Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1516 K.2026/258

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı . . vekili dava dilekçesinde özetle; .... İcra Müdürlüğünün .. esas sayılı icra takip dosyasına konu çeki, müvekkilinin borçlarından ötürü haciz gelmemesi için anlaşmalı haciz konulması amacıyla davacı tarafından yanında çalıştırdığı işçisi . . . şirketinde kırdırması için verdiğini, davalı . . tarafından çek bedelinin ..

TL olarak yazıldığını, çeki kırdırıp parasını getirmesi gerekirken, çekin lehtar kısmına davalı . .. ismini yazdığını, . . tarafından çekin, ciro yolu ile diğer davalı oğlu.. verildiğini, daval.. tarafından çekin ibrazının yapıldığını ve icra takibinin başlatıldığını, çekten dolayı davacının davalı . .. bir borcunun bulunmadığını, çekten dolayı diğer davalılara da bir borcunun bulunmadığını, bu nedenlerle borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının şirkete borcunun bulunduğunu, ticari ilişkinin .. tarihli sözleşme ile başladığını, ticari ilişkiden dolayı davacı tarafından dava konusu çekin ödeme olarak kendilerine verildiğini, başka çeklerinde davacı tarafından kendilerine verildiğini ve çeklerin tahsil edildiğini, davacı tarafından tanık deliline dayanılmış ise de tanıkla iddiasını ispat edemeyeceğini, davacının davasının reddine karar verilmesini talep edilmiştir.

Davalı . . vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çek kırdırma iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, çekin yetkili hamilinin kendisi olduğunu, davacı ile davalı .. arasında ticari ilişkinin olduğunu, davacının iddiasını tanıkla ispatlayamayacağını, davacının davasının reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı . . vekili cevap dilekçesinde özetle; husumetinin bulunmadığını, davacının davalı . . . Şirketine borcunun bulunduğunu, davacının iddiasını tanıkla ispat edemeyeceğini, davasının reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince;..tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır. Anılan raporda; davalı . . ..

Şirketi'nin . yılına ilişkin ticari defterlerinden davacı ile davalı arasında.. tarihinde başlayan ticari alışverişin söz konusu olduğu, defter kayıtlarına göre davalının davacıdan alacaklı gözüktüğü, dava konusu .. tarihli çeke ilişkin bir kaydın bulunmadığı, davalı ticari defterlerinin kapanış tasdiklerinin zamanında yapılmadığının mütala edildiği, raporun taraflara tebliğ edildiği,

rapora karşı davacı tarafça yasal süresi içinde itiraz dilekçesi sunulmuştur. (...) davacının dava konusu çekin anlaşmaya aykırı şekilde doldurulduğuna yönelik iddiasının ve bedelsizlik iddiasının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200 üncü maddesinde geçen. "Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ..

Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir.

Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibinbeşyüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz." normu uyarınca yazılı delil ile ispat etmesi gerektiği.. karar sayılı ilamı; (...), somut olayda davacı tarafından anlaşmaya aykırılık iddiasının ispatı için tanık delilinin ikame edildiği, davalılar tarafından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200 üncü maddesinin 2 inci fıkrası uyarınca açık bir muvafakat verilmediğinden bu delilin iddianın ispatında ikamesinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 201 inci maddesi uyarınca caiz olmadığı,

davacı tarafça iddiasının ispatı için ticari defter kayıtlarına ve bilirkişi deliline dayanılmış olmasına rağmen mahkememizce verilen kesin süre içinde uyuşmazlıkla ilgili ticari kayıtlarının mahkememize sunulmamış ve bilirkişi delil avansının yatırılmamış olduğu, davacı tarafça münhasıran 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun .. inci maddesinin 5 inci fıkrasına da dayanılmamış olduğu, her ne kadar davalı .. tarafından .. yılı ticari defterleri ibraz edilmiş ise de; dava konusu senedin keşide tarihinin .. tarihi olduğu, dava konusu çekin .. yılında davalı . . ..

Şirketine verildiği yazılı veya kesin delil ile ispat edilemediğinden bu delilinde (bilirkişi raporu) uyuşmazlığın çözümüne bir katkısının bulunmadığı, hukuki tavsif yolu ile davacının "hile" iddiasına dayandığı kabul edilebilirse dahi, bu iddianın da 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6 ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190 ıncı maddesi uyarınca davacı tarafından ispat edilmesi gerektiği, ..

Kurumundan temin edilen kayıtlarda çekin keşide edildiği tarihte davalı . . davacının çalışanı olmadığı, kaldı ki çekin davacı tarafından davalı . ..

Şirketine keşide edildiği nazara alındığında çekin bu yazılı durum aksine davalı . . şahsına keşide edildiğine yönelik iddianında yazılı delil ile ispatlanması gerektiği, davacı tarafından . . .. yapılan şikayet nedeniyle takipsizlik kararı verildiği, davacı tarafça bu hususun ispatı için ikame edilen tanık . . davacının kardeşi olduğu ve beyanlarından dava konusu çekin . .. tarafından "hile" ile alındığına yönelik iddianın ispat edildiğinin kabulüne olanak bulunmadığı, diğer davacı tanığının ise çekin verilme anına ilişkin görgüye dayalı bir bilgisinin bulunmadığı,

mahkememizce davacının "yemin" deliline dayandığı hususu hatırlatılmasına ve bu delilin ikamesi hususunda davacı tarafa imkan tanınmasına rağmen davacı tarafça mahkememizce verilen kesin süre içinde yemin delilinin ikame edilmediği, bu halde davacı iddialarının usulüne uygun şekilde ikame edilen deliller ile ispat edilemediği kanaatine varılmakla, davacının davasının reddine karar verilmiştir. (...) Davacı tarafça .. sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 inci maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talep edildiği, mahkememizin .. tarihli gerekçeli ara kararı ile talebin kabulüne karar verildiği,

davacı tarafça hükmedilen teminatın.. tarihinde mahkememiz veznesine depo edildiği ve ihtiyati tedbir gereğinin aynı tarih itibariyle .... İcra Müdürlüğü tarafından infaz edildiği, bu halde; .. sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında geçen. "Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar.

Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez" normu uyarınca talebe bağlı olmaksızın, davacı borçlunun dava değerinin.. si nispetinde hesap edilen ..

TL tutarında tedbir tazminatına mahkum edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır." gerekçesiyle davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı taraf istinaf dilekçesinde; tanık anlatımlarına göre; davalı . .’in müvekkilinin yanında çalıştığının ve müvekkilinden dava konusu çeki .. verilmek ve karşılığı getirilmek için verildiğinin, çekin .. verilmediğinin, bedelinin getirilmediğinin ve akabinde muvazaalı ciro ile oğlu adına icraya verildiğinin açık olduğunu, mahkemece tanık dinlemesine rağmen sonradan tanık dinlenmesinin uygun olmadığına karar vermesinin hatalı olduğunu, dosyadaki.. tarihli sözleşmeye göre sözleşmenin iş gördürme sözleşmesi olduğunu, .. kayıtlarına göre.. tarihleri arası davalı . . müvekkilinin yanında sigortalı olarak çalıştığını,

bu resmi kayıt ve sözleşmenin yazılı delil başlangıcı olduğunu, yazılı delil başlangıcı olan hallerde tanık dinlenmesinin mümkün olduğunu, davalı ...’nin defter kayıtlarında çek ile ilgili kayıt olmadığını, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senetlerine özgü icra takibi nedeniyle . sayılı İİK m. 72'ye göre menfi tespit davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davaya konu çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı konusundadır.

Davaya konu çek kambiyo senedidir. Bütün soyut/mücerret alacaklarda olduğu gibi kambiyo senedi alacağı da kural olarak uygun bir asıl borç ilişkisine, bir nedensellik bağına dayanır. Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes bütün hukuki işlemlerin yapılmasına temel oluşturan bir amaca ulaşmak istemektedir.

İşte bu amaç bir kambiyo senedinde saklı tutulan hakkın doğumu ve devri açısından hukuki nedeni oluşturur. .. senedi düzenlenmesi dolayısıyla ortaya çıkan ilişki “kambiyo ilişkisi” ismiyle anılmaktadır. . senedi düzenleyerek borç altına giren borçlu “kambiyo taahhüdü” altına girer. . senedinden kaynaklanan talebin geçerliliği temel ilişkiden kaynaklanan temel talebin ve bununla ilgili olarak taraflar arasında varılmış amaca ilişkin antlaşmanın geçerliliğinden tamamen bağımsızdır. .. senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır.

Bu açıklamalar çerçevesinde davaya konu çekte bir kambiyo senedidir. Bu nedenle çeki düzenleyen kişi asıl borçlu durumundadır.

Davaya konu çek incelendiğinde düzenleyenin davacı, lehtarın davalı . ., son cirantanın ve yetkili hamilin davalı . . olduğu, davalı . .. ise kendi adına değil davalı . .. adına çeki ciroladığı ancak çek üzerinde isminin yer almadığı anlaşılmaktadır.

Davacı, borçlarından ötürü kendisine haciz gelmemesi için anlaşmalı haciz konulması amacıyla yanında çalıştırdığı .. kayıtlarından ve dosyaya sunulan sözleşmeden anlaşılan davalı . .. çeki faktoring şirketinde kırdırması için verdiğini, davalı ..tarafından çekin lehtar kısmına kendisinin sahibi olduğu davalı . . ismini yazdığını, daha sonra da çeki ciro yolu ile diğer davalı oğlu . . verdiğini belirterek kendisi ile davalı . . ve bu davalı ile de diğer davalılar arasında muvazaa ve bedelsizlik defini ileri sürmektedir.

Davacının, davalı . .. ile arasında kendisine yönelik hacizleri önlemeye ilişkin muvazaa iddiasını, kişi kendi muvazaasına dayanamaz ilkesi gereği ileri süremez. Davacı ile davalı . . arasında muvazaa olsa dahi görünürdeki ilişkinin hukuki sonuçlarına muvazaanın tarafları, dolayısıyla davacı katlanmak zorundadır..Bu nedenle davalı . . yönünden davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmamaktadır.

Diğer davalılara yönelik iddiaların ise davaya konu senedin kambiyo senedi olması nedeniyle sadece tanık beyanı ile kanıtlanması yoluna gidilemez. Davacı ile davalı . . arasında önceden devam eden ticari ilişki nedeniyle başka çeklerin de verildiği dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Bu nedenle tanık beyanlarında geçen çekin davaya konu çek mi olduğu, yoksa başka bir çek mi olduğu anlaşılamamaktadır. Bu durumda davalı . . anlaşmaya aykırı şekilde çeki ciroladığı iddiası davacı tarafından kanıtlanamadığından davalılar . . ile . .. yönünden davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmamaktadır.

Davacının davalı . . ile arasında ticari ilişki olmadığı defi, nispi defi olup bunun çekin hamili olan davalı . .. karşı ileri sürülmesi de hukuken mümkün değildir. Dolayısıyla eldeki davada hem muvazaanın ispat koşullarının oluşmadığı hem de kambiyo hukukundan kaynaklı defiler yönüyle davacının iddialarını kanıtlayamadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle davacının istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."