Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/1236 K.2024/501

........ Karar sayılı kararı aleyhine davalı vekili istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..... plakalı aracın . ...... adına müvekkili nezdinde sigortalı olduğunu, sigortalı aracın .....tarihinde dava dışı . ......... tarafından sürücü belgesiz olarak kullanıldığı esnada kusurlu olarak kazaya karıştığını, çok sayıda kişinin yaralandığı ve araçların hasar gördüğünü, tespit edilen tutarın ...... TL olduğunu, müvekkilince ........... tarihinde araç malikine paranın ödendiğini, ödenen bu tazminatın sürücü belgesiz kullanımdan dolayı müvekkilince rücu hakkının bulunduğunu, açıklanan nedenlerle müvekkilince ödenmiş olan .... TL bedelin ...... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını,..... tarihinde davalı müvekkiline ait .....plakalı aracın dava dışı kazaya karışan . . .... TL bedelle satıldığını, alım satım sözleşmesine konu bedelin dava dışı . .. tarafından ...... TL'lik kısmının ödendiğini, geri kalan ........ TL'lik kısmının ödenmediğini bu sebeple aracın henüz resmi işlemlerinin tamamlanmadan söz konusu kazanın meydana geldiğini, müvekkilinin oto alım satım işi yapmakta olduğunu ancak vergi levhasının bulunmadığını, sözleşmenin kazadan sonra yapılmış olma halinin işbu davada mümkün olmadığını çünkü dava dışı . ...... meydana gelen kazada vefat ettiğini belirterek davanın reddini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ VE DAİREMİZ KARARLARI

1.İlk Derece Mahkemesinin İlk Kararı: İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. 2.Dairemizin Kaldırma Kararı:

Mahkemece verilen karar davacı vekilinin istinafı üzerine Dairemizin .........sayılı ilamıyla: "Mahkemece; kaza tarihinden önce aracın adi yazılı sözleşme ile üçüncü kişiye satıldığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiş ise de;

...... sayılı . . . . maddesinde “Tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri, satış ve devri yapılacak araçtan dolayı motorlu taşıtlar vergisi, gecikme faizi, gecikme zammı, vergi cezası ve trafik idari para cezası borcu bulunmadığının tespit edilmesi ve taşıt üzerinde satış ve/veya devri kısıtlayıcı herhangi bir tedbir veya kayıt bulunmaması halinde, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi veya trafik tescil kayıtları esas alınarak noterler tarafından yapılır. ...... tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir” hükmünü içermektedir.

Görüldüğü gibi Yasa'nın ../d maddesinde tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirlerinin ancak noterler tarafından yapılacağı hükmüne yer verilmiştir. Ancak böyle bir satış ve devir işlemi araç üzerindeki mülkiyet hakkını devre elverişlidir.

Bu devrin yöntemince aracın kayıtlı olduğu tescil müdürlüğüne bildirilmemesi yüzünden aracın tescil kaydında bir değişiklik yapılmaması satışa konu aracın mülkiyetinin geçişini engellemez ise de, anılan yasa maddesinde belirtilen türden resmi bir satış ve devir işlemi yapılmaksızın, satış işlemine dayalı olarak işleten sıfatının ve araç üzerindeki mülkiyet hakkının devredildiğinin kabulü mümkün değildir. . uyuşmazlıkta . . . .. Maddesinin uygulanmasıda mümkün değildir.

Bu itibarla adi yazılı sözleşme ile yapılan haricen satım hususunun .. kişi konumunda bulunan davacıya karşı ileri sürülemeyeceği; davacının rücu hakkının, . .... maddesine dayanan, yasadan kaynaklanan bir hak olduğu gözönünde bulundurularak; davalıya ait araç sürücüsünün kazadaki kusuru oranında, davacının davalıya rücu hakkı bulunduğunun kabulüyle işin esasına girilerek hüküm tesisi gerekirken davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, bu aşamada sair hususlar incelenmeksizin HMK'nın.......maddesi uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve Dairemiz kararına uygun şekilde davanın yeniden görülerek eksikliklerin giderilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." şeklindeki gerekçeli kararı ile kaldırılmıştır. 3. İlk Derece Mahkemesince Kaldırma Sonrası Verilen Karar: İlk Derece Mahkemesince; "davanın kabulü ile ...... TL'nin ......... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" şeklinde karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece kabul edilen ve kaza öncesi taraflar arası imzalanan adı yazılı sözleşmenin her ne kadar noter huzurunda imzalanmadığı gerekçesi ile geçersizliği öne sürülmüş olsa da tarafların rızası ile imzalanmış bu sözleşmenin istisnalar kapsamında değerlendirildiğinde geçerli sayılması gerektiğini, müvekkili ile dava dışı . .... arasında davaya konu olayın meydana gelmesinden yaklaşık ........... tarihinde araç satış sözleşmesi imzalandığını, müvekkili ile dava dışı . ........ arasındaki oto alım satım sözleşmesi,

sözleşme şartlarının yerine getirilmesiyle noterde yapılacak araç satım sözleşmesiyle tamamlanacak olup bu sözleşmenin her iki tarafa edimler yüklediğini, bu nedenle aracın işleteni olmadığını belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, trafik kazası sebebiyle ZMSS poliçesi kapsamında ödenen bedelin sigortalı aracın ehliyetsiz sürücü tarafından kullanıldığı iddiası ile davalı sigortalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. Değerlendirme

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1 Somut olayda; davacı sigorta şirketine zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı bulunan davalıya ait aracın karıştığı kaza sebebi ile dava dışı 3. kişiye ödenen tazminatın, sigortalı aracın sürücüsünün ehliyetsiz olması sebebi ile ZMMS genel şartları uyarınca davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesi talep edilmektedir.

3.2.

2918 sayılı . . . ...maddesinde “... edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri, satış ve devri yapılacak araçtan dolayı motorlu taşıtlar vergisi, gecikme faizi, gecikme zammı, vergi cezası ve trafik idari para cezası borcu bulunmadığının tespit edilmesi ve taşıt üzerinde satış ve/veya devri kısıtlayıcı herhangi bir tedbir veya kayıt bulunmaması halinde, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi veya trafik tescil kayıtları esas alınarak noterler tarafından yapılır.

Noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir” hükmünü içermektedir. Görüldüğü gibi .......... maddesinde tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirlerinin ancak noterler tarafından yapılacağı hükmüne yer verilmiştir. Ancak böyle bir satış ve devir işlemi araç üzerindeki mülkiyet hakkını devre elverişlidir.

Bu devrin yöntemince aracın kayıtlı olduğu tescil müdürlüğüne bildirilmemesi yüzünden aracın tescil kaydında bir değişiklik yapılmaması satışa konu aracın mülkiyetinin geçişini engellemez ise de, anılan yasa maddesinde belirtilen türden resmi bir satış ve devir işlemi yapılmaksızın, satış işlemine dayalı olarak işleten sıfatının ve araç üzerindeki mülkiyet hakkının devredildiğinin kabulü mümkün değildir. .. uyuşmazlıkta ...... Maddesinin uygulanmasıda mümkün değildir.

Bu itibarla adi yazılı sözleşme ile yapılan haricen satım hususunun 3. kişi konumunda bulunan davacıya karşı ileri sürülemeyeceği, davacının rücu hakkının. maddesi ile . . . maddesine dayanan yasadan kaynaklanan bir hak olduğu gözönünde bulundurularak davalıya ait araç sürücüsünün kazadaki kusuru oranında davacının davalıya rücu hakkı bulunduğunun mahkemece kabulünün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı tarafın bu hususa ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

3.3. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun olaya uygun ve denetlenebilir olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmemiş ve istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b,1. maddesine göre esastan reddine karar verilmiştir.

M.T.