik tersim özellikleri birlikte değerlendirildiğinde . .eli ürünü olmadığı, İnceleme konusu bonodaki .. . adına atfen atılı bulunan imzanın... numaralı evrak aslındaki imzaya kıyasen gerek kaligrafik gerekse karakteristik tersim özellikleri birlikte değerlendirildiğinde aynı el ürünü olduğu tespit edilmiştir. (...) bilirkişi ...... tarihli gerekçeli raporda, Davacının davalıdan .. yılında toplam ..-TL tutarında mal satın aldığı, satın almanın davacı defterinde kayıtlı olduğu,

davacının .. . . . olan alacağının ..- TL'sinin davalı . . şirketine ... tarihinde ödendiği, davacının davalıya olan borcundan dolayı ... (dava tarihi) arasında İcra Dairesine toplam .. TL ödeme yaptığı, davacının davalıya dava tarihine kadar .. TL fazla ödeme yaptığının görüldüğü, dava tarihinden sonra da davacının maaş hesabından kesintinin devam ettiği ve .......

TL daha kesintinin yapıldığı, davacının icra dosyasının incelendiği .... tarihinde ise toplam fazla ödemesinin .. TL olduğu, tespit edilmiştir.... yazısı: Davalının, takip dayanağı bononun, dayanak faturalara konu mal bedelinin temini için verildiği yönündeki savunması uyarınca yazılan müzekkereye verilen cevapta, faturaya konu olan .. kg buğday unu alımı muayene işleminin ...... tarihinde tamamlandığı, faturaya konu mal bedelinden .. TL'sinin davalı şirkete, ..

TL'sinin . .. ödendiği şeklinde cevap verilmiştir..Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip hakkında da uygulanan, ...... fıkrasındaki “Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir.” hükmüne göre istirdat davasına konu bir yıllık hak düşürücü sürenin cebri icra tehdidi altındaki ödemenin tamamen yapılması ile birlikte başlayacağı,

kısmi ödeme halinde ise hak düşürücü sürenin işlemeye başlamayacağı,.. hususları gözetildiğinde, davalının itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. (...) Dava...... Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen .......ade tarihli, ....... bedelli senet üzerine davacı adına atılı imzanın kendilerine ait olmadığı iddiası ile açılmıştır.

İmza incelemesine esas olmak üzere alınan bilirkişi raporunda her ne kadar davacı adına atfen atılı imzanın mukayese yazı ve imzaları ile uyumlu olmadığı tespit edilmiş ise de bononun tanzim tarihinden öncesine ait ...... yevmiye numaralı evrak aslındaki imza ile davacının imzasının aynı el ürünü olduğu kanaati bildirildiğinden, bono üzerindeki imzanın davacıya ait olduğuna kanaat getirilmiştir.

Ancak davalı tarafça dosyaya sunulan... tarihli delil bildirimine dair dilekçe ile davacının davalı şirketten ürün aldığı ve ........ tarihli faturalar uyarınca borçlandığı, davacının.....evmiye numaralı vekaletnamesi ile kardeşi ...yetkilendirdiği, davacının kardeşi.. tarihli beyanı ile davalı şirketin... ihale karşılığı vermiş olduğu un bedeline karşılık senet düzenlediğini ve düzenlediği senedi gününde ...... olarak ödemeyi taahhüt ettiği beyan edilmiştir. (...) Bu aşamada taraflar arasındaki uyuşmazlık icra takibine konu edilen bonoya dayalı ticari ilişkide bedelin davacı tarafça davalıya ödenmiş olup olmadığı,

senedin bedelsiz kalıp kalmadığı ve icra takibinde ödenen bedelin istirdatı gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır. (...) Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; dava konusu senedin..kanuni şartları taşır vaziyette davacı keşideci tarafından imzalanarak nakden kaydı ile usule uygun olarak düzenlenip davacı tarafından davalıya verildiği, senette mücerretlik ilkesinin geçerliliği karşısında davalı ve davacı tarafça bononun davalı şirketten, askeri birliğe satılmak amacıyla alınan un bedelinin temlikine karşılık olarak düzenlendiği noktasında anlaşmazlık bulunmadığı,

tarafların bononun verilme nedeninde mutabık oldukları, bu haliyle davacının bonodan kaynaklanan borcun ödendiğine dair ıspata elverişli delil sunmak yükünde olduğu, komutanlığa yazılan yazıya verilen cevapta faturalara konu mal bedelinden .. TL'sinin davalı şirkete ödendiğine dair bilgi ve yazılı belge sunulduğu görülmüştür. Bu durumda, hesap bilirkişi tarafından davacı tarafın de tanzim edilen raporda, davacının davalıdan ..

