İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/1616 K.2023/1379

Dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile ... A.Ş. ile arasında imzalanan 02/06/2020 tarihli finansal kiralama sözleşmesiyle müvekkilinin 2020 model, ... plakalı, ... marka traktörü KDV dahil 667.000-TL bedelle davalı ...Ltd. Şti.'nin bayisi olan davalı ...Ltd.

Şti'den finansal kiralama yoluyla satın alarak kullanmaya başladığını, bir kaç kere arızalanması üzerine servis çağrıldığını, servis elemanlarının bir kaç işleminden sonra onların gözetimi altında saplı tarla içinde test sürüşü yapıldığı esnada, birdenbire alev alan traktör ile 03.06.2020 tarihinde aynı davalıdan satın alınan ve traktörün arkasında bağlı bulunan 2020 model, ... marka sıfır balya makinesinin servis elemanlarının gözü önünde yanarak kullanılamaz hale geldiğini belirterek araçtaki gizli ayıp nedeniyle çıkan yangınla tamamen kullanılamaz hale gelen traktörün ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesine,

yahut İİK 24. maddesine göre tahsilde tekerrüre neden olmamak kaydıyla rayiç değerinden şimdilik 15.000,00-TL'lik kısmının davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...Ltd Şti vekili; dava şartı arabuluculuk başvurusu yapılmadığını, taraflar arasındaki ilişkiye tüketici mevzuatının uygulanabilmesinin mümkün olmadığını, davanın açıldığı mahkemesinin görevli ve yetkili olmadığını, ayıp iddiasına konu traktörün davacıya ait olmadığını, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, davanın davalı müvekkiline yöneltilebilmesinin mümkün olmadığını, davanın davalı müvekkili açısından pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılabilmesinin mümkün olmadığını, delil tespiti dosyasında yangının çıkış sebebinin tespit edilemediğini,

davaya konu traktörün ayıplı olmadığını beyan ederek görev ve yetki itirazının kabulü ile dosyanın görevli ve yetkili Gebze Asliye Hukuk Mahkemesi”'ne gönderilmesine, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafa satmış oldukları traktörün son teknolojiye göre imal edilmiş olup elektrik sisteminde yer alan sigortalar da nazara alındığında yangının elektrik sisteminden veya herhangi bir arızadan çıkmasının mümkün olmadığını, servis olay anında balya makinesi için orada bulunduğunu, traktörle ilgili bir talep veya sorunun taraflarına iletilmediğini, müvekkili şirketçe satışı yapılan traktörlerin ithal edilmesi nedeni ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından test edilerek ve uygunluk belgesi alınarak ruhsatlandırıldığını, yangının traktörden kaynaklandığını gösteren bir delil bulunmadığını,

olay günü olan 02/07/2020 tarihinde olay yerinde gölgedeki hava sıcaklığının 35 derece olduğunun ve ayrıca balyalama işinin doğası gereği her zaman sap saman bulunmasının yangın riskini artırdığını, dolayısı ile yangının çıkması ile müvekkil şirket arasında bir illiyet bağı kurulamadığını beyan ederek davanın öncelikle yetkisizlik ve husumet nedeniyle, aksi halde esastan reddine karar verilmesini, harç eksikliğinin tamamlatılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, 18/01/2023 tarihli ara karar ile davacı tarafa arabuluculuk son tutanağı aslının sunulması için 1 haftalık kesin süre verildiği, davacı vekilince 02/05/2023 tarihli dilekçesi ekinde sunulan 02/12/2020 tarihli ... dosya numaralı arabuluculuk son tutanağında tarafların davacı ... ve dava dışı ... A.Ş. olduğunun görüldüğü, davacı tarafça kesin süre içerisinde iş bu davanın davalıları yönünden arabuluculuğa başvurulduğuna ilişkin arabuluculuk son tutanağı aslının dosyaya ibraz edilmediği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili ile davalılar arasında traktörün ayıplı olması nedeniyle alacak ve tazminat talebi ile arabuluculuğa başvurulduğunu, 03/02/2023 tarihinde arabuluculuk tutanağının dosyaya sunulduğunu, mahkemece bu hususun gözden kaçırılarak yetersiz gerekçe ile davanın reddine karar verildiğini, davanın değerine göre davanın heyetle görülmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, satıma konu emtianın ayıplı olduğu iddiasına dayalı olarak ayıplı malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya rayiç bedelinin ödenmesi istemine ilişkindir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın usulden reddine karar verilmiş;

bu karara karşı, davacı vekili tarafından, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.6102 sayılı TTK’nın 5/A maddesi ile getirilen düzenlemede, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması bir dava şartı olarak kabul edilmiştir.6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A maddesine göre, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olması durumunda,

davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiyenin gönderilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Yine mahkemece gönderilen ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi ayrıca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.Dava açılmadan önce arabulucuya hiç başvurulmamış olması dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddini gerektiren bir husus olup,

arabulucuya başvurulmuş olmakla birlikte anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin mahkemece verilen kesin süre içerisinde sunulmamış olması ise davanın usulden reddi yaptırımına bağlanmıştır.Yukarıdaki açıklamalara göre, TTK’nın 5/A maddesi ile getirilen düzenlemede, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması bir dava şartı olarak kabul edilmiştir.

Davanın konusunun birden fazla talebe ilişkin olması ve bunlardan bir kısmının bir miktar para alacağına, bir kısmının ise parasal olmayan taleplere ilişkin olması halinde, yani HMK'nın 110. maddesi anlamında bir dava yığılması ve talepler arasında da HMK'nın 166. maddesi anlamında bağlantı bulunması halinde, uyuşmazlığın ne şekilde çözümleneceğine ilişkin bir hüküm bulunmamakta ise de uyuşmazlığın çözümünde asıl olanın mahkeme yargısı olduğu dikkate alındığında, aralarında bağlantı bulunan ve miktara tabi olan ve olmayan talepleri bir arada içeren davaların arabuluculuğa tabi olmaksızın mahkemece çözüme kavuşturulması gerekir.

Somut olayda davacı taraf, aracın ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi talebini de ileri sürdüğünden, bu nitelikteki davaların bir bütün olarak ve işin esasına girilerek mahkemece çözüme kavuşturulması gerektiği halde, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır (Emsal nitelikte, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 15/03/2023 tarihli 2021/5334 E. 2023/1568 K..

04/11/2020 tarihli 2019/3611 E. 2020/4734 K.).Bu durumda mahkemece aracın ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi talebinin arabuluculuk dava şartı olmadan incelenebileceği gözetilmeksizin davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde olduğundan istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılarak, davanın yeniden görülmek üzere dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.