İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/131 K.2023/94

Davanın usulden reddine ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili.

31/12/2021 tarihinde saat 00:20'de yapılması gereken Newyork-İstanbul uçuşu için bilet almış olan müvekkilinin saat 22:00'da check-in işlemini tamamlamak üzere havalimanına giriş yaptığını, uçuşun Türk Hava Yolları tarafından iptal edildiğinin bildirildiğini, daha sonra ise kanundan doğan hiçbir yükümlülüğünün yerine getirmeyerek yolcuları pandeminin zirve yaptığı dönemde havaalanında saatlerce beklettiğini, müvekkilinin THY'nin ağır ihmal içeren davranışı ve diğer havalimanına ulaşımı bir türlü sağlayamaması nedeniyle 95.03 USD ... masrafı ödediğini,

müvekkilinin Havayolu İle Seyahet Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik uyarınca tazminat hakkının doğduğunu beyanla müvekkili tarafından yapılan 95.03 USD yol masrafını ve yönetmelikle belirlenen tazminat tutarının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; öncelikle yetki itirazlarının olduğunu, yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, uçusun uçak kazası nedeniyle iptal olduğunu, durumun keyfi olmayıp olağan üstü hal teşkil ettiğini, müvekkilinin "..." kapsamında tek sorumluluğunun davacıya yeni bilet düzenlemek olduğunu, bu sorumluluğunda yerine getirildiğini, davacının aynı gün tarifeli hareket zamanı 13:10 olan 31/12/2021 tarihli uçuşuna ücretsiz transfer edilerek dönüş seyahatini tamamladığını, yani müvekkilinin yolculara karşı sorumluluğunu yerine getirdiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, TTK'da ve Tüketici Kanununda taşıma sözleşmesine ilişkin düzenleme yapıldığını, Tüketici Kanunun 73/1.

Maddesinde ise tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğunu, 83/2. maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı Yasa'nın görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasının engelleyemeyeceğine değinildiği,

kanunda yapılan bu düzenleme ile tüketici işleminin daha özel bir işlem olarak nitelendirildiğini, diğer kanunlarda düzenleme yapılsa dahi tüketici işlemi olduğu taktirde Tüketici Kanununa göre uyuşmazlığın ele alınması gerektiğini ve tüketici işleminin korunduğunu, davacı tarafından davalı şirketten uçak bileti satın alınması işleminin bir tüketici işlemi olduğunu, davacı tarafın seyahat etmek amacıyla uçuş bileti aldığını, seyahatini ticari amaçla yaptığına ilişkin dosyaya bir bilgi yansımadığını,

davacının böyle bir beyanı olmadığı gözetildiğinde 6502 Sayılı Kanunun 3/1-k maddesine göre tüketici konumunda olduğu gibi taraflar arasındaki hukuki ilişki de tüketici işlemi niteliğinde olduğundan görevli mahkeme Tüketici Mahkemesi olduğu gereçesiyle, davanın HMK'nın 114/1-c 115/2. maddesi uyarınca dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davalı vekili,Dava konusu sözlesme ABD-Türkiye arasında icra edilmek üzere akdedilen bir sözleşme olup, uluslarası hava tasımacılıgına iliskin olmasına göre uyusmazlıgın uluslararası sözlesmelere (montreal konvansiyonu) ve özel kanunlara göre ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğini,HMK m.6 gereğince davanın, müvekkilimizin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olan Bakırköy ATM’nde görülmesi gerektiğini, müvekkil ortaklığın ticari ikametgahı ... Mah. ... Cad. No:... Bakırköy/İstanbul adresinde olup; davanın Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine görülmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın kaldırılmasına ve Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli ve yetkili olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, hava yoluyla yolcu taşıma sözleşmesine aykırılık nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan "6502 sayılı kanunun 3/1-k maddesinde tüketicinin; “ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi”, 3/1-l maddesinde ise tüketici işleminin; “mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzenmiş, aynı Kanun'un 73/1 maddesinde de;

tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakma görevinin tüketici mahkemelerine ait olduğu hüküm altına alınmıştır." Bir uyuşmazlığın tüketici uyuşmazlığı niteliğinde olması için taraflardan birinin tüketici, taraflardan birinin profesyonel satıcı(sağlayıcı) ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın bir tüketici işleminden kaynaklanıyor olması gerekmektedir.

Somut olayda davacının mesleki amaçlı seyahat ettiğine ilişkin delil bulunmayıp İstanbul'a gelmek üzere aldığı bilet nedeniyle uyuşmazlık doğmuştur. Uluslararası bir taşıma olması da mahkemenin görevini etkilemeyecektir.

2920 sayılı kanun uluslararası sözleşmelere ve TTK na atıf yapmıştır.Bununla birlikte, davacının tüketici olması ve 6502 sayılı kanunun 3. maddesinin birinci fıkrasının (k)bendindeki diğer koşulların bulunması sebebi ile dava konusu işlem tüketici işlemi niteliğindedir ve aynı yasanın 73/1.maddesi uyarınca görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir.

Zira 6502 sayılı kanunun 83. maddesinde, taraflardan birinin tüketici olduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği düzenlenmiştir. Açıklanan nedenlerle; davalı vekili yetki itirazında bulunmuş ise de ,öncelikle dava şartı olan görev hususunun çözümü gerekmektedir.

Davanın açılma tarihi itibariyle taraflar arasındaki uyuşmazlığı çözmeye Tüketici Mahkemesi görevli olduğundan davalı vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmemiş ,istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.