İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/290 K.2024/250

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin müdürünün 12.08.2023 tarihinde şirketin Sefaköy Küçükçekmece adresinde bulunan SMMM ofisinden karar defteri ve bir kısım ticari belgeleri teslim alarak şirket merkezine doğru yola çıktığını, müvekkilinin kısa bir mola verdiği esnada ticari defterlerin, belgelerin ve şirket kaşesinin bulunduğu çantanın bıraktığı yerden alındığını, çalındığını anladığını, derhal en yakın polis merkezine başvurarak ticari defter ve belgelerin bulunduğu çantanın çalındığını bildirmişse de çantanın bulunamadığını, sonuç olarak müvekkili şirketin ticari defteri ve diğer belgeler çalındığından zayi hale geldiğini belirterek, davacı şirketin Genel kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin zayi hale geldiğinin tespitini, zayi belgesi düzenlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacı tarafça davacı şirkete ait Genel kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin zayi sebebini müvekkili şirket müdürünün çantayı bıraktığı yerden alındığı ve çalındığı iddiasına dayandırdığının görüldüğü, tacir olan olan davacının talebe konu defterleri güvenli bir şekilde muhafaza etmesi, basiretli bir tacirin bu dikkat ve özeni göstermesi,

nedeni ne olursa olsun defterlerin güvenli bir yerde güvenli bir şekilde muhafaza etmesi gerektiği, davacının ileri sürdüğü "dinlenme için oturduğu esnada ticari defterlerin koyduğu yerden çalınması/alınması" gerekçelerinin zayi sebebi olarak kabul edilemeyeceği, davacının özen görevini yerine getirmediği, bu yönde gereken duyarlılığı göstermediğinin anlaşıldığı,

dosyada celp edilen savcılık soruşturma dosyasında verilen kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar gerekçesinde yer verilen "suça konu defter ve kaşesinin 3. şahıslar tarafından tasarrufta bulunulduğuna dair somut bir delilin bulunmadığı" yönündeki tespit de davacı tarafın hırsızlık iddialarını destekler nitelikte olmadığı, davacının ileri sürdüğü hususların TTK. 82/7. maddesi şartlarını taşımadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; dava konusu hırsızlık olayının zayi nedeni olarak değerlendirilemeyeceğine ilişkin tespit ve değerlendirmelerin yasa ve içtihatlar bakımından uyumsuz ve hatalı olduğunu, sonuç olarak davacı şirket müdürü yükümlü bulunduğu dikkat ve özen yükümlülüğünü kasıtlı veya ihmali bir şekilde ihlal etmediğini, zayi olayının nedeni kaçınılmaz olduğunu, müvekkil şirket müdürünün yerinde başka bir tacir de olsa aynı olayı, aynı şekilde yaşamasının söz konusu olabileceğini, buna karşın davanın reddine karar verilmesinin hakkaniyete ve usule aykırı olduğunu belirterek,

istinaf kanun yoluna başvurularının kabulüne, kararın kaldırılmasına, davacı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin Genel kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin zayi hale geldiğinin tespitine, zayi belgesi düzenlenmesine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava. TTK'nin 82/7. Maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, davanın hasımsız olarak açılacağı" hüküm altına alınmıştır.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için; bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesı dışında defter ve belgelerin tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Somut olayda, olayla ilgili davacı şirket müdürünün şikayeti nedeniyle yapılan soruşturmada alınan ifadelerinde , 12.08.2023 tarihinde şirketin Sefaköy Küçükçekmece adresinde bulunan SMMM ofisinden karar defteri ve bir kısım ticari belgeleri teslim alarak şirket merkezine doğru yola çıktığı,Menekşe Sahiline gittiği ,burada bir miktar vakit geçirdikten sonra metrobüse doğru gittiği ,ancak ticari defterlerin, belgelerin ve şirket kaşesinin bulunduğu poşeti unuttuğunu anladığından geri dönmüş ise de poşeti bıraktığı yerde bulamadığını ,

derhal en yakın polis merkezine başvurarak ticari defter ve belgelerin bulunduğu çantanın kaybolduğunu bildirmişse de çantanın bulunamadığı, davacının ileri sürdüğü "dinlenme için oturduğu yerde unuttuğu " sebebinin geçerli bir zayi sebebi olarak kabul edilemeyeceği,davacı şirketin ticari defterlerinin ve belgelerinin saklanmasında gerekli dikkat özen ve ihtimamı göstermediği,

yapılan soruşturma sonunda olayı tesbite yarayacak kamera görüntüsü ,tanık bulunmadığı kaybolan eşyalar nedeniyle soruşturma yapılayacağı gerekçesiyle soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği somut olayda zayii olayının ve sebeblerinin gerçekleştiğinin inandırıcı delillerle ispatlanamadığı sonucuna varılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği gerekçesiyle zayi belgesi verilmesi koşullarının oluşmadığı, davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmayıp, davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiş başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.