Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1636 K.2024/1692

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, müvekkil şirket tarafından verilen çeklerin, taraflar arasındaki ticaret ilişkisinden kaynaklı alacaklar için düzenlendiğini, söz konusu çeklerin bedelleri karşılığında faturaya dayalı ticari ilaç verilmiş olup yapılan bu işlemlerin ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu, bu kapsamda davalının ve müvekkili şirketin ticari defter kayıtları ve faturaların bilirkişi marifetiyle incelenerek raporlandırılması gerektiğini, müvekkilinin, davalı şirkete karşı herhangi bir alacağının kalmadığını, müvekkil şirketin davalı şirkete karşı ticaret ilişkisinden kaynaklı alacaklarının tümünü ödediğini, bu sebeple dava konusu çekin,

temel alacak ilişkisi sona erdiğinden bedelsiz kaldığını, çeklerin bedelsiz kalmasına rağmen müvekkiline teslim edilmediğini, bu nedenler öncelikle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, bu kapsamda bedelsiz kalan çekin ödenmemesi için hem muhatap banka olan...... hem de çekin takas sistemi kapsamında ibraz edilmiş olması sebebiyle ........ müzekkere yazılmasına, davalılar ve/veya üçüncü kişiler tarafından işbu çekin icraya konulması halinde takibin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacı tarafça arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneği sunulmadığı, bu eksikliğin giderilmesi amacıyla davacı vekiline muhtıra gönderildiği ve gerekli ihtarat muhtıranın tebliğinin yapıldığı, davacıya çıkartılan muhtıra...... tarihinde tebliğ edilmiş ancak davacı tarafça herhangi bir bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı,......Tarihli ilamında arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir dava şartı niteliğinde olmadığı açık bir şekilde ortaya konulduğu, dava şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, söz konusu kararın hatalı olduğunu, açılan davanın ticari uyuşmazlıktan kaynaklı menfi tespit davası olup herhangi bir eda hükmü içermediğini, söz konusu davada arabuluculuk şartı yerine getirilse dahi arabuluculuk tutanağının eda hükmü içermeyeceğini, icraya konulmayacağı da düşünüldüğünde ticari uyuşmazlığa dayalı menfi tespit davalarında arabuluculuk şartının zorunlu olduğunun düşünülmesinin yasanın mantığına ve amacına ters düşeceğini, yerel mahkemenin bu nedenle kararın kesinleşmesini dahi beklemeden çeklerin üzerindeki tedbir kararını kaldırmasının hatalı olduğunu, ......

Karar sayılı ve .... Karar sayılı ilamlarında ticari nitelikteki menfi tespit davalarında zorunlu arabuculuk şartının yerine getirilmesinin zorunlu bir unsur olmadığının belirtildiğini, bu nedenle dava konusu çek üzerine ödememe tedbiri koyulmasını ve bu tedbir kararının kararın kesinleşmesine kadar devam etmesini talep ettiklerini, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, menfi tespit talebine ilişkindir.

Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece,...... tarihinde, davacı tarafça arabuluculuk tutanağının sunulmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

....... maddesinde; "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. .... başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir. " hükmü düzenlenmiştir.

....... sayılı kararında ''Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesine ve kararda belirtilen gerekçelere göre, her ne kadar davacı tarafça menfi tespit davalarının ..... maddesi gereği zorunlu arabuluculuğa başvurulması gereken uyuşmazlıklardan olmadığı ileri sürülmüşse de, Kanun'un ... maddesinin birinci fıkrasında arabuluculuğa ilişkin hükümlerin uygulanmayacağı tüketici uyuşmazlıklarının tahdidi olarak sayıldığı, menfi tespit davasının bu sayılan uyuşmazlıklardan olmadığı, davacı tarafça belirtilen......

Sayılı kararının ticari nitelikteki menfi tespit davalarına ilişkin olduğu, yukarıda yer verilen hukuk kuralları gereği arabuluculuğa başvurulmadan dava açılması durumunda davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği ve .......de bu yönde karar verildiği anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.'' Hükmünü vererek Ticari ilişkiden doğan menfi tespit davalarında ...... başvurunun dava şartı olduğunu tespit etmiştir.

Bu nedenle mahkemenin dava şartı yokluğundan davanın reddine karar vermesi uygundur. Bu itibarla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."