Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/703 K.2025/656

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili ve davalı vekilleri istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;...plakalı çekicinin ön sol lastiğinin patlaması neticesinde davacı şirkete ait . . idaresindeki .. plakalı aracın sağ ön tarafına çarparak altına alarak sürüklediğini, meydana gelen kaza neticesinde davacı şirkete ait araçta hasar meydana geldiğini, gerçekleşen kaza neticesinde davacıya .. TL ödeme yapıldığını, geri kalan zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğunu, müvekkili tarafından davalılar aleyhine .. İcra Müdürlüğünün .. Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu, davalıların itirazında haksız olduğunu belirterek davalıların icra dosyasına yapmış oldukları itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar . .. Nakliyat Gıda Tarım İnşaat Petrol şirketi ve . .. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davacının alacağı likit olduğu için icra takip dosyası karşısında davayı .. TL'den açmasının kabul edilemeyeceğini, yetki itirazında bulunduklarını, davanın .. sigortaya ihbarını talep ettiklerini, aracın kasko poliçesinin olduğunu, kazada davacının %100 kusurlu olduğunu, davalı sürücünün soruşturma aşamasındaki beyanının henüz mahkeme aşamasında doğrulanmadığından davanın esası ve kusur bakımından belirleyici olmayacağını, ifade ve kusur raporu ile alakalı aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, . . Kurumundan kusur raporu alınmasını gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, davacının davasını kısmi dava olarak açmasında hukuki yararının bulunmadığını, itirazın iptali davasının kısmi olarak açılamayacağını, hasarın beyan edilen şekilde gerçekleştiği hususunun şüpheli olduğunu, kusur durumunun yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının taleplerinin reddedildiğini, davayı kabul etmemekle birlikte hasar tespitinde KDV hariç hesaplama yapılması gerektiğini, ayrıca davayı kabul anlamına gelmemek ile birlikte müvekkili şirketin davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden temerrüde düşmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davalıların .. İcra Dairesinin ..Esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının..-TL yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden, davalı . .. yönünden takip tarihinden itibaren bu miktara yasal faiz işletilmek suretiyle, diğer davalılar yönünden takip tarihinden itibaren bu miktara takip talebinde belirtilen reeskont faizi işletilmek suretiyle kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine, Kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı taraf ve davalı taraf verilleri süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı .. Danışmanlık Enerji Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin aracın rayiç değerini belirlerken yalnızca sahibinden.com’daki emsalleri esas almasının ve dosyaya sunulan noter satış sözleşmesi ile dekontlar ile sabit .. TL’lik araç bedeline, aracın full paket özelliklerine ve 2 ay gibi kısa sürede yaşanan değer farkının hayatın olağan akışına aykırı oluşuna rağmen ..

TL rayiçle hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, yeni bir bilirkişi raporu alınmamasının hatalı olduğunu, ayrıca icra takibine konu alacağın dayanağının ekspertiz raporu olduğunu, bu raporda zarar kalemlerinin açıkça yer alması ve mahkemece de bu kalemlere itibar edilmesi nedeniyle alacağın likit nitelikte olduğunu, bu sebeple haksız itiraz nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, ..

Sigorta tarafından ödenen bedelin ticari faizinin tazminat tutarından düşülmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalılar .. Uluslararası Nakliyat Gıda Tarım İnşaat Petrol San. ve Tic. Ltd.

Şti. ile . .. vekili istinaf dilekçesinde; davacının arabuluculuk şartını yerine getirmeden dava açtığını, arabuluculuk son tutanağının dosyaya sunulmadığını bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini, likit bir alacağa dayanarak yapılan icra takibine rağmen kısmi dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığından kabul edilemeyeceğini, sigorta şirketine yönelik yaptıkları ihbar taleplerinin değerlendirilmediğini, . .. müdafii olmaksızın alınan soruşturma aşamasındaki beyanlarına dayanılarak hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, olay yerinde kazaya neden olan patlamış lastiğin sebebinin belirlenmediğini,

dosyadaki tüm bilirkişi raporlarına ve belirlenen ikinci el araç bedeline itiraz ettiklerini belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ..

Tüm Motorlu Taşıyıcılar Karşılıklı Sigorta Kooperatifi vekilleri istinaf dilekçelerinde özetle; yerel mahkemece tarafların talep ettiği deliller toplanmadan, lastik patlamasının sebebi belirlenmeden, teknik bilirkişi incelemesi ve keşif yapılmadan hüküm kurulduğunu, bilirkişi raporlarında açık çelişkiler ve varsayımlara dayalı ifadeler bulunduğunu, hasarın ve aracın rayiç bedelinin somut verilerle değil genel kanaatlerle ve yetersiz internet ilanlarıyla belirlendiğini, poliçedeki kloz ve muafiyet hükümlerine hiç değinilmeden hasar hesabı yapıldığını, ayrıca KDV’ye ilişkin fatura sunulmadığı için tazminata KDV dâhil edilemeyeceğini,

tüm bu eksik inceleme ve hatalı değerlendirmelere dayanılarak verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, trafik kazası sonucu araçta oluşan hasar bedeli istemine ilişkin açılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 2004 sayılı İİK 67; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; 3. Değerlendirme HMK'nun 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1. Dava konusu trafik kazasının.. tarihinde .. istikametinden .. istikametine seyir halinde iken davalı . .. sevk ve idaresindeki .. plakalı aracın ön sol lastiğinin patlaması sebebiyle direksiyon hakimiyetini kaybederek davacıya ait olan.. plakalı aracın sağ tarafına çarparak ve devamında aracı altına alması neticesinde meydana geldiği, mahkemece alınan kusur raporunda, davalı sürücünün KTK md. 52/1-b hükmünde düzenlenen "sürücüler hızlarını;

kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, hava, yol, yük görüş durumuna göre ayarlaması gerekir" kuralını ihlal ederek kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğunun belirtildiği görülmekle mahkemece hükme esas alınan değerlendirmenin olayın oluş şekline uygun olduğu değerlendirilerek davalıların kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

3.2. Mahkemece hükme esas alınan .. tarihli ek raporda özetle; dava konusu aracın toplam tamirat bedelinin KDV hariç ..-TL olduğu, dava konusu aracın piyasa değerinin .. TL olduğu, aracın hasar bedeli göz önüne alındığında tamirinin ekonomik olmadığı, maddi zararın sovtaj bedeli düşürülünce .. TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.

Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, hasar miktarı tespit edilirken, aracın kaza tarihindeki 2.el piyasa rayiç değerine göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması ve raporda bu miktarların kalem kalem belirtilmesi gerekmektedir.

Açıklanan durum karşısında mahkemece hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunun Yargıtay içtihatlarına uygun şekilde, aracın markası, modeli, yaşı ve hasarın boyutu birlikte irdelenmek suretiyle düzenlendiği, hasar bedelinin KDV hariç olarak belirlenmesinin yerinde olduğu, emsaller gözetilerek aracın piyasa değerinin belirlendiği anlaşılmakla tarafların hesaplamaya yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak mahkemece gerekçeli kararda, davalının dava dışı ZMMS şirketi .. Sigorta tarafından dava tarihinden önce yapılan ..-TL tutarındaki hasar ödemesi ticari faiz uygulanarak güncelleştirilerek oluşan.. ödemenin bilirkişi raporunda hesap edilen gerçek zarar miktarı olan...-TL'den mahsubu ile..-TL bakiye bedelinin talep edilebileceği kabul edilmiş ve bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; kaza tarihindeki veriler esas alınarak belirlenen gerçek zarardan, davacıya yapılmış ödemenin güncelleme yapılmaksızın mahsup edilerek oluşan sonuca göre karar verilmesi gerekirken buna uyulmaması hatalı olmuştur.

3.3. Yukarıda izah edilen nedenlerle davacı vekilinin ödemenin güncellenerek mahsup edilmesine yönelik istinaf itirazları yerinde görülmüş ancak söz konusu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca dosya üzerinde inceleme yapılarak ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak kesinleşen hususlar infazda tereddüt hasıl olmaması açısından aynen belirtilmek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

M.T.