İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/499 K.2024/762

Teminatın iadesi talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Teminatın iadesini talep eden davacı vekili; müvekkili tarafından davalı ...

AŞ aleyhine menfi tespit davası açıldığını, mahkemenin 27.06.2023 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile 427.446,06-TL fatura bedelinin %115'i oranında hