Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1373 K.2026/137

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar taraflarca istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı .. Anonim Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı ile dava dışı . .. Ve Depolama A.Ş. (.

Şirketi) arasında, .. tarihinde ".. ..Blok Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi" düzenlendiğini, bu poliçe kapsamında; sigortalının kendisine ait ve/veya kiralık olarak kullandığı karayolu araçları ile taşımak üzere kabul ettiği muhtelif emtia taşımalarına ilişkin, emtia nakliyat sigortası genel şartları ve poliçede belirlenen özel şartlar dahilinde gerçekleşecek rizikolar sonucu yasadan doğan sorumluluklara bağlı olarak sigortalıya karşı ileri sürülebilecek zarar, ziyan ve hasar ile ilgili taleplerin karşılanması için davacının teminat sağladığını, sigortalı ile davalı . . arasında, .. tarihli,

.. seri numaralı irsaliyeye yazılı malların .. ilindeki adreslere taşınması konusunda taşıma sözleşmesi imzalandığını, malların davalının maliki olduğu .. plakalı çekici ile .. plakalı dorseye yüklendiğini ve araç sürücüsüne teslim edildiğini, taşımaya konu malların yüklü olduğu dorsede meydana gelen yangın neticesinde malların yanarak kullanılamaz hale geldiğini, sigortalı emtiaların nakliye firması tarafından tam ve sağlam olarak teslim alındığını, zararın taşıyıcının sorumluluğunda iken meydana geldiğini, sigortalının başvurusu üzerine hasar dosyası açıldığını ve hasar bedeli olarak ..

TL ödeme yapıldığını, sigortalıya ödenen bedelin tahsili için davalı hakkında .. İcra Müdürlüğünün.. Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının borca itirazı üzerine takibin durmasına karar verildiğini, davalının icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline karar verilmesini, lehlerine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı . .. davaya cevap dilekçesi sunmayarak 6100 sayılı HMK m. 128'e göre dava konusu maddi vakıaları inkâr etmiş sayılmıştır.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince. "Dosya arasına alınan .. tarihli poliçeye göre yurt içi taşıyıcı sorumluluk sigortası araç başı sorumluluk limitinin araç başına .. TL olduğu tespit edilmiştir. Davacının sigortalısının, dosyamız davalısına ... Noterliğinin .. tarihli .. yevmiye numaralı ihtarı gönderdiği, ihtarnamede tespit edilecek zararın davalıdan istenileceğinin bildirildiği görülmüştür.

Bu ihtarda davalıya yöneltilecek her hangi bir bedelin bulunmadığı, dolayısı ile TBK 117 anlamında davalıyı temerrüte düşürmeye yeterli olmadığı değerlendirilmiştir. Davacının ise borçluyu temerrüte düşürmek için ... tarihli ihtarı dava dışı . .. gönderdiği görülmüştür.

Yani bu ihtar ile de davalının temerrüte düşmeyeceği, ihtarın muhatabının davalı olmadığı değerlendirilmiştir. (...) Bilirkişi heyeti sunmuş oldukları .. tarihli raporda özetle: Hasarın ortaya çıkış nedeninin yetersiz-yanlış bakım veya ilgili parçaların ömrünü tamamlamasıyla görevini yapamaz hale gelmesi, yağlama problemleri sonucunda ilgili parçalarda deformasyonun yarattığı sürtünme sonucu yangına sebebiyet vermesi olduğu, Ayrıca yangına ilk müdahalede yetersiz kalınmasının da etkisi ile aracın ve dorsenin hasarından, birinci derecede ve asli olarak; davalı taşıyıcı ve araç sürücüsünün sorumlu ve kusurlu olduğunun açık olduğu,

Hukuki değerlendirmesinin mahkemenize ait olmak üzere sigorta şirketinin halefiyet prensibi uyarınca teknik olarak, davacı sigorta şirketinin ... tarihinde dava dışı sigortalısına poliçe teminatları dahilinde yapmış olduğu .. TL tazminat ödemesini faizi ile birlikte rücu edebileceği belirtilmiştir. (...) Mahkememizce ..

Nöbetçi Asliye Ticaret mahkemesinden istinabe talep edilerek karayolu taşımacılığı hususunda uzman bilirkişiden taşıyıcının sınırlı sorumluluk yükümleri bakımından sorumlu olabileceği ve dolayısıyla rücu edilebileceği miktarın irdelenmesi (TTK 886 hükmünün uygulanması gerektiği değerlendirilse bile TTK 882/1 hükmü uyarınca gerekli hesaplamanın yapılması) hususunda rapor alınmıştır.

Bilirkişi sunmuş olduğu .. tarihli raporda özetle: (...) TTK madde 882/1 gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. hükmüne göre Özel Çekme Hakkı olarak hesaplanan toplam .. . olduğu, eşyaların taşınmak üzere teslim alındığı .. tarihinde geçerli olan . .. kuru olan ..

TL dikkate alındığında talep edilebilecek azami tazminat tutarıda .. TL olacağı, (...) Davacının tarafın talebi olan .. TL nin hesaplanan azami tazminat tutarı sınırları içerisinde kalması nedeni ile davacı tarafın davalı tarafa rücu edebileceği, azami tazminat tutarınında .. TL ile sınırlı olabileceği belirtilmiştir. (...) Davacının sigortalısının zararının ..

TL'lik kısmının davalının sigorta şirketi olan . .. tarafından karşılandığı hususunda taraflar arasında niza bulunmamaktadır. Nitekim davacı vekili .. tarihli celsede .. Sigortanın .. TL ödeme yaptığını kabul etmiş, toplam takip miktarı .. TL olmasına rağmen, alınan .. TL kısmi ödemenin takip miktarından düşüldüğü, huzurdaki davanın dava değerinin .. TL olarak belirlendiği hususlarını dile getirmiştir.

Açıklanan gerekçeler karşısında; davacının halefiyet ilkesi gereği davalıdan yaptığı ödemeyi talep edebileceği, talep edilen asıl alacağın gerçek zarardan daha az olduğu, zararın meydana gelmesinin araç sahibi olan davalı ile dava dışı araç sürücüsü . .. kusurlarından kaynaklandığı, davalının kısmi ödemesi dikkate alındığında davacının / sigortalısının zararının .. TL olduğu sonucuna varılmış, dava bu miktarda kabul görmüştür.

Ancak TBK 117 uyarınca muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile temerrüte düşer. Somut olayda; davacının selefi olan sigortalısının çektiği ihtarda davalıya bir bedel yöneltmediği, halef sıfatıyla davacı sigorta şirketinin çektiği ihtarın ise dosyamız davalısına gönderilmediği hususları gözetildiğinde davalının takip öncesinde temerrüte düşmediği ancak takip ile temerrüte düştüğü, takipte davacının temerrüt faizi talep edemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Bu sebeple de takipteki alacak kalemlerinden .. TL işlemiş faize yönelik itiraz haklı görülmüş, bu alacak kalemi için itirazın iptali talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmişse de alacağın likit olmadığı değerlendirilerek bu talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın kabulüne ve icra inkâr tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı taraf istinaf dilekçesinde; Yargıtay kararlarına göre müvekkili sigorta şirketinin temerrüt alacağının ödeme tarihinden itibaren başladığını, davalı borçlunun yükümlü olduğu temerrüt / gecikme faizinin başkaca bir ihtara gerek kalmaksızın ödeme tarihinden itibaren işlediğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf istinaf dilekçesinde; davaya konu kazada müvekkilinin kusuru bulunmadığını, bilirkişi raporunda ki tespitlerin doğru olmadığını, dava dışı sürücü . .. . vermiş olduğu ifadesinde lastiğinin patladığını beyan ettiğini, itfaiye ekiplerinin yangının neden çıktığını tespit edemediklerini, yangın sebebinin mücbir sebepten mi yoksa yetersiz ve yanlış bakımdan mı olduğunun tespit edilmesi için uzman bilirkişilerce tekrar rapor alınması gerektiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1472'ye göre sigorta halefiyeti nedeniyle sigorta tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalının meydana gelen zararda kusurunun bulunup bulunmadığı ve davacı sigorta şirketi yönünden rücu ettiği tazminat miktarının hangi tarihte temerrüte uğradığı konusundadır.

6102 sayılı .. Kanunu m. 1472'ye göre. "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.

Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." Bu maddeye göre sigorta şirketinin halefiyet yoluyla kendi sigortalısına ödediği tazminat miktarını davalı taraftan talep etmekte hukuki yararı bulunmakta olup davacı sigorta şirketi öncelikle yaptığı ödemeleri ispatlamalıdır.

Davacı sigorta şirketi sigortalamış olduğu iş yerinde meydana gelen zarar bedelini kendi sigortalısına sigorta tazminatı olarak ödediğini dosyaya sunduğu belgelerle kanıtlamaktadır.

Sigorta şirketinin kendi sigortalısının haklarına halef olabilmesi için gerçekleşen zarardan dolayı kendi sigortalısının sorumlulara karşı tazminat davası açma hakkına da sahip olması gerekmektedir. Davalıya ait aracın yanması sonucunda dava dışı sigortanını taşınmakta olan emtiası zarar görmüştür. Dosya içerisinde bulunan dava dışı sürücü ..

Emniyette vermiş olduğu ifadesinde aracın sağ arka lastiğinin patladığını beyan ettiğini, hazırlanan bilirkişi raporunda aracın lastiğinin patlaması ve yangının çıkış nedeninin yetersiz ve yanlış bakım veya ilgili parçaların ömrünü tamamlamasıyla görevini yapamaz hale gelmesi, yağlama problemleri sonucunda ilgili parçalarda deformasyonun yarattığı sürtünme olduğu, ayrıca yangına ilk müdahalede yetersiz kalınmasının da zararın oluşumunda etkili olduğu tespit edilmiştir.

Dolayısıyla zararın meydana gelmesinde araç sahibi davalı şirketin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 85'e göre işleten sıfatıyla kusur sorumluluğu bulunduğu anlaşılmaktadır. Davalı kusurunun bulunmadığına ilişkin bir delili dosyaya sunamamıştır. Bu nedenlerle davalının istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

Davaya konu icra takibinde alacaklı sigorta şirketinin, ödeme tarihi olan .. tarihinden itibaren faiz hesabı yaparak .. TL işlemiş faizi de takibe konu ettiği görülmektedir. 6102 sayılı TTK m. 1472'ye göre yasal halefiyet hakkına dayanılarak açılan rücu davasında faiz başlangıç tarihi sigortacının sigortalısına ödeme yaptığı tarihtir... Bu nedenle mahkemenin sigorta tazminatı ödemesinin yapıldığı .. tarihinden takip tarihi olan .. tarihine kadar işlemiş faizin 6098 sayılı TBK m. 117'ye göre davalının temerrüte düşürülmediği gerekçesiyle reddine karar vermesi usul ve yasaya aykırıdır.

Sigorta tazminatı ödeme tarihi olan .. tarihinden takip tarihi olan .. tarihine kadar ki .. günlük süre için işlemiş faiz .. TL .. yapmaktadır. Bu hesaplama basit matematik işlemini gerektirdiğinden ve yapılan hesaplama tarafların 6100 sayılı HMK m. 107'ye göre bedel artırımında bulunmalarını ya da HMK m. 176'ya göre ıslah da bulunmalarını gerektirmeyeceğinden 6100 sayılı HMK m. 30 usul ekonomisi uyarınca dairemizce bilirkişi incelemesi yaptırılmamıştır.

Bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kısmen kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."