İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/2243 K.2022/696

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ; dava dışı alıcı ...'e ait yarı römork lunapark oyuncağının Ankara'dan Fransa'ya karayolu ile taşınması için davalı satıcı ile anlaşıldığını, davacının bu taşıma işine aracılık ettiğini, taraflar arasında serbest süre olarak 24/24 saat kararlaştırıldığını, geçen her gün için 300-AVRO demuraj uygulanacağı konusunda anlaşıldığını, müvekkili şirketin taşıma için ...

A.Ş. ile Fransa teslim lowbed araç üzerinde anlaşıldığını, dava dışı gönderilenin/ alıcının gümrükleme için herhangi bir nokta vermediğini, daha sonra müvekkili şirketin çabaları sonucu bir karara vararak Toulon limanında gümrükleme yapılması teyidinin verdiğini, 27/03/2017 tarihinde müvekkili şirket tarafından gönderen davalıya alıcı tarafından gümrük vergisinin yatırılmadığı, gümrükçüye evrak gönderilmediği, ... numarasının gönderilmediği,

ertesi güne kalması halinde aracın beklemeye gireceği ve lowbed araçların günlük bekleme masraflarının 650-avro olduğu,konuyla ilgili olarak alıcıyla iletişime geçilmesinin rica edildiğini, tüm çabalarına rağmen aracın 5 gün gümrükte beklediğini, bu beklemeden kaynaklanan 1.300- avro bekleme ücretinin ödenmesi gerektiğinin davalıya bildirildiğini, davalının bu bedeli ödemediğini, bekleme ücretinin tahsili için Küçükçekmece ... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı takip dosyası ile davalı aleyhine takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına davalı şirketin %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı; uzun yıllardır makine imalatı yaparak Avrupa'ya ihraç eden bir imalatçı olduğunu, davacıyla aralarında bir sözleşme olmamasına rağmen davacının keyfi olarak ceza kestiğini, nakliye aracının beklemesinin tamamen davacı hatasından kaynaklandığını ve bekleme süresiyle ilgili daha önceden üzerinde anlaşılmış bir sözleşme olmadığını, davacının taşıma sürecinde kendi keyfince kurallar oluşturduğunu, üstelik uluslararası taşıma yapan bir firmanın dil bilen elemanlarının olmamasının sorunu büyüttüğünü belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı gönderen tarafından dava dışı gönderilene/ alıcıya dava dışı fiili taşıyıcı tarafından gerçekleştirilen taşımada aracın gümrükte beklemesi sebebiyle oluştuğu iddia edilen bekleme ücretini davacı akdi taşıyıcının, davalı gönderenden talep edip edemeyeceği noktasında toplanmış olduğunun tespiti ile bekleme ücretinin taşıma sürecinde yükleme veya boşaltma süresinin aşılması sonucunda taşıyıcının hak kazanacağı ücret olduğu,

taşıyıcının buna hak kazabilmesi için de gönderen veya gönderilenin/ alıcının kusurlu davranışının bulunması gerektiği ancak somut olay yönünden taraflar arasındaki e-mail yazışmaları ile bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde bekleme ücretinden davacının sorumlu olduğu, davalının sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; bilirkişi raporunun dosyaya sunulması beklenmeden hüküm verildiğini,hükme elverişli olmayan tek bilirkişi raporuyla hüküm tesis edilemeyeceğini, bilirkişi raporunda yaşanılan gecikmeye sürücünün Fransızca bilmemesi sebebiyle alıcı ile iletişim kurulamamasının sebep olduğu ileri sürüldüğünü, sürücünün tüm ülkelerde geçerli İngilizce dilini bildiğini, ayrıca sorunun Fransa'daki alıcının varış gümrüğünün neresi olduğunu netleştiremeyerek zamanında cevap vermemesinden kaynaklandığını, bu gecikmeden kaynaklanan demuraj bedellerinin toplamının 1.300-euro olduğunu, bu miktarın davalı şirkete bildirildiğini, ancak davalı şirketin ödemediğini ileri sürerek kararın müvekkili lehine bozularak kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava;davacı- alacaklı akdi taşıyan ile davalı- borçlu- taşıtan gönderici arasındaki uluslar arası kara taşıma sözleşmesinden kaynaklanan, ''10.04.2017 tarihli 1.300-AVRO fatura alacağının tahsili için başlattığı takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

