Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/286 K.2025/706

Taraflar arasında görülen davada .....karar sayılı kararın istinaf incelemesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının davalı kooperatifin .. yılından itibaren ortağı olup kooperatifi ortaklığının kendisine yüklediği edimlerini yerine getirmiş ve kooperatif tarafından yapımı devam eden işyerlerine yönelik olarak noter huzurunda yapılan kura sonucunda ortaklık payına .. nolu iş yeri isabet ettiğini, davacının aleyhine tesis edilen ihraç kararı davalı kooperatif tarafından davacının ihracına yönelik karar usulüne uygun tebliğ edilmediği . .

düşürücü süre olan dava açma süresi başlamamış olup dava açma süresi davacı tarafından kendisine elden verilen karar nedeniyle...tarihinde başlamış olduğunu, davalı .. tarafından davacının .. ortaklığından çıkarılmasına parasel

yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçe gösterilmiş ve bu nedenle çıkarma işlemi yapılmışsa da davacının davalı kooperatife karşı tüm parasal yükümlülüklerini yerine getirmiş olup hiçbir borcu bulunmadığını, ayrıca parasal yükümlülükler yönünden davalı kooperatifin ana sözleşmesinin anılan gerekçe yönünden keyfiliği önlemek adına belirlemiş olduğu usulüne uygun işleme yapılıp yapılmadığı önem taşımadığını,

davalı kooperatifin davalı kooperatifin davacının ihracı sonrasında ortak payına ilişkin yeni ortak alınması durumunda kendisine noter kurasıyla isabet eden iş yerinin de başka bir ortağa verilmesi durumunda mahkememizce verilecek karar sonrasında alınacak kararın uygulanabilirliğinin kalmaması aynı şekilde iyi niyetli üçüncü kişilerin korunması açısında davacının ortaklık payının dava sonuna kadar korunması her türlü devir işleminin önüne geçilmesi için ortak payına tedbir konulmasını gerektiği belirterek davalı .. yönetim kurulunun... sayılı davacının ortaklıktan ihracına ilişkin kararının iptaline arar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında özetle....... ana sözleşmesinin 14. maddesinin 2. bendinde yer almak üzere .. üye olan kişilerin parasal yükümlülükleri belirlenmiş ve bu yükümlülüklere aykırılık durumunda şirket ortağının, ortaklıktan çıkarılması hususu düzenlendiğini, buna bağlı olarak davacı ... adı geçen kooperatif ana sözlemesinde ki kuruluş amacına bağlı olarak ortağı olduğu ve kura sonucunda kendi payına düşecek adı geçen taşınmaz için . yılı .. ayından itibaren başlamak üzere her ay düzenli olarak kendi pay nisabına düşen bedeli ödemeyi taahhüt ettiğini, kooperatifin amaçlarının gerçekleştirilmesini sağlamak üzere genel kurulca kararlaştırılacak miktarlardaki arsa, alt ve üst yapı, inşaat, ortak

alan ve tesisler ile genel giderler katılım payları taksitlerini ödemek zorunda olduğunu, davacı ...'in taahhüt edilen katılım payı miktarlarını ödeme çizelgesi ..cevap dilekçesi ekinde sunulduğunu, davacı ...'in ödeme çizelgesinden de anlaşılacağı üzere her ay düzenli bir şekilde ödemesi gereken taksitlerin... tarihinde davacı ...' e günü geçmiş aidat borçlarının ödenmesi aksi takdirde kooperatif sözleşmesinin 14. maddesi gereğince üyeliğinin fesih edileceği hususu ihtar edildiğini,

yapılan yazılı ve sözlü bildirimlere rağmen tarafa gönderilen ihtara rağmen davacı taraf kooperatif bünyesinde üzerinde düşen sorumluluğunu yerine getirmemiş ve hakkında çıkarma işlemi yapıldığını, davacı ... hakkında verilen çıkarma kararını .. tarihinde öğrendiğini, buna rağmen süresinde yönetim kurulu kararına karşı ana sözleşmede belirtilen usule ilişkin bir itirazda bulunmamış ve kararın kendisine tebliğinden itibaren üç ay içinde kararın iptaline ilişkin dava yoluna gitmediğini, bu sebeple davacı ... hakkında verilen çıkarma kararı kesinleştiğini, kişinin dava açma hakkı belirli süreye tabi olup zamanaşımına uğradığını,

zamanaşımı def-i ilk itiraz olup niteliği yönünden karşı haklardan olup kesin ve tam defiler arasında yer alacağını, davacı tarafın tedbir talebinin reddine, aksi kanaat hasıl olur ise mahkemece belirlenecek teminat karşılığında tedbir talebinin değerlendirilmesine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun, mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

KARAR

Mahkemece "...Yukarıdaki kanuni düzenlemeler, kooperatif ana sözleşmesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının kooperatif anasözleşmesinin 14. maddesinin parasal yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle kooperatif üyeliğinin feshine karar verildiği, davalı kooperatif vekili tarafından sunulan belgelerin incelenmesinde.. tarihli toplu mesajlarda günü geçmiş aidat borcu olan üyelerin borçlarını yatırmaları aksi halde tüzüğün 14. Maddesi uyarınca üyeliklerinin son bulacağı, yine .. tarihli toplu mesajda üyeliklerinin yönetim kurulunun .. nolu kararı ile üyeliklerini feshedildiğinin bildirildiği, sunulan listenin toplu mesaj olduğu ve sadece telefon numaralarının listede yer

aldığı, isim ve soy isim bulunmadığı, yine davalı vekili tarafından dosyamıza sunulan ihtarname başlıklı yazıda " müvekkilim : .. tarihi itibariyle kalan ..TL borcunuz bulunmaktadır.

İş bu ihbarnamenin tarafınıza tebliğinden itibaren . gün içerisinde kooperatifimize ödemeniz , ödemediğiniz taktirde üyeliğiniz fes olunacaktır hususu bilvekala ihtar olunur." şeklinde tarihsiz ihtarname sunulduğu ancak iş bu ihtarnamenin tebliğine ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı kaldı ki Konut ve yapı kooperatifleri tip ana sözleşmesinin 14.maddesinde ilgili ihraç prosedürüne ilişkin 2. fıkrasında ihraç kararı verilmeden önce parasal yükümlülüklerin.. gün geciktiren ortaklara 10 günlük ödeme süresi içeren ilk ihtarnamenin gönderilmesi gerektiği öngörülmüştür.

Davalı kooperatif tarafından davacıya herhangi bir ihtarname gönderildiği ve usulüne uygun tebliğ edildiği ispatlanamamış, davalı tarafça keşide edildiği iddia edilen ihtarname başlıklı yazının tarihsiz olduğu ve davacıya .. günlük süre verildiği dikkate alındığında davalı kooperatifin ihraç işlemi kooperatifler yasası ve anasözleşme hükümlerine aykırı olduğu anlaşılmakla davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;......ana sözleşmesinin 14. maddesinin 2. bendinde yer almak üzere kooperatife üye olan kişilerin parasal yükümlülükleri belirlenmiş ve bu yükümlülüklere aykırılık durumunda şirket ortağının, ortaklıktan çıkarılması hususunun düzenlendiğini, 14. madde gereğince üyeliklerine son verilenlere karar posta yolu ve mesaj iletisi şeklinde bildirildiğini, davacı dava dilekçesinin aksine kooperatif bünyesinden ilişiğinin kesildiğini .. tarihinde öğrendiğini, üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarma kararının kesinleştiğinden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava, parasal yükümlülüklerini yerine getirmemesinden bahisle davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından davacı hakkında verilen 14.06.2021 tarih ve 2021/2 sayılı üyelikten çıkarma kararının iptali istemine ilişkindir.

..Karar sayılı ilamıyla, davalı .. davacı hakkında almış olduğu ..numaralı kararının iptaline karar verilmiştir.

Karara karşı davalı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

..çıkarılma esasları ve itiraz başlıklı 16.maddesinde"... Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir. Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim

kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir... Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder."

Ortakların ödev ve sorumlulukları başlıklı 27. maddesinde " Ortakların yüklendikleri paylar için ödiyebilecekleri para tutarını anasözleşme belirtir. Kooperatif, sermaye yüklemlerinde borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlerini yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymıyan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yükümlerini yerine getirmiyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer. Ortaklığın düşmesi alakalının, anasözleşme veya diğer suretlerle doğmuş borçlarının yok olmasını gerektirmez."

...14.maddesinde "Durumları aşağıda gösterilen hallere uyanlar yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılır.

1- 10’uncu maddede yazılı ortaklık şartlarını kaybedenler.

2- Parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılır. İkinci ihtarı takip eden bir ay içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenler.

3- Kura çekimi sonunda kendilerine düşen konutları kabul etmeyenler.

4- Tapuda kendi adlarına tescilinden önce konutlarında yaptıkları tahribat veya tadilatı yazılı ihtara rağmen düzeltmeyenler.

5- Kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı mahkum olanlar. Çıkarma kararı gerekçeli olarak yönetim kurulu karar defteri ile ortaklar defterine kaydedilir. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere .. gün içinde notere tevdi edilir. Ortak, çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir veya genel kurula itiraz edebilir.

Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine iptal davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı iptal davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarma kararları kesinleşir.

Ortaklar, bu maddede gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarma kararı kesinleşinceye kadar devam eder." denilmektedir.

Davalı taraf, davacının parasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle kanunun 27.maddesindeki ve ana sözleşmenin 14.maddesindeki sürelere ve tebliğ şartlarına riayet ederek üyelikten çıkarıldığını ispatlayamamıştır. Her ne kadar davalı üyelikten çıkarılanlara posta ve mesaj yoluyla ihbarda bulunduğunu iddia etmiş ise de dosya kapsamında bu yönde delil bulunmamaktadır.

Bu sebeple mahkemece verilen karar isabetli görülmüştür.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."