İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/231 K.2024/1566

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin sigortalısı olan ...

A.Ş.'ye ait Kemalpaşa/İzmir'de bulunan rüzgar enerji santrallerinin ticari risk sigorta poliçesi ile sigortalandığını, 26.06.2017 tarihinde ... numaralı türbinde "..." arızası ihbarı geldiğini, ...'ın yaptığı arıza tespiti sonrasında ++29 panosunda bulunan ... nolu ...görevini yerine getirmediğinin tespit edildiğini, arızalı breakerın değişimi için söküm esnasında sistemin enerjisiz bırakılmaması sonucu ...-Toprak kısa devre yaptığını ve breakerın patladığını, yaşanılan olay sırasında konvertör ve trafo arasındaki güç kabinetinin zarar gördüğünü,

hasar tespiti çalışmaları sonucunda pano içerisindeki ... kesicisi ve baranın değiştirilmesi gerektiğinin saptandığını, ancak baranın tedarik süresinin fazla zaman alacağı düşünülerek türbinin mümkün olan en kısa sürede operasyona alınması için geçici tamir edilmesi için yerel bir firmadan hizmet alınmasının kararlaştırıldığını, tamir işleminin 19.07.2017 tarihinde tamamlandığını, yurt dışından sipariş edilen yeni baranın montaj çalışmasına kadar türbinin düşük üretim kapasitesinde çalıştırıldığını, tamir edilen sistem ile türbinin 23.07.2017 tarihinde devreye alındığını, 07.08.2017 tarihinde yurt dışından gelen yeni baranın sahaya ulaştığı,

08.08.2017 ile 11.08.2017 tarihleri arasında eski bara sökülüp yerine yenisinin takıldığını, 11.08.2017 günü saat 16:10'da türbin tam kapasite çalışmaya başladığını, ...'ın meydana gelen hasarı garanti kapsamında yaptığını, bu nedenle davalıdan maddi hasar talebinde bulunulmadığını, meydana gelen hasar nedeniyle müvekkili şirket tarafından sigortalısının uğradığı kar kaybı zararının poliçe kapsamında tazmin edildiğini belirterek müvekkil şirketin sigortalısına ödediği 49.139,81-USD hasar bedelinin ödeme tarihi olan 09.07.2018’den itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin davada taraf sıfatı bulunmadığını, müvekkiline dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, iddia edilen zararın meydana gelmesinde, rüzgar türbininde oluştuğu belirtilen hasarda müvekkili şirketin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, davacı tarafından hasar oluştuğu iddia edilen rüzgar türbininde hasarlı ürünün bulunduğu panoya ilişkin müvekkili şirket tarafından hizmet verilmediğini, müvekkiline karşı dava açılamayacağını,

halefiyet haklarının kullanılabilmesi için sigorta ettirenin hasarın meydana gelmesini önlemek için gerekli önlemleri alma yükümlülüğü olup salt soyut olarak line side brakerın görevini yerine getirmediğinin iddia edilmesinin hasara line side breakerın neden olduğunu göstermeyeceğini, davacının iddialarını kesinlikle kabul etmemekle beraber, aynı şekilde, bir line side breakerın arızalanmasının teknik olarak birçok sebepten kaynaklanabileceğini, arızalı olduğu belirtilen breakerın sökülmesi ve tercih edilen onarım tekniklerinin de hasarın doğumuna yol açabileceğini, söz konusu türbinlerin ...’a ait olduğunu,

kurulum ve onarımlarının da ... tarafından yapıldığını, garantilerinin de ... tarafından sağlandığını, davacının ... tarafından onarımı yapıldığı anlaşılan rüzgar türbininde yer alan ... marka olduğundan bahisle sigortalısına ödemiş olduğunu iddia ettiği tutarları haksız olarak müvekkili şirketten talep ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; panoda kullanılan ve arızalanan ... max. ... tip ... amper özelliğindeki devre kesicilerin çok kullanılan türden şalt malzemesi olduğundan bunların yurt içinden temininde sorun bulunmadığı, ancak kısa devre sonucu panoda zarar gören baralar ve bunlara ait izolasyon malzemelerinin yurt içinde bulunmadığından yurt dışından siparişinin verildiği, bu malzemelerin temininin geciktiği, yurt dışından temini ancak 07/08/2017 tarihinde gerçekleştiği, poliçe kapsamına göre muafiyet bölümü incelendiğinde yangın ve diğer teminatlara bağlı her bir hasarda 7 gün muafiyet uygulanacağının belirlendiği,

yani 7 günlük süre içerisinde giderilmesi halinde kar kaybı teminatı muafiyet süresi içerisinde kalınacağından davacının sigortalıya kar kaybı ödeme yükümlülüğü bulunmadığı, dava konusu arızalanan ... marka devre kesici standart malzeme olduğu ve yurt içinde temin edilip değiştirilebilecek iken, değişim sırasında enerjinin kesilmemesi ve kısa devre oluşumuna neden olunması sebebiyle yurt dışından temini gereken özel parçaların da arızalanmasına yol açıldığı,