HMK m.199 kapsamında belge niteliğinde bulunan taraflar arasındaki e-mail yazışmalarından; davacının akdi taşıyan olduğu, davalının da taşıtan- gönderici olduğu, davacı yan tarafından davalı yana lowbed aracın 24/24 serbest süreli tahsis edilmiş bulunduğu, günlük bekleme gecikme ücretinin 300-euro olarak kararlaştırıldığı, davalıya ait emtianın davacı tarafça Ankara/ Türkiye- Toulon/ Fransa arasında kara yoluyla taşındığı anlaşılmaktadır.

Taşıma güzergahı itibariyle CMR Konvansiyonu hükümlerine tabiidir. Taşıyıcının ,belirlenen sürede veya makul süre de taşıma işinin yerine getirilmesi durumunda isteyebileceği taşıma ücreti sözleşmede belirlenen ücrettir. Ancak taşıyıcı ,sözleşme hükümlerine dayanarak veya kendi risk alanından kaynaklanmayan nedenlerle makul yükleme veya boşaltma süresinde fazla beklerse ,taşıma ücretine ek bekleme ücreti olarak uygun bir ücrete hak kazanır.

(6102 s.TTK nun 863/3 maddesi ) Tarafların ayrıca taşıma sözleşmesine yükleme ve boşaltmanın makul süre içinde yapılmaması halinde taşıyıcının ek ücrete hak kazanacağına ilişkin hüküm koymaları da mümkündür.

Esasen taşımada serbest sürenin aşıldığı hususunda bir uyuşmazlık yoktur.Her iki taraf karşı yanın kusurundan dolayı gecikme yaşandığını ileri sürmektedir.Somut olayda tarafların yazışmalarından, davacı akdi taşıyan ile davalı taşıtan göndericinin davacı akdi taşıyıcının, dava dışı alıcının kendileri ile iletişime geçmediğini, gümrük noktasını netleştirmediğini, zamanında yazışmalara cevap vermediğini, gümrük vergisini yatırmadığını, bu nedenle gümrükte gecikme yaşanabileceğini, lowbed araçların gümrükte bekleme günlük gecikme bedelinin kendilerine bildirildiğini belirterek davalı gönderenden talimat istediği,

buna göre uygun talimatı derhal vermeyen ve taşıyıcının gümrükte 2 gün beklemesine neden olan davalı gönderenin davacı akdi taşıyanın zararlarını tazmin etmekle yükümlü olduğu, hayatın olağan akışı gereğince her şoförün emtia taşıdığı ülkenin dilini bilmesinin beklenemeyeceği gözetilerek ,serbest sürenin aşılmasında davacı taraf kusurlu bulunmamakla,davacının zararından davalı gönderici sorumlu tutulmalıdır.

Davacı 2 günlük bekleme bedeli olarak (650-euro X 2) 1.300-euro bedelli fatura düzenleyerek davalıdan talep etmekte ise de, taraflar arasında günlük 650 euro gecikme bedeli üzerinde mutabakat bulunmadığı, teklif aşamasında günlük 300-euro gecikme bedeli bildirildiği gözetilerek iki günlük gecikme için 300 X2 gün =600-euro gecikme bedelinin davalıya rücu edilebileceği sonucuna varılmıştır.Talep olunan alacak -gecikme nedeniyle tazminat kabilinden olduğu,miktarı tarafların kusur durumları, taşıma kuralları,sözleşme hükümleri incelenerek belirlendiğinden likit nitelikte değildir.

Bu itibarla icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekmektedir.Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmüş ancak hata/ eksiklik nedeniyle yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden kararın kaldırılarak; davanın kısmen kabulü ile; ödeme emrine vaki davalı itirazının 600-euro asıl alacak, takip tarihinden borç tamamen ödeninceye kadar asıl alacağa 3095 Sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince faiz işletilerek takibin devamına ,fazla istemin reddine karar verilmiştir.