TL tutarında mal satın aldığı, davacının komutanlıktan olan alacağının .. TL'sinin davalı şirkete ödendiğinin de tespit edildiğinden, davacının .. TL bakiye borcu kaldığı takip tarihine kadar işlemiş faizin .. TL olacağı hesaplanmakla, takibe konu senetten dolayı ..

TL ana para, .. TL işlemiş faiz yönünden borçlu olmadığının tespitine, dava tarihine kadar icra dosyasına .. TL fazla ödeme yapıldığı tespit edildiğinden, dava tarihinden öncesine ilişkin olarak yapılan fazla ödemenin istirdatına karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." davanın kabulüne ve fazla ödenen miktarın tahsiline, dava tarihinden sonra ödenen kısmın ise infaz aşamasında değerlendirilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı taraf istinaf dilekçesinde; icra takibinin haksız başlatıldığını, bu takipten dolayı.. yıl maaşından kesinti yapıldığını, müvekkilinin aracının satıldığını bu nedenle müvekkili lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekirken tazminat talebinin reddedilmesinin usul ve yasalara açıkça aykırı olduğunu belirterek bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı taraf istinaf dilekçesinde; davanın yasal süresi içerisinde açılmadığını, bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senetlerine özgü icra takibine karşı .. sayılı İcra ve İflas Kanun m. 72'ye göre açılmış istirdat davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davaya konu bono üzerindeki imzanın davacının eli ürünü olup olmadığı ve bonoya dayalı borç bulunup bulunmadığı konusundadır. ...göre açılacak istirdat davalarında bir yıllık hak düşürücü süre öngörülmüştür. Bu süre icra tehdidi altındaki ödemenin tamamen yapılması ile birlikte başlayacağı düzenlenmiş olup maddenin karşı yorumundan / mefhumu muhalifinden istinbat edilmesinden kısmi ödeme halinde hak düşürücü sürenin işlemeye başlamayacağı anlaşılmaktadır. Davacı dava tarihinde takibe konu borcun tamamını ödemiş değildir. Bu nedenle bir yıllık hak düşürücü süre işlemeye başlamadığından mahkemenin davalının hak düşürücü süre itirazının reddine karar vermesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmamaktadır.

Davacının imza itirazı üzerine hazırlanan ... tarihli bilirkişi raporunda dava konusu bonodaki imzanın davacının eli ürünü olmadığı ve dava konusu bonodaki imzanın .. sayılı alacağın devri sözleşmesindeki imza ile aynı olduğu tespit edilmiştir. Alacağın devri sözleşmesi davacının kardeşi dava dışı .. tarafından yine davacı tarafından verilen vekâletnameye dayanılarak düzenlenmiştir. Bu durumda bono üzerindeki imzanın da dava dışı . . ait olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece davaya konu bono üzerinde "nakden" kaydı olduğu belirtilmesine karşın dosyada bulunan bono örneği üzerinde "nakden" ya da "malen" kaydının yer almadığı görülmektedir. Bu durum bononun geçerliliğine etki etmemekle birlikte .. tarihli duruşmada davalı vekili HMK m...'e göre ikrar niteliğindeki bononun davacıya satılan un bedel için alındığını belirtmiş olması nedeniyle malen olarak verildiği anlaşılmaktadır. Ancak veren kişinin davacı olmadığı imza incelemesine göre dava dışı . .. olduğu anlaşılmaktadır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre davacının fazla ödemede bulunduğu, davalının da alacağın devri sözleşmesine göre davacıdan olan alacağını tahsil ettiği, icra dosyasına yatan para ile de alacağından fazlasını tahsil ettiği anlaşılmakla mahkemenin kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davalı tarafın istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

2004 sayılı İİK m. 72'ye göre açılacak menfi tespit davalarında davacının davayı kazanması durumunda kötüniyet tazminatına hükmedileceği yazılı olmasına karşın aynı maddeye göre açılacak istirdat davalarında kötüniyet tazminatına hükmedileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak dava hem menfi tespit hem de istirdat davası olarak açılmıştır. Mahkemece hem takibe konu senetten dolayı .. TL ana para, .. TL işlemiş faiz yönünden davacının borçlu olmadığının tespitine, hem de dava tarihine kadar icra dosyasına yapılan .. TL fazla ödemenin istirdatına karar vermiştir. Dava konusu yargılamayı ve bilirkişi incelemesini gerektirdiğinden kötüniyet tazminatına karar verilmesini gerektiren bir durum bulunmamaktadır. Bu gerekçelerle davacının istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."