tamir sürecinin yurt dışından ekipman temini nedeniyle uzadığı ve kar kaybı ödeme yükümlülüğünün ortaya çıktığı, kar kaybı ödeme yükümlülüğünün doğmasına ... teknik ekiplerince enerji kesilmeden çalışma yapılmasının sebebiyet verdiğinden davacının sigortalısına ödediği kar kaybından davalının sorumlu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; bilirkişi heyetinde 3 adet mühendis olmasına rağmen, meydana gelen hasar ile ilgili olarak hiçbir teknik bilgi ve veriye yer verilmediğini, yapılan keşifte türbin makine dairesine çıkan ... teknik personelinin "enerji kesilmeden breaker üzerindeki plakanın sökülmemesi gerektiği" görüşünü kendi görüşüymüş gibi raporun sonuç ve istem kısmına kopyala/yapıştır şeklinde tekrarlandığını, meydana gelen olayda;

davalıya ait arızalanan ...'ın üzerindeki panonun değişimi sırasında elektriğin neden kesilmediğinin araştırılmadığını, arızalanan parçanın değişimi için elektriğin kesilmesinin mümkün olup olmadığının belirtilmediğini, arızalanan parçanın elektriği kesmeye engel olup olmadığının açıklığa kavuşturulmadığını, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, bu hususta ihbar olunan firmaya müzekkere yazılmasının talep edilmesine rağmen mahkemece bu hususta hiç bir araştırma yapmadan karar verildiğini,

rüzgar türbininin bir anda durdurulması mümkün olmadığından davalıya ait ...'ın arızalanması sebebi ile arızalanan parçaya rağmen elektriğin kesilmesinin mümkün olup olmadığı, elektriğin kesilmesi durumunda başkaca zararların meydana gelip gelmeyeceği, elektriğin kesilmeden plakanın değişimin yapılmasının zorunlu veya durum şartlarına göre elzem olup olmadığı vb gibi hususlar hakkında ehil bilirkişi heyetince detaylı ve teknik rapor tanzim edilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari risk sigorta poliçesi sigortalı rüzgar enerji santralinde meydana gelen arıza nedeniyle sigortalıya kar kaybı nedeniyle ödenen tazminatın TTK'nın 1472. maddesi uyarınca zarara neden olduğu iddia edilen davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Davacı sigorta şirketinin sigortalısı olan dava dışı ...

A.Ş.'ye ait Karacabey- Bursa, Kemalpaşa-İzmir, Lapseki, Çanakkale ve Mut, Mersin adreslerinde bulunan rüzgar enerji santralleri ticari risk sigorta poliçesi ile 0.07.2016-10.07.2017 tarihleri arasında teminat altına alınmıştır.Davacı vekili, sigortalısı firmaya ait Kemalpaşa'da yer alan tesiste 26/06/2017 tarihinde ...numaralı türbinde "..." arıza ihbarı geldiğini, yapılan tespitte "... "in görevini yerine getirmediğinin tespit edildiğini, arızalı breakerin değişimi için söküm esnasında sistemin enerjisiz bırakılmaması sonucu ...Toprağın kısa devre yaptığını ve breakerin patladığını,

olay sırasında konvertör ve trafo arasındaki güç kabinetinin zarar gördüğünü, tamir işleminin yapılması ve sistemin tam kapasite çalışmaya başlamasının 11/08/2017 tarihini bulduğunu, arızanın garanti kapsamında dava dışı ... firması tarafından giderildiğini, ancak santralin arıza nedeniyle tam olarak çalışamaması nedeniyle sigortalıya 49.139,81-USD kar kaybı ödemesinin yapıldığını belirterek sigortalı firma tarafından düzenlenen 04/07/2018 tarihli feragatname ve ihbarnameye dayalı olarak bu bedelin davalıdan tahsilini talep etmektedir.

TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir.

Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.Somut olayda, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına poliçe kapsamında rizikoya bağlı olarak kar kaybı ödemesi yapılmış ve sigortalı tarafından 04/07/2018 tarihli feragatname ve ihbarname düzenlendiği dikkate alındığında davacının aktif husumete sahip olduğu anlaşılmaktadır.

Ancak uyuşmazlık; davalının olayda kusuru bulunup bulunmadığı, meydana gelen zarardan sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasında toplanmaktadır.Gerek ... firması tarafından düzenlenen arıza tamir raporunda, gerek ekspertiz raporunda, gerek ise bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda davaya konu türbinlerin makine dairesinde alçak gerilim devre kesicisi olarak ... marka .. max .. tip ...amper özelliğindeki devre kesicilerin kullanıldığı, panodaki 6 nolu ... devre kesicinin arızalandığı,

arızalı devre kesicisinin sökülmesi sırasında sistemin enerjisiz bırakılmaması nedeniyle enerji kesme işleminin yapılmaması sonucunda kısa devre oluştuğu ve devre kesicisinin bulunduğu panodaki baraların ve baralara ait izalatörlerin zarar gördüğü tespit edilmiştir.

Bilirkişi raporunda, türbindeki ...marka devre kesicisinde meydana gelen arızanın giderimi için söküm işlemi sırasında enerjinin kesilmemesi yüzünden oluşan kısa devre sonucu panonun bu bölümündeki ekipmanların zarar görerek hasarın büyüdüğü, bundan dolayı davalının bir kusurunun bulunmadığı denetime elverişli bir şekilde gerekçeleriyle açıklanmıştır.

Bu bakımdan sigorta şirketinin kar kaybı ödemesine neden olan hasarın, enerji kesilmeden çalışma yapılması sebebiyle ortaya çıktığı, davalının sorumluluğunu doğuracak bir olgu bulunmadığı anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.