İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/1475 K.2024/1323

Davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı dilekçesinde; davalı ... bank A.Ş., İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas, davalı ... A.Ş. İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyalarını bildirerek, davanın esasının haksız fiil kaynaklı tazminat davası olduğunu, dava konusunun ''örgütleşme, örgütlü yağma, resmi belgede sahtecilik'' şeklinde yazıp ''dava medya takipli'' diyerek haksız fiilden kaynaklı 50.000.000- TL bedelli dava ikame etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, olayda HMK 32/2 maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı, zira o madde yargılamanın geneline ilişkin bir düzenlemeye ait olup, temelinde bir dilekçe olan dava dilekçesi ile ilgili HMK 119. Maddesinde özel bir düzenleme mevcut olduğu, zaten HMK dava ve cevap dilekçelerinde bu dilekçelere hiç bir zaman ''dilekçe'' dememekte, bu dilekçelere ''dava dilekçesi'' ve ''cevap dilekçesi'' olarak içeriğinde yer verdiği, bu nedenle HMK 32/2. Maddesinde okunmayan veya uygunsuz yahut ilgisiz olan dilekçelerin dava dilekçesi yönünden uygulanamayacağının değerlendirildiği, bunların yargılama içinde verilen dilekçeler olduğu yasanın konuları sıralamasından da anlaşıldığı gerekçesiyle dava dilekçesi niteliğinde bir dilekçe ile açılmayan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı asil; dosyanın istinafa gönderilmesine, yargılamanın devamına, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı tarafından verilen mahkemece " şeklen dava dilekçesi "olarak adlandırılan dilekçede ; "davanın genişletilmiş talepli ,konusu "örgütleşme ,örgütlü yağma,resmi belgede sahtecilik ,dava medya takipli olmasına ,esasa dair beyanı ve delilleri daha sonra sunacağı belirtilen dilekçeyi sunmuştur.

Dava dilekçesinde ,bir vakıa bildirilmediği gibi dava değeri olarak 50.milyon -TL gösterilmiş , dava konusunun yağma olduğu açıklanmış ise de ; herhangi bir vakıaya dayanılmamış ,sonuç talebe de yer verilmemiştir. "6100 sayılı HMK'nın 119/1-d ve bentlerinde ,vakıaların ve delillerin gösterilmesi aslında dilekçenin iki unsuru olarak belirtilmiştir.

Dava dilekçesinde hiç vakıa gösterilmemesi ile belirli vakıaları gösterip bunların somut ve açık olmaması hallerini birbirinden ayırd etmek gerekir. Zira birincisi iddia yükünün yerine getirilmemesi iken diğeri somutlaştırma yükünün yerine getirilmemesi olup, her ikisinin sonucu ve yaptırımı ayrı düşünülmelidir.Davacının vakıaları hiç belirtmemesi veya hiçbir delile dayanmaması ile bunları yeterli açıklakta ve bağlantılı şekilde göstermemesi arasında bir ayırım yapılmalıdır.

Zira davacının göstermediği bir vakıanın veya delilin araştırılması ya da dikkate alınması ancak re'sen araştırma ilkesinin uygulanması durumunda olduğu gibi kanunda öngörülen istisnalar sözkonusuysa mümkündür.Kanundaki istisnalar dışında böyle bir yola gidilmesi 25.madde de gösterilen taraflarca getirilmesi ilkesine aykırı olacaktır.Hatta ,hakimin bu yönde tarafın hiç ileri sürmediği bir vakıayı hatırlatması hakimin reddi sebebi sayılacaktır.

Taraflarca getirilme ilkesine göre ,dava malzemesinin ,yani vakıaların ve delillerin getirilmesi işi taraflara aittir. Medeni yargılama hukuku ,özündeki özel hukuktaki hakların yerine getirilmesini amaçladığı için ,tarafların haklarını ararken de aktif olmalarını ve kendi iddialarını ,bunların dayanaklarını ve delillerini getirmeleri -kural olarak- gerekli ve zorunludur... Davacının hiç bir vakıa ileri sürmemesi demek ,aslında iddia yükünü yerine getirmemek demektir.

Davacının maddi meseleye ilişkin olup bir hukuk normunun aradığı koşul vakıalara karşılık gelen olaya ilişkin somut vakıaların varlığını mahkemeye bildirmesi, ileri sürmesi ,iddia yükü olarak ifade edilmektedir. Çünki, mahkemenin objektif soyut hukuk kuralını ,sübjektif -somut duruma uyarlayıp kanundaki hukuki sonucu değerlendirerek somut bir karar verebilmesi ,bu iddiaların mahkeme önüne getirilmesine bağlıdır.

Sadece ,mahkemeye yöneltilen "haksızlığa uğradım,hakkımı verin " ya da "alacağım tahsil edilsin "anlamında ki bir taleple ya da bir takım havada kalan ifadelerle kullanarak dilekçe yazıp sonuca gitmek mümkün değildir.

İddia yüküne ,kısaca tarafın talebini haklı kılacak hukuk kuralının gerektirdiği temel maddi vakıaları mahkeme önüne getirme yükü de diyebiliriz.( Prof.Dr. ... - Dava dilekçelerinde eksiklikler halinde yapılması gereken işler.. ) Somut olayda ;davacının dayandığı maddi vakıaları, delillerini ,talep sonucunu belirtmediği , davacının iddia yükünü kanuna uygun yerine getirmediği ,

bu durumda temel vakıalar bakımından ispat yükünü de yerine getirmiş olmayacağından ,davanın usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır.Tarafın iddia yükünü yerine getirip ,somutlaştırma yükünü yerine getirmemesi durumunda hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü var ise de ,tarafın hiç ileri sürmediği ,olayın gerçekleşmesi bakımından ortaya koymadığı bir vakıa bakımından hakimin açıklama istemesi yada davanın aydınlatılması sözkonusu olamayacağından davacının istinaf nedeni göstermeden kararın kaldırılması istemli istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.