Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1563 K.2025/115

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar karşı taraf vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TALEP

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili, müvekkili elinden rızası dışında çıkan dava konusu çekteki imzanın müvekkili şirket temsilcisine ait olmadığını, ayrıca çeki elinde bulunduran şahsın müvekkili şirket ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, müvekkile ait defter ve belgeler incelendiğinde çek lehtarı . .. ile herhangi bir ticari ilişkisi, ortaklığı veya herhangi bir bağlantısının olmadığını, şirketin keşidecisi olduğu görülen fakat şirket temsilcisine ait olmayan, rızası dışında çıktığının ve imzanı şirket yetkilisi . .. ait olmadığının bilirkişi incelemesi neticesinde anlaşılacağını beyanla davaya konu çekler sebebiyle keşideci şirket imzasının müvekkil şirket yetkisine ait olmadığından..maddesi gereğince tedbir verilmesini talep ve dava etmiştir.

TEDBİR KARARI

.......Karar sayılı kararıyla; tedbir talebinin kabulü ile; tedbir talep edenin tedbir konusu tedbir konusu çekin toplam tutarı olan ..-TL takdirine .. oranındaki ..-TL nakdi teminat tutarını veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz nitelikteki banka teminat mektubunu mahkememiz veznesine yatırdığında veya ibraz ettiğinde, talebe konu .....seri numaralı, ..-TL bedelli , ....adet çek hakkında sadece karşı taraf ...'u bağlayacak şekilde.. ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiş, davacı vekilince .... tarihinde teminat yatırılarak,

tedbir kararını banka kayıtlarına işlettiği anlaşılmıştır. ...... tarihinde davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine ..... gününe murafaa günü verilmişse de, ..... Esas sayılı dosyasıyla esas dava açıldığından, .... tarihli ek kararı ile HMK'nın 394/2 maddesi mucibince dosyanın esas mahkemesine devrine karar verilmiştir.

İTİRAZ

Aleyhine ihtiyati tedbir istenen vekili, tedbir talebinde bulunan davacının tacir vasfında limited şirket olduğunu, rıza dışı elden çıkma durumunda vakit kaybetmeksizin basiretli bir tacir gibi, zayi olduğunu iddia ettiği çek yaprağı ile ilgili hukuki ve cezai süreci başlatmasının kendisinden beklendiğini, fakat ilgili gerek dava gerek değişik iş başvuru dilekçesinden hareketle böyle bir başvuruda bulunulmadığının açıkça anlaşıldığını, ..-TL değerinde çekin çalınması durumunda, keşidecinin, ilgili çek yaprağına ilişkin savcılığa başvurulmamış olması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

nitekim ilgili şirketin .. tarihinde kollukta başka bir seri numaralı çeke ilişkin şikayetinin mevcut olduğunu, fakat aynı şekilde çalındığı veya rızası dışında elinden çıktığı iddia edilen bu çek hakkında herhangi bir işlem yapılmamasının oldukça şüpheli bir durum olduğunu, davaya konu olan çek fotokopisi dikkatle incelendiğinde, ileri tarihli olmak üzere 26/05/2024 tarihi keşide tarihi olarak çek üzerine yazıldığını, tacir tarafından en erken .......TL ödeme yapılacağı bilindiğini, çekin rıza dışı elden çıktığına ilişkin soyut iddiaya dair tarih bildirilmediğinden;

çek basım tarihi olan ...... tarihinden itibaren ödeme yasağı istemek için adeta ibraz süresinin beklenmesinin iyi niyetle bağdaşır yanı bulunmadığını, ödeme yasağının kötü niyetli olarak borcun tahsili geciktirmek amaçlı talep edildiğini belirterek itiraz etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI

...... esas yargılamasında murafaalı olarak vermiş olduğu.... tarihli ara kararıyla; davalının tedbire itiraz dilekçesinin içeriğinde ileri sürülen itiraz nedenleri dikkate alındığında genel olarak davanın esasının çözümünde dikkate alınması gereken hususlara ilişkin olduğu ve bu itiraz nedenlerinin ihtiyati tedbire itirazın değerlendirilmesi esnasında değerlendirmeye tabi tutulamayacağı, yaklaşık ispat koşulunun yerine getirilmediğine ve ihtiyati tedbiri tamamlayan işlemlerin yapılmadığına ilişkin itirazların bu bağlamda değerlendirmeye tabi tutulabileceği ve sadece itiraz nedenlerine ilişkin olarak değerlendirme yapıldığını,

......hükmü uyarınca tedbir kararı verilebilmesi için tam ispat aranmadığı, yaklaşık ispatın yeterli olduğu, mahkemenin talepte bulunanın hakkının mevcut olduğuna kanaat getirmesinin yeterli olduğu, dava dilekçesi ve ekleri tetkik edildiğinde burada davacı yanın HMK 39/3 hükmünde öngörülen yaklaşık ispat koşulunu yerine getirdiğine kanaat getirildiği, davalının ileri sürdüğü itiraz nedeninin bu durumun aksini göstermeye yeterli olmadığı gerekçeleriyle gerekçeli ara kararla vaki itirazın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, borçlunun kötü niyetli bir şekilde müvekkilinin alacağını geciktirme amacıyla hareket ettiğini, ilgili mesaj içerikleri incelendiğinde, müvekkilinin ödeme yapılıp yapılmayacağı hususunda yaptığı görüşmelerde, tedbir isteyenin vakit kazanma amaçlı ve açıkça kötü niyetli hareket ettiğinin görüldüğünü, yine aynı mesaj görüntüleri kapsamında borcun kabul edildiğine ilişkin olarak beyanların da mevcut olduğunu,.. tarihinde atılan mesaj doğrultusunda, müvekkilinin alacağını tahsilinin gecikmesi amacıyla hareket edildiğinin ortada olduğunu,

ilgili mesajda çekin ibraz edilmesine kısa bir süre kalmasına rağmen kötü niyetli olarak çeke ödeme yasağı çıkarılacağının açıkça beyan edildiğini, dolayısıyla izah edilen bu durumlar karşısında, tedbir isteyen davacının iddia edilenin aksine çekin herhangi bir şekilde kaybolmadığını, iradesi dışında elinden çıkmadığını, imzanın ise başkasına ait olmadığının görüldüğünü, çekin kanuni süresi içinde bankaya ibrazdan önce keşideci tarafından kaybedilmesi,

çaldırılması veya irade dışı bir şekilde doldurulduğunun iddia edilmesi halinde, ilgili bankaya ve kolluk makamlarına çekin rıza dışı ellerinden çıktığının, kaybolduğunun veya çalındığının, biliniyorsa faillerinin bildirilmesi, kural olarak bir ödeme aracı olarak kullanılan çekin kötü niyetli kullanımına engel olunması bakımından elzem olduğunu, basiretli bir çek hesabı sahibinden de bu davranışlar beklenildiğini, geçiçi hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispat olgusunun ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmediğini, somut olay özelinde talepte bulunan tarafından,

çekin rıza dışı elden çıktığı yahut çalındığına ilişkin tarih belirtilmediğinden, iddiaları destekler nitelikte hiçbir delil dosyaya sunulmadığından, yaklaşık ispatın yerine getirilmediğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Talep hukuki mahiyeti itibariyle, İİK'nın 72/2 maddesi mucibince takipten önce çeke ilişkin takip yapılmaması ve ödeme yapılmaması istemini içerir (davalıya münhasıran) ihtiyati tedbir verilmesi istemine ilişkindir.

İİK'nın 72. maddesinde. "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.

İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

İncelenen dosyadaki iddia ve savunmalar birlikte değerlendirildiğinde, davacının talebi icra takibinden önce açılan menfi tespit davasındaki tedbir istemini ihtiva etmektedir.

İşbu menfi tespit davasının icra takibinden önce açıldığı anlaşılmakla, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasında uygun ve makul bir teminat karşılığında, (sadece davalıya münhasıran) icra takibi ile ödeme yasağı yönünden ihtiyati tedbir kararı verildiği, iddianın ileri sürülüşüne göre de hakkın korunması ve telafisi imkansız zararların önlenmesi amacıyla tedbir kararı verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmediği anlaşılmakla davalı vekilinin vaki istinaf başvurusunun esastan reddi cihetine gidilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."