İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/419 K.2018/556

İlk derece mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin kararın 3.şahıs vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin hamili bulunduğu keşidecisi K... olan Y... Bankası Çağlayan Şubesi'nin 14.10.2016 keşide tarihli ... çek nolu, ... nolu 35.000- TL bedelli bir adet çeki kaybettiğini belirterek bankaca ödeme yapılmaması için ödeme yasağı konulmasına ve çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

MÜDAHALE TALEBİ

3.Şahıs vekili 25.10.2016 tarihli dilekçesi ile davaya konu çekin ellerinde olduğunu ,çek ile ilgili olarak icra takibi başlattıklarını ,çeki 21.6.2016 tarihinde ... iktisap etttiklerini bildirerek davaya müdahil sıfatıyla katılma talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı vekilinin zayii olduğunu bildirdiği çeke ait ilanların yapıldığı ve ilana ait gazetelerin dosyaya ibraz edildiği, 3 aylık sürenin dolduğu ve bu süre içerisinde çek ibraz edilmediği gibi itiraz edenin de bulunmadığı, yasal şartların gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu ... Bankası A.Ş. Çağlayan Şubesine ait keşidecisi ... olan 14/10/2016 keşide tarihli, 4684307 nolu 35.000-TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran 3.şahıs vekili; müvekkilinin dava konusu çeki 21/06/2017 tarihinde araç satışına karşılık Hasan Karaçoban'dan aldığını, çeki 22/06/2017 tarihinde ..Bankası Çekmeköy Şubesi'nin takas işlemlerine bırakıldığını, ödeme yasağı kararı olduğunun öğrenildiğini, çek aslının mahkemeye ibraz edildiğini, aynı zamanda İstanbul ..İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosya ile takip başlatıldığını, borçluların itirazı üzerine takibin durduğunu, duruşmada davacı tarafa istirdat davası açması için süre verildiğini, davacı tarafın istirdat davası açtığını, açılan itirazın iptali davası ile birleştirildiğini,

çek aslı bulunduğundan konusu kalmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, mahkemenin ara kararı göz ardı ettiğini, müdahale talebi doğrultusunda karar verilmediğini, ayrıca ilk ilanın temmuz ayında yapılarak üç ay içinde tüm ilanların yapıldığını, çekin vade tarihi gelmeden çek ile ilgili ilan süresinin sonlandırıldığını, TTK hükümlerine göre iptali istenilen belgenin vade tarihi belli ise vade tarihinden itibaren ilk sırası ile yapılması gerektiğini,

çeki alan şahsın her gün ticaret sicil kaydını takip etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, istirdat davası açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

Nitekim TTK sistematiği ve Dairemiz yerleşik uygulaması da bu yöndedir. İlke temelinde; hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de; çek iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut değildir.

Somut olayda; mahkemece verilen hükmün, çek hamili olan üçüncü kişi tarafından istinaf edildiği, bu hali ile değinilen ilkeler ışığında, istinaf eden çek hamilinin davada taraf sıfatının bulunmadığı ve esasen eldeki davanın tarafı olma imkanı da mevcut bulunmamaktadır.

Elde ki davada yargılama sırasında 3.şahıs çekin ellerinde olduğunu icra takibi başlattıklarını mahkemeye bildirmiş ,mahkemece 6.3.2017 tarihli oturumda "davacı tarafa istirdat davası açmak üzere "mehil verildiği, Davacı vekili elinde bulunduğu beyan edilen çek ile ilgili mahkemece verilen ihtara uyarakİstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/424 Esas sayılı dosyası ile istirdat davası açıldığı anlaşılmaktadır.

Tüm anlatılanlara rağmen İlk Derece Mahkemesince çekin ilandan sonra ibraz edilmediği gerekçesiyle çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmiştir.Çek hamili tarafından ibraz edilen ve davacı tarafça istirdat davasına konu edilen çek hakkında iptal kararı verilmesi doğru olmamış ise de;Kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi incelenen karar üçüncü kişi bakımından kesin hüküm teşkil etmediği ,hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli yada feri müdahil olma imkanları bulunmadığından müdahale talep eden çek hamilinin taraf sıfatı bulunmadığından hüküm aleyhinde istinaf kanun yoluna başvuru hakkı

bulunmadığından istinaf başvurusunun HMK 346/1 maddesi gereğince usulden reddine karar verilmiştir.