Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/757 K.2025/1447

Taraflar arasında görülen davada . .. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen.. karar sayılı kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle,.. tarihinde meydana gelen .. merkezli deprem sonucunda müvekkili bankaya ait .. Şubesinin faaliyette bulunduğu adresindeki binanın tamamen yıkıldığını, deprem anında müvekkili bankanın İbrahimli şubesinde bulunan çok sayıda belgenin binanı yıkılması sonucunda zayi olduğunu, bankanın müşterisi . . . tarafından imzalanan ve.. tarihinde açılan.. numaralı kasaya ait .. Kasa Sözleşmesi ve ekleri ile kiralık kasa ziyaret formlarının bugüne kadar süren kapsamlı araştırmalara rağmen bulunamadığını zayi olduğunu, açıklanan bu nedenlerle zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

KARAR

Mahkemece "...Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; eldeki dava dosyasının .. tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli deprem sonucunda .. Bankasının .. Şubesinin bulunduğu binanın yıkılması sebebi ile banka müşterisi . . . tarafından imzalanan ve.. numaralı kasaya ait ..

Kasa Sözleşmesi ve ekleri ile biralık kasa ziyaret formlarının bugüne kadar süren kapsamlı araştırmalara rağmen bulunamadığı ve bahse konu belgelerin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 82. Maddesinin 5 Nolu bendi uyarınca davacı tarafın saklamakla yükümlüğü olduğu belgeler için öngörülen sürenin 10 yıl olduğu ayrıca aynı maddenin 7 nolu bendi uyarınca ise Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler;

yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyai öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Hal böyle olunca ..sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Yargı Alanında Alınan Tedbirlere İlişkin ..

Kararnamesi, yine.. sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Yargı Alanında Alınan Tedbirlere İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile .. tarihleri arasında sürelerin durduğu hususu da göz önüne bulundurularak davanın bu sürenin bitiş tarihi olan 0..tarihine kadar açılması gerekir iken dava tevzi formunun incelenmesinde davanın.. açıldığı anlaşıldığından davacının davasını öngörülen sürede açmadığı hususu dikkate alınarak davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava açma süresinin başlangıç tarihini deprem tarihi olarak dikkate alınması hatalı olduğunu, bankaya ait adresindeki bina tamamen yıkılmış, ancak binadaki arama kurtarma çalışmaları ve akabindeki yasal süreçler kapsamında arazideki tespit işlemleri aylar sürmüş, bunların ardından davacı bankaya ait şubedeki zayiata ilişkin çalışmalar başladığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava, TTK'nun 82/7.maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

.. Asliye Ticaret Mahkemesi.. Karar sayılı ilamıyla, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

6102 sayılı TTK m. 82/VII'ye göre; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." Bu madde de düzenlenen 30 günlük süre hak düşürücü süredir.

7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m. .. göre; ".. tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa ve 213 sayılı Kanuna göre tutulması ve tasdiki zorunlu defterleri ile kullanmak mecburiyetinde bulunduğu belgeleri .. tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle zayi olan mükellefler, durumu öğrendiği tarihten itibaren .. tarihine kadar (bu tarih dâhil) yetkili mahkemeden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Mahkeme bu talebi ivedilikle görüşür ve gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." Bu madde ile TTK m. 82/VII'de ki 30 günlük hak düşürücü süre .. tarihine kadar uzatılmıştır. Davacı davasını .. tarihinde açmış olup dava hak düşürücü süre geçtikten sonra açılmıştır. Bu nedenlerle mahkemenin kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacının istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."