Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/2177 K.2024/101

................. karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin .............. tarihinde geçirmiş olduğu kaza nedeniyle yaralandığını, .............. soruşturma dosyası ile soruşturmanın devam ettiğini, kazanın oluşumunda müvekkilinin herhangi bir kusurunun olmadığını, kazanın sebep olduğu araç ve sürücüsünün kimliğinin belirlenemediğini, bu yüzden davayı ................ karşı açtıklarını, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla müvekkilinin uğradığı maluliyetinden dolayı oluşacak iş gücü kaybından şimdilik ............... TL maddi tazminatın dava tarihi itibari ile yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama aşamasında talebini ............. TL olarak arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve mesnetsiz olarak açıldığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI VE DAİREMİZ KALDIRMA KARARI

1.İlk Derece Mahkemesince kaldırma kararı öncesi kararında, davanın kabulü ile .............. TL'nin dava tarihi olan ............. tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

2.Davalı vekilinin istinafı üzerine dairemizin................

K. sayılı ilamı ile karar, "Davacı tarafından geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı talep edildiğine göre, ................ davaya konu kazaya ilişkin olarak iş kazası yönünden araştırma yapılıp yapılmadığı ve olayın iş kazası olarak kabul edilip edilmediği; olayın iş kazası olarak kabulü suretiyle davacıya geçici-kalıcı iş göremezlik ödeneği ödenmiş ise, rücuya tabi olup olmadığı; davacıya bağlanan rücuya tabi ödemenin ilk peşin sermaye değerinin ne olduğu, olayın iş kazası olmaması halinde ise; sigortalıya geçici iş göremezlik tazminatı ödenip ödenmediği, ödenmişse rücuya tabi olup olmadığı hususlarının sorularak,

yapılan ödeme rücuya tabi ise, 5510 sayılı yasa gereğince tazminattan düşülmesi suretiyle varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekmekte olup, mahkemece bu konuda ara karar oluşturulmasına rağmen bu husustaki cevabın ne olduğu belirlenmeden sonuca ulaşılması hatalı olmuştur. Dosyada bulunan ve mahkemece hükme esas alınan maluliyet raporu " Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" çerçevesinde hazırlanmıştır.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların poliçe (............. karşı açılan davalarda kaza) tarihlerine göre; a-)............. tarihinden önce ................... tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, c-)...........-............ tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, d-).............. tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, e-)............ tarihinden itibaren ise,

18 yaşını doldurmuş bireyler yönünden Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. Somut olayda Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde rapor tanzim edilmiş ise de; kaza tarihi (09/10/2015) itibariyle Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik Hükümlerine göre rapor tanzimi gerekir.

Mahkemece yapılacak iş, bilirkişi kuruluna anılan yönetmelik çerçevesinde yeni bir maluliyet raporu tanzim ettirdikten sonra hesap bilirkişine TRH-2010 yaşam tablosu ve 1,8 iskonto oranına (teknik faiz) göre yeni bir hesap raporu hazırlatmaktan ibaret olup, yukarıda 2 ve 3 numaralı bentler yönünden yapılan istinaf itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile kaldırılmıştır.

3.İlk Derece Mahkemesince kaldırma kararı sonrası, davacının davasının kısmen kabulü ile, ............... TL sürekli iş göremezlik tazminatının dava tarihi olan ............. tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili ve davalı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kaldırma kararının temel sebebinin yerel mahkeme kararının hükme esas aldığı maluliyet raporunun , kaza tarihli geçerliliği olmayan maluliyet tespit işlemleri yönetmenliğine göre alınan rapor olması olduğunu, olması gereken özürlülük yönetmenliği olduğu için bu yönetmenliğe göre rapor alınarak dosyanın bu rapor sonrası çıkan orana göre yapılacak hesaplama üzerinden karar verilmesi gerekirken mahkeme aleyhe müktesep hak oluştuğundan bahisle ek aktüer raporu aldırmadığını,

yerel mahkemenin kaldırma kararı sonrası alınan yeni maluliyet raporuna istinaden anayasa mahkemesi zmss genel şartların iptali kararı sonrası oluşan durum sebebiyle resen ek aktüer raporu aldırması ve çıkan rapor önceki karardan yüksek olsa bile ilk karardaki miktar üzerinden yeniden tam kabul kararı vermesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kaza Tarihi ........... Olduğundan, ............. Tarihinde Yürürlüğe Giren Trafik Sigortası Genel Şartları'nın İşbu Davada Uygulanması gerektiğini, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen taşıtın cinsinin tespiti ve araç plakasının tespit edilemediği ispatlanamadığını, davacının müterafik kusurunun varlığı nedeniyle hükmedilen tazminattan indirim yapılması gerektiğini, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, kusur tespitinin net olarak yapılamaması halinde taraflara ancak eşit kusur yüklenebileceğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme:

Uyuşmazlık trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk:

6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; ZMMS Genel Şartları

3. Değerlendirme:

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1.Davalı vekilinin istinaf itirazlarının önceki kaldırma kararında reddedilen hususlara ilişkin olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin tüm istinaf itirazlarının reddine karar verilmiştir.

3.2.Yargısal ve bilimsel içtihatlarda “usuli kazanılmış hak” ya da “usuli müktesep hak” olarak adlandırılan bu ilke Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ............ tarih, .............. karar sayılı ilâmında “Mahkemenin bozma kararına uymasıyla meydana gelen bozma gereğince işlem yapma ve hüküm verme durumu, taraflardan birisinin lehine ve diğeri aleyhine hüküm verme neticesini doğuracak bir durumdur ve buna usuli kazanılmış hak denilmektedir...” şeklinde tanımlanmakta ve bazı istisnaları bulunmaktadır. Bu istisnalar kısaca şu başlıklarda özetlenebilir.

a) Mahkemenin görevi ile ilgili usulî kazanılmış haktan sözedilemez.

b) Yargıtay'ın bozma kararından sonra yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı'nın çıkarılmış olması da usul kazanılmış hakkın istisnasıdır.

c) Karar henüz kesinleşmeden geçmişe etkili olarak çıkarılan bir kanun hükmü de usulî kazanılmış hakkın istisnasını oluşturur.

d) Bir kanun hükmü Anayasa Mahkemesince iptal edilirse iptal edilen kanun hükmü usuli kazanılmış hakka aykırı olsa bile uygulanacak öncelik usuli kazanılmış hakta değil Anayasa Mahkemesinin iptal kararında olacaktır.

e) Usuli kazanılmış hakkın bir diğer istisnası ise kesin hükümdür. Bozmadan sonra usulî kazanılmış hak ile kesin hüküm çelişiyorsa öncelik usulî kazanılmış hakta değil, kamu düzeninden sayılan ve dava şartı olarak re'sen nazara alınması gereken kesin hükümdedir.

f) Kamu düzenine aykırılık da usuli kazanılmış hakkın istisnalarından bir diğeridir.

g) Son olarak maddi hataya dayanan bozma kararına uyulması ile de usuli kazanılmış hak doğmaz.

Somut olayda Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda alınan maluliyet raporunda belirlenen maluliyet oranlarına göre güncel, bilinen son asgari ücret verilerine göre TRH 2010 tablosuna göre progresif rant yöntemi ile hazırlanacak yeni bir hesap raporu alarak ilk kararı sadece davalı vekilinin istinaf ettiği ve miktar itibari ile müktesep hak oluştuğunu dikkate alarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmiş olması hatalı olmuştur. (........... K.)

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, sair hususlar incelenmeksizin, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, Dairemiz kararına uygun şekilde, istinaf edenin sıfatı, istinaf itirazları uyarınca kazanılmış haklarda dikkate alınarak davanın yeniden görülerek eksikliklerin giderilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

. 30/01/2024 Başkan Üye Üye Katip · . · e-imza e-imza e-imza e-imza · İ.S.