Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/1287 K.2026/331

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olup, ön inceleme aşaması tamamlandıktan ve incelemenin duruşma yapılmadan karar verilmesi mümkün bulunan hallerden olduğu anlaşıldıktan sonra duruşmasız olarak yapılan inceleme neticesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketince ZMSS poliçesi ile sigortalı, davalı şirkete ait.. plakalı aracın ..tarihinde yaralamalı trafik kazasına karıştığını, söz konusu kazada meydana gelen yaralanma sebebiyle müvekkili firma tarafından karşı tarafa ..

TL tazminat ödemesi yapıldığını, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terketmesi nedeniyle ödenen tazminattan sorumlu olduğunu, davalı borçlunun talep edilmesine rağmen herhangi bir ödeme yapmadığını, bu nedenle müvekkilinin alacağına karşılık davalı şirket hakkında .. İcra Dairesinde ..

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, borçlunun itirazlarının haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek teminatsız olarak davalının taşınmazları ve araçları üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, davalının borca ve icra takibine yaptığı itirazının iptalini, takibin devamını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davaya cevap verilebilmesi için HMK'nın 121. maddesi gereği delillerin taraflarına tebliğinin gerektiğini, davacının dava dilekçesinde dayandığı iddiaları somut olarak ispat edemediğini, görevli mahkemenin Asliye Hukuk mahkemeleri olduğunu, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, kusur durumunun tespiti için dosyanın ATK Trafik İhtisas dairesine tevdinin gerektiğini, davacının haksız kazanç elde etmek amacıyla eldeki davayı açtığını, olay yerini terk etmenin hasarın teminat dışı kalmasına neden olmayacağına ilişkin emsal nitelikte Yargıtay kararları bulunduğunu,

davacı taleplerinden müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, davacı taraf aleyhine asıl alacağın % 20'sinden az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilerek müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulü ile; .. İcra Dairesi ..Esas sayılı takip dosyasına yönelen davalıların itirazların ayrı ayrı iptali ile takibin kaldığı yerden devamına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, müvekkiline ait araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, olay yerini terk etmenin tek başına rücu sebebi olmadığını, sigorta şirketinin sürücünün olay yerini terk ettiğini ispat etmesi gerektiğini, rücu hakkının bulunmadığını, kusura, faize ve tazminat miktarına itiraz ettiklerini, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme:

Dava; davalının işleteni olduğu aracın karışmış olduğu trafik kazası ile ilgili olarak, dava dışı üçüncü şahsa ödenen tazminat nedeniyle davacı tarafından ödenen meblağın tazminat sorumlusu davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk:

6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; ZMMS Genel Şartları, İİK m.67 vd.

3. Değerlendirme:

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

.. tarihinde yürürlüğe giren .. Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4-f maddesinde ise ''Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde'' sigortalıya rücu edilebileceği düzenlenmiştir.

3.2. Sigorta şirketinin rücu edebileceği tazminat tutarı, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına ve zarar görenlerin gerçek zararına göre belirlenir. Rücu davaları; gerçek zararının giderilmesi amacına yönelik olup, zenginleşmeye bir vesile teşkil etmemelidir. Dolayısıyla davacı ödediği meblağın tamamını değil, ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusu bulunandan isteyebilir.

Somut olayda, davaya konu trafik kazasına ilişkin ceza soruşturma ve/veya kovuşturma dosyasının celp edilerek kusur değerlendirmesi yapılması ardından varsa taraf delilleri toplanıp kaza nedeni ile meydana gelen gerçek zarar miktarının uzman bilirkişi tarafından rücu edilebilecek gerçek tazminat tutarı belirlenerek hasıl olacak sonuca göre karar tesisi gerekirken eksik araştırma ile karar verilmiş olması hatalıdır ve kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

3.3.Kabule göre, Medenî Hukuk yargılamasına hâkim olan ilkelerden biri taleple bağlılık ilkesidir. Bu ilke 6100 sayılı HMK’nın 26’ncı maddesinde açıkça ifade edilmiştir. Buna göre, hâkim tarafların talepleri ile bağlıdır. Talepten fazlasına veya talepten başka bir şeye karar veremez. Bunun anlamı tarafın talep etmediği husus hakkında mahkemenin karar veremeyeceğidir. Buna göre hâkim, tarafların dilekçelerinde talep edilen hususları karşılar. Hâkimin, tarafların talep etmediği bir hususta karar vermesi mümkün değildir. Tarafın neyi talep edip etmediği ve hâkimin ne hakkında karar verip veremeyeceği dava dilekçesine bakılarak tespit edilir. Bu tespitin konusunu, istenilen hukukî sonuç oluşturur. Bu itibarla hâkimin karar verme sınırı dava dilekçesi ile belirlenmiş olur.

Somut olayda, mahkemece ön inceleme duruşmasında, "Davacı vekilinin dava değeri olarak .. TL asıl alacak tutarından ibaret bildirimde bulunduğu, ödeme emrinin incelenmesinden asıl alacak dışında ..

TL işlemiş faiz alacağının da talep edildiği görülmekle, davacı vekiline yalnızca asıl alacak tutarına yönelen itirazın iptali için mi yoksa asıl alacak, işlemiş faiz ve KDV alacağı için mi itirazın iptali talebinde bulunduğunu somutlaştırması için" kesin süre verildiği, davacı vekilince.. tarihli dilekçe ile, "İtirazın iptali davasını, asıl alacak tutarı olan .. üzerinden açtığımızı ve asıl alacak üzerinden davanın görülmesi için açıklama yapma ve somutlaştırma zarureti hasıl olmuştur" şeklinde beyanda bulunulduğu halde, taleple bağlılık ihlal edilerek itirazın tüm takip miktarı yönünden iptaline karar verilmiş olması da hatalıdır.

3.4.Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, sair hususlar incelenmeksizin, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, Dairemiz kararına uygun şekilde, istinaf edenin sıfatı, istinaf itirazları uyarınca kazanılmış haklar da dikkate alınarak davanın yeniden görülerek eksikliklerin giderilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

İ.S.