Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/427 K.2025/977

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalının .. tanzim .. vadeli, ..-USD bedelli bono düzenlediğini, müvekkilinin bu bono nedeniyle davalıya ..-TL kısmi ödeme yapmasına rağmen davalının ..

İcra Dairesi .. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, yurt içi ve yurt dışı fuar organizasyonu yapan müvekkilinin davalı tarafından üretilen kumaşların ihracatı/gümrüklenmesi işlemleri için davalı ile yapılan ihracat tutarı meblağı aşmamak kaydıyla sözlü olarak anlaşıldığını, ..mevzuatı çerçevesinde düzenlenen ve resmi ticari deftere işlenen Fatura asıl borç olup Türkiye'den çıkış olduğu için TL olarak hesaplandığını, davalı tarafından müvekkile kesilen fatura tutarı toplamı ..

USD olup TL karşılığı .. TL olduğunu, bu tutarın .. USD kısmının ödendiğini, ihraç kayıtlı olduğu için fatura TL cinsinden düzenlenmekle borcun ödenmesinin de TL üzerinden o zamanki kur sabit olmak üzere anlaşıldığını, müvekkil tarafından .. USD karşılığı .. TL ödenmiş olup sabit kur nezdinde kalan bakiyenin .. TL olduğunu, takip Konusu meblağ çıkışı .. TL olduğundan bakiye borç ile talep edilen bedel arasındaki ..

TL haksız ve hukuka aykırı şekilde talep edildiğini beyanla başlatılan takibin haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek takip dosyası sebebiyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve asgari %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının yazılı delille davasını ispat edemediğini beyanla haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini ve asgari %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini dilemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacı taraf talebi ve re'sen HMK 222. madde hükmüne göre ticari defterlerin incelenmesi yoluyla delil toplanmasına girişildiği, her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesine ilişkin bilirkişi raporlarında davacının davalıya borçlu olduğu, esasen kısmi ödemelerin TL olarak yapılması ancak takip konusu bononun yabancı para cinsinden düzenlenmesi sebebiyle kur farkına bağlı olarak davacı tarafın takip dayanağı bono konusunda borcunun sona ermediği gerekeçsiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, her iki rapordan senedin taraflar arasındaki ticari ilişkiye istinaden teminat olarak verildiğinin çekişmesiz olduğunu, davalının cevap dilekçesinde belirttiği taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı tarafça kesilen .. USD faturanın kesim tarihi .., dava konusu senedin düzenlenme tarihi de bundan iki günce .. olduğunu, senet ile söz konusu fatura arasındaki ilişkinin aynı ilişki olduğu, senedin mücerretlik ilkesinin kaybolduğunu beyanla istinaf başvurusunda bulnumuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, kısmi ödeme iddiasına dayalı olarak kambiyo takibine karşı menfi tespit istemine ilişkindir.

Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Davacının .. yılına ait ticari defterlerinde, davalı şirket tarafından davacıya düzenlenen...TL tutarında ki faturanın davacı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı şirketçe davalıya yapılan ödemelere ilişkin tespit yapılamamakla beraber ..sonu itibari ile davalı şirketin..TL tutarında davacıdan alacaklı olduğu, buna göre, davacının..-TL tutarında davalıya ödeme yaptığı anlaşılmaktadır.

Bunun yanı sıra davalının incelenen .. yılı yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre, dava dosyasına konu takibe dayanak .. düzenlenme .. vade tarihli .. USD bedelli senedin davalının incelenen .. yılı yasal defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalının davacıya yukarıdaki tabloda seri numarası belirtilen faturayla .. USD tutarında satış yaptığı ve yaptığı bu satışın karşılığında davacıdan bankadan gelen havale ile .. USD tutarında tahsilât yaptığı, böylece davalının incelenen bu .. yılı yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre davalının davacıdan .. USD bakiye alacağının kaldığı kaydının olduğu anlaşılmaktadır.

Takibe konu bono bedeli .. USD'nin takip tarihindeki kuru karşılığı .. TL olup davacının bakiye borcu.. TL olduğundan ve dava konusu bononun anlatımlara göre işbu ticari ilişki kapsamında verildiği sabit olduğundan .. TL - .. TL = .. TL tutarında davacının davalıya borçlu olmadığının kabulü gerekirken yetersiz gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemişse de, anılan yanlışlık yeniden yargılama gerektirmediğinden HMK 353/1.b(2) gereğince kararın kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."