Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/609 K.2025/1483

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olup, ön inceleme aşaması tamamlandıktan ve incelemenin duruşma yapılmadan karar verilmesi mümkün bulunan hallerden olduğu anlaşıldıktan sonra duruşmasız olarak yapılan inceleme neticesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... tarihinde müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu özürlü aracı ile .. plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen kaza nedeniyle müvekkilinin yaralanarak sakat kaldığını, kaza nedeniyle ..

Başsavcılığı'nın.. soruşturma sayılı dosyası ile soruşturmanın yürütüldüğünü, müvekkilinin kaza nedeniyle.... ve Araştırma Hastanesi'nde tedavi gördüğünü, dava konusu kazaya karışan ..plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde ..tarihleri arasında sigortasının bulunduğunu, müvekkilinin meydana gelen kazada hiçbir kusurunun bulunmadığını, davalı sigorta şirketine başvuru yaptıklarını, ödeme yapılmadığını, arabuculuk görüşmelerinden de olumlu bir sonuç alınamadığını, bu nedenle şimdilik ..

TL'lik (.. TL maluliyet tazminatı ve .. TL bakıcı gideri olmak üzere) maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile .. TL maluliyet tazminatı, .. TL bakıcı gideri olmak üzere toplamda .. TL' nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan .. plakalı aracın müvekkili nezdinde sigortasının bulunduğunu, müvekkilinin poliçe kapsamında sorumluluğunun bulunmadığını, yeni genel şartlarda geçici iş göremezlik tazminatının, sağlık hizmet bedellerinin ve tedavi giderlerinin SGK'nın sorumluluğunda bulunduğunu, davacının maluliyet oranının belirlenmesi için .. Adli Tıp Kurumu ... . Dairesi'ne sevkini talep ettiklerini, tazminat hesaplamasının aktüer hesap bilirkişileri tarafından yapılmasını talep ettiklerini, bu nedenlerle ve dilekçesinde belirttiği diğer nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde maluliyet tazminatı ve bakıcı gideri talep ettiklerini, maluliyet tazminatının geçici maluliyeti kapsadığını, hakimin davayı aydınlatma görevi kapsamında açıklama için süre vermesi gerektiğini, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme:

Uyuşmazlık trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle geçici iş göremezlik, bakıcı gideri tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk:

6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; ZMMS Genel Şartları

3. Değerlendirme:

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1.HMK’nın 26. maddesi taleple bağlılık ilkesini, 297. maddesi ise hükmün kapsamını düzenlenmiş olup, mahkemece taleple bağlılık ilkesi göz önüne alınarak taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

HMK’nın 26. maddesi “(1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. (2) Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır” hükmünü içermektedir.

Taleple bağlılık ilkesinin bir tezahürü olan söz konusu düzenleme gereğince dava konusunu davacı belirler. Mahkeme de ancak davacı tarafından belirlenen konuda karar verebilir. Davacının talep etmediği bir şey hakkında karar verilemez. Davacının dava konusunu belirleme hususunda sahip olduğu bu tasarruf davaya bakan hakimi yargılamanın sonunda vereceği hüküm konusunda sınırlamaktadır.

Mahkemenin tarafların dilekçeleriyle olan bağlılığının ilk sonucu tarafın talep etmediği bir konuda karar veremeyecek olmasıdır. Bu ise dava dilekçesine bakarak tespit edilebilecek bir husustur. Tarafın mahkemeye yönelttiği talep ile mahkemenin verdiği hüküm sonucu arasında uyumsuzluk bulunmaması gerekmektedir...

Bunun dışında taleple bağlılık kuralının taşıdığı anlamlardan diğerleri ise, tarafın talep ettiğinin fazlasına veya başka bir şeye mahkemenin karar verememesidir..

Dava dilekçesindeki talep sonucunun yeteri kadar açık olmadığının değerlendirilmesi halinde ise hakim davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde HMK’nın 31. maddesi uyarınca davacıya talep sonucunu açıklattırmalıdır.

Somut olayda, dava dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde davacının maluliyet tazminatı talebinin hangi zarar kalemlerine ilişkin olduğu anlaşılmamaktadır. Oysa; hakim HMK 31/1 maddesi uyarınca uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda maddi veya hukuki açıdan belirsiz olan hususları taraflara sorup açıklatabilir. O nedenle mahkemece dava dilekçesindeki maluliyet tazminatı talebinin hangi zarar kalemlerine ilişkin olduğu ve hangi zarar kalemi için ne kadar talep ettiğinin açıklattırılması ve oluşan sonuca göre her bir talep hakkında karar verilmesi gerekirken davacının talebinin sürekli iş göremezliğe yönelik olduğunu kabul ederek sınuca gidilmesi hatalıdır ve kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Davacı taraf, .. tarihli değer artırım dilekçesiyle, dava dilekçesinde talep ettiği .. maluliyet tazminatı talebini geçici iş göremezlik tazminatı olarak açıklamış ve .. TL'ye çıkarmıştır.

3.2.Dosya kapsamında,.. tarihinde meydana gelen ve davacının yaralanmasına neden olan trafik kazasında, olayın oluşuna uygun olarak düzenlenen kusur raporu doğrultusunda davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS kapsamında sigortalı aracın yüzde kusurlu olduğu, olay tarihinde yürürlükte olan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenen ATK maluliyet raporu uyarınca davacının 4 ay geçici iş göremezliğinin bulunduğunu, bakıcı ihtiyacının bulunmadığının anlaşıldığı görülmekle davacının geçici iş göremezlik talebinin kabulüne, bakıcı giderine ilişkin talebinin ise reddine dair karar verilmiştir.

3.3.Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ancak bu yanılgı yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek esas hakkında bir karar vermek üzere 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılarak, istinaf edenin sıfatı, tarafların kazanılmış hakları dikkate alınarak kesinleşen hususlar infazda tereddüt hasıl olmaması açısından aynen belirtilmek suretiyle yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip · e-imza e-imza e-imza e-imza · İ.S.