Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/20 K.2025/358

Av. ...

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : .... YAZIM TARİHİ : ... Taraflar arasında görülen davada ........karar sayılı kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle,.......olarak ...... ağırlıklı olarak yapı denetim işi ile iştigal etmekte olduğunu, bu nedenle bir çok şahıslarla ticari faaliyetinin bulunduğunu, davalı ile hiç bir ticari ilişkisinin olmadığını, davalının hakkında .......

Esas sayılı dosyası ile takip başlattığını, takibe konu senedi davalıya kendisinin vermediğini, aralarında ticari bir ilişki olmadığını, davalının şahsına ait ......nolu dairede ... yılından takip başlatılan tarihe kadar kira ödemeden ikamet ettiğini, çeşitli tarihlerde kendisine ve kızına maddi yardımda bulunduğunu, davalının kendine ait olmayan bir senedi kendi lehine doldurarak borçluymuş gibi takip başlattığını, oturduğu ev ile ilgili olarak.. Hukuk Mahkemesinin ......

Esas sayılı dosyası ile dava açtığını, davalı ile herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığını, bu nedenle takibe konu senet nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitine ve..icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında özetle; davacının .... TL üzerinden kısmi dava açtığını, dava konusu icra takip dosyasını borcunun .... TL olduğunu, davacının kısmi dava açmasında hukuki yararının bulunmadığını, davacının yazılı delil sunmadığını, haksız olarak iş bu davayı açtığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KARAR

Mahkemenin ...... Karar sayılı kararında "...6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun, “dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 5/A maddesinin ilk fıkrasına göre; TTK'nın 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

.. sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında .. Kanunu'na, ..sayılı Kanunun 23. maddesi ile eklenen "dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 18/A maddesinin ilk iki fıkrasına göre. (1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir.

İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. .. başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.

Belirtilen nedenlerle davanın açılmadan önce arabulucuya başvurulmadığı ve buna göre dava şartının yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. HMK m. 114/2 düzenlemesi gereğince, davanın dava şartı yokluğundan reddine karar vermek ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. .......şeklinde karar verildiği,

Kararın istinaf edilmesi üzerine Dairemizin......sayılı ilamında "Davacı taraf, dava dilekçesi ile ......Esas sayılı dosyasından borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Anılan......Esas sayılı dosyasında .... TL asıl alacak, .... TL işlemiş faiz, .. TL komisyon olmak üzere toplam .. TL alacağın tahsili talep edilmiştir.

....... Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere menfi tespit davalarının özelliği itibariyle kısmi dava olarak açılması mümkün değildir.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28/a ve 32. maddeleri uyarınca eksik peşin harç tamamlanmadan yargılamaya devam edilemeyeceğinden öncelikle eksik peşin harcın tamamlatılması gerekecektir. Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununda, harç alınması veya tamamlanması yanların isteğine bırakılmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi hükme bağlanmış ve yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmıştır.

O halde mahkemece, 6100 sayılı HMK'nun 31. maddesi çerçevesinde öncelikle bu kanunî düzenleme gereğince, ......

TL dava değeri üzerinden alınması gereken eksik harcın ikmali için aynı Kanunun 30. maddesi uyarınca davacıya süre verilerek, re'sen harç tamamlatılması, harç ikmal edildiğinde, yargılamaya devam edilmesi, aksi halde dosyanın işlemden kaldırılması, üç ay içinde davanın yenilenmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, eksik yatırılmış olan harç ile yargılamaya devam edilmiş olması 492 sayılı Harçlar Kanununun 32. maddesine aykırılık oluşturmaktadır.Bu nedenle davalının istinaf başvurusunun kabulü ile mahkemenin kararının kaldırılarak,

yukarıda açıklanan usulde yargılamanın yapılması için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Kabule göre de; ......yayımlanan ve .....tarihinde yürürlüğe giren ... sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı .. Ticaret Kanunu’na 5/A maddesi eklenmiştir.

Anılan maddeye göre; "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

(2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.” denilmiştir.

Görüldüğü üzere,....... maddesinde, Kanun’un 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda, arabuluculuk dava şartı olarak belirlenmiş olup ....... Karar sayılı ..........Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Yönelik Karar"ında da belirtildiği üzere menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa gidilmesi zorunlu değildir.

Bu nedenle mahkemece dava şartlarının mevcut olduğu kabul edilerek işin esasına girilip oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi de doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin kabulü ile kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. " kararı ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmış,

Kaldırma kararımız sonrası yapılan yargılamada mahkemece "Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğü davacı borçluya aittir. Borçlu bononun tarafların iradesi dışında düzenlendiğini yazılı delil ile ispatlamalıdır.

....... maddesi yollamasıyla 680. maddesinde; "Tedavüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bulunan bir poliçe, aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulursa, bu anlaşmalara uyulmadığı iddiası, hamile karşı ileri sürülemez; meğerki, hamil poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisap sırasında kendisine ağır bir kusur isnadı mümkün bulunmuş olsun." hükmü bulunmaktadır.

.. içtihatlarında da belirtildiği üzere, bu hüküm uyarınca açığa senet düzenlenmesinin mümkündür. Senedin boş olan kısımlarının sonradan anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu iddiasının yazılı delille kanıtlanması gerekmektedir. Bu hususun ispat yükü de davacı taraftadır. Davacının bu hususta yazılı delil sunamadığı görülmektedir.

Yemin deliline dayanmış olan davacıya metnin sunulması için süre verilmiş, davacı tarafından yemin metni sunulmuş ise de, HMK 266. Maddesi uyarınca "yemin edecek kimsenin namus ve onurunu etkileyecek veya onu ceza soruşturması ya da kovuşturması ile karşı karşıya bırakacak vakıalar."ın yemine konu olamayacağı düzenlenmiştir. Davacı tarafından sunulan yemin metni senedin hırsızlık ile ele geçirildiğine dair vakıa içermekle kanun maddesine aykırı olduğundan reddedilmiştir.

Davacının iddiası hakkındaki......... Soruşturma sayılı dosyanın takipsizlikle sonuçlandığı ve itiraz edilmeden....... tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle davacı iddiasını yazılı delille ıspat edemediğinden davanın reddine karar verilmiştir.

İİK. m. 72,IV,c.2-4 uyarınca menfi tespit davasının reddine karar veren mahkeme, borçluyu, alacaklının ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmasından doğan zararı için bir tazminata mahkum eder. Menfi tespit davasının reddine karar veren mahkemenin, borçluyu tazminata mahkum edebilmesi için, alacaklının borçluya karşı bir icra takibi yapmış olması ve borçlunun bu icra takibinin durdurulması veya icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı almış ve bu ihtiyati tedbir kararının uygulanmış (infaz edilmiş) olması gerekmektedir.

İcra takip dosyasında mahkememizce ...... tarihinde verilen tedbir kararının.......tarihli tensip kararı ile uygulandığı anlaşılmakla şartları oluştuğundan ... TL asıl alacağın ..... si oranında hesaplanan .. TL kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin eksik inceleme ile karar verdiğini, dosyaya konu olaya ilişkin ...... şikayeti üzerine yürütülen....... Esas sayılı dosyasının derdest olduğunu ve sonucunun beklenmediğini, davalı senedi nasıl aldığını ispatlayamamıştır, ispat yükü konusunda mahkemece hata yapıldığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava,...... Esas sayılı icra dosyası ve bu dosyaya konu edilen.......TL bedelli senet nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.

....... Karar sayılı ilamıyla, davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

Dairemizin....... Karar sayılı ilamı dikkate alınarak davaya konu edilen kambiyo senedinin 6102 sayılı TTK'nın 778.maddesi yollamasıyla 680.maddesindeki "tedavüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bulunan bir poliçe aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulursa bu anlaşmalara uyulmadığı iddiası hamiline karşı ile sürülemez;

meğer ki hamil poliçeyi kötü niyetle iktisap etmiş veya iktisap sırasında kendisine ağır bir kusur isnadı mümkün bulunmuş olsun." hüküm dikkate alınarak açığa düzenlenen senedin boş kısımlarının sonradan anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu iddiasının yazılı delil ile ispatlanamaması nedeniyle davanın reddine, İİK'nın 72.maddesi uyarınca verilen tedbirin infaz edilmiş olması ve bu sebeple davalı alacaklılarının alacaklarına geç kavuşacak olması nedeniyle kötü niyet tazminatının kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesi tarafından verilen karar isabetli görülmüştür.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."