İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/87 K.2018/91

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin merkezinde 30/06/2017 tarihinde yangın çıktığını, yerin müvekkil şirketin arşiv olarak kullandığı merkez deposu olması nedeniyle şirkete ait 2010-2016 yılları arası resmi muhasebe evrakları, alış satış faturaları, tahsilat makbuzları, banka dekontları ve yasal defterlerin zayi olduğunu, zayi olan resmi evrakların yevmiye numaraları, sayı numaraları ve tarihlerinin henüz net biçimde tespit edilemediğini, çıkan yangın nedeniyle müvekkil şirketinin bağlı bulunduğu resmi kurum ve kuruluşların haberdar edildiğini ve gerekli başvuruların yapıldığını,

İtfaiye Daire Başkanlığı Avrupa Yakası İtfaiye Müdürlüğünden de yangın raporu alındığını belirterek müvekkili şirkete ait 2010-2016 tarihleri arasında tutulan resmi evrakların, defter ve kayıtların, fatura ve dekontların ve sair tüm evrakların 30/06/2017 tarihinde çıkan yangın sonucu zarara uğrayıp yandığının, zayi olduğunun tespitini, çıkan yangında müvekkili şirketin kusur sahibi olmadığının ve mülk sahibinin uğradığı zarara müvekkili şirketin bilerek ve isteyerek neden olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacıya ait depoda dosyada mevcut yangın raporunda 30/06/2017 tarihinde yangın çıktığı, davacı vekilinin süresi içerisinde zayi davası açtığı ve yine davacının 04/07/2017 tarihinde vergi dairesine yangınla ilgili başvuruda bulunduğu, İstanbul ....Noterliğinin, Beşiktaş ...Noterliğinin defterlerinin tasdiklerine ilişkin yazı cevaplarının gelmiş olduğu, dosyada mevcut delillerden davacı vekilinin zayi davasının kabulü ile davacı şirkete ait 2010-2016 yılları arasındaki defteri kebir, envanter ve yevmiye defterlerinin yangın nedeniyle zayiine iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; yerel mahkeme kararında kabul kararı verilirken; sonuç ve istem bölümündeki; 1 nolu talebin eksik yazıldığını, 2 nolu tespit talebi hakkında ise hiçbir karar verilmediğini, kararda sadece defterler yönünden kabul yazıldığını ve diğer talepler konusunda açıklık bulunmadığını, Vergi Denetleme Kurulu diğer zayi olan evrakların (alış satış faturaları, sevk irsaliyeleri vs) mahkeme kararında yazılı olması gerektiğini aksi takdirde faturaların incelemeye sunulmaması nedeniyle "Vergi Zıya-ı cezası" keseceğini belirttiğini, bu durumun müvekkil şirketin iflasına kadar gidebilecek bir risk olduğunu belirterek kararın düzeltilmesine yahut yeniden değerlendirilmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İlk Derece Mahkemesince; zayi belgesi verilmesi davasının kabulü ile, davacı şirkete ait 2010-2016 yılları arasındaki defteri kebir, envanter ve yevmiye defterlerinin yangın nedeniyle zayiine karar verilmiştir.

Davacı ticari defterler(defteri kebir, envanter, yevmiye defteri), faturalar (alış-satış faturaları), resmi evrakların (sevk irsaliyeleri, gider pusulaları, tahsilat makbuzları, banka dekontları, serbest meslek makbuzları) zayiliğini talep etmiş; mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olmasına karşın, kararının gerekçesinde ve hüküm kısmında davacının sadece 2010-2016 yılları arasındaki defteri kebir, envanter ve yevmiye defterlerinin yangın nedeniyle zayiine karar verilmiş, diğer talepleri hakkında olumlu veya olumsuz bir hüküm oluşturulmamıştır.

Dosyanın incelenmesinde fatura ve sevk irsaliyelerini basan matbaadan fatura ve sevk irsaliyelerinin basımına ilişkin bilgilerin gönderildiği ,ancak fatura ve sevk irsaliyeleri ile zayi belgesi istenen diğer evraklar hakkında hiç bir karar verilmediği anlaşılmaktadır.

Taleplerden biri hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi ve bu hususun istinaf olarak ileri sürülmesi halinde; HMK'nın 297 ve 341. Maddeleri gereğince bu taleple ilgili olarak ancak hüküm oluşturulduktan sonra istinaf incelemesi yapılabilir. Bu şekliyle hüküm, HMK'nun 297 ve 341. maddelerine ve istinaf denetimine uygun bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle davacının istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin HMK.nun 353/1-a Maddesi uyarınca kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, belirtilen eksikliğin giderilerek yeniden hüküm tesisi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.