Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/1299 K.2024/623

................ Karar sayılı kararı aleyhine davalı vekili istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait olan ............ plakalı aracın davalı tarafından kasko sigortası ile teminat altına alındığını, ........... tarihinde araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybederek savrulduğunu, bu savrulma sonucunda aracın boş alanda yanmaya başladığını, söndürme sonucu aracın tamamen yandığının tespit edildiğini, olay sonrasında müvekkiline ait aracın kullanılamaz hale geldiğini, aracın kullanılamamasından dolayı ticari bir kazanç kaybı oluştuğunu, davalı şirkete başvuru yapıldığını ancak başvurunun sonuçsuz kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ..........

TL ticari kazanç kaybı ve .......... TL araç rayiç bedeli olmak üzere toplam ........... TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin.............. olduğunu, davacının davasını belirsiz alacak olarak açamayacağını, kaza tespit tutanağından alkol durumuna ilişkin doktor raporu alındığı anlaşıldığından ilgili evrakın celbini, sürücünün alkollü olması durumunda teminat kapsamı dışında olması nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, ilgili yerlerden gerekli raporlar alınması gerektiğini belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; "davanın kısmen kabulüne, ............. TL tazminatın 25/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" şeklinde karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme tarafından eksik inceleme yapılarak karar verildiğini, müvekkili şirket tarafından yarı römork hasarı için eksper raporuna göre .............. TL ödeme yapılmış olduğunu, davacının başkaca alacağı kalmadığını, mahkemece alınan bilirkişi raporunda rayiç değer arasında fahiş fark mevcut olduğunu, bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, her iki kasko poliçesinde muafiyet olmasına rağmen bilirkişi raporunda muafiyet uygulanmadığını, gerekçeli kararda faizin dava tarihinden itibaren yapılması gerekmekteyken hatalı karar verildiğini belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı sigorta şirketi tarafından............ ile teminat altına alınan davacıya ait araçta yangın nedeniyle meydana gelen hasar ve ticari kazanç kaybı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409, 1429 ve 1448 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, ............. 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359;

3. Değerlendirme

HMK'nun 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1. Dosya kapsamından, dava konusu sigortalı aracın yoldan çıkarak tek taraflı trafik kazasına maruz kalmış olduğu kaza sonrası alev alarak yükü ile birlikte kullanılmaz hale geldiği ve 11/03/2020 tarihinde aracın hurdaya çıkarılarak bu durumunun ruhsata işlendiği anlaşılmıştır. Kaza; ......... tarihinde ................. karayolunun Nusaybin istikametinin 25. kilometresinde gerçekleşmiş olup, 05/12/2017 başlangıç-05/12/2018 tarihli ............ no.lu genişletilmiş kasko sigorta poliçesi geçerlilik sürecinde meydana gelmiştir.

3.2. Mal sigortaları türünden olan kasko sigortasının teminat kapsamını belirleyen Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A/1 maddesine göre, gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3. kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler ve fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bütünü sigortanın teminatı kapsamındadır.

Kaza ve yangın riskleri poliçede teminat kapsamındadır.

Poliçenin 5. Maddesinde "Sigorta Bedeli" başlığında "Sigorta şirketi aracı hasar tarihi itibariyle rayiç değerine kadar teminat altına almıştır. Sigorta tazminatının hesaplanmasında sigortalı menfaatlerinin rizikonun gerçekleşmesi anındaki rayiç değerleri esas tutulur." maddesi gereği hükme esas alınan bilirkişi raporunda araç değerinin kaza tarihindeki rayiç değeri ile tazmin edildiği anlaşılmakla davalı vekilinin kaza tarihi verileri kullanılmaksızın rapor düzenlendiğine ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

3.3. Mahkeme iki tarafa eşit şekilde hukukî dinlenilme hakkı tanıyarak hükmünü vermelidir. Taraflara hukukî dinlenilme hakkı verilmesi anayasal bir haktır. 1982 Anayasası'nın 36. maddesine göre teminat altına alınan iddia ve savunma hakkı ile adil yargılanma hakkı, hukukî dinlenilme hakkını da içermektedir. Yine İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nde de hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde: "(I) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. (2) Bu hak; a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, b) Açıklama ve ispat hakkını, c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini, içerir". hükmü düzenlenmiştir.

Hukukî dinlenilme hakkı, Anayasa’nın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur. Zira, insan onurunun yargılamadaki zorunlu bir sonucu olarak, yargılama süjelerinin, yargılamada şeklen yer almaları dışında, tam olarak bilgi sahibi olmaları, kendilerini ilgilendiren yargılama konusunda açıklama ve ispat haklarını tam ve eşit olarak kullanmaları ve yargı organlarının da bu açıklamaları dikkate alarak gereği gibi değerlendirme yapıp karar vermesi gerekir.

Somut olayda, davalı sigorta şirketi istinaf dilekçesi ekinde davacı tarafa ödeme yaptığına dair dekont sunduğu görülmüştür. Ancak istinaf aşamasında sunulması nedeniyle davacı tarafın bu belgelere istinaden savunma hakkını kullanamadığı dairemizce değerlendirilmiştir.

Tüm bu açıklamalar ışığında mahkemece, savunma hakkı doğrultusunda davalının istinaf dilekçesinin ekinde sunduğu dekonta karşı davacının beyanı alınıp hasar dosyası dosya içerisine kazandırılarak öncelikle sigorta klozu kapsamında muafiyet bulunup bulunmadığı değerlendirilerek, kaza tarihindeki veriler esas alınarak belirlenen gerçek zarardan, davacıya yapılmış ödeme varsa güncelleme yapılmaksızın mahsup edilerek oluşan sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden davalı tarafın ödemeye ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmüştür.

3.4. Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, sair hususlar incelenmeksizin, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, Dairemiz kararına uygun şekilde, istinaf edenin sıfatı, istinaf itirazları uyarınca kazanılmış haklarda dikkate alınarak davanın yeniden görülerek eksikliklerin giderilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

M.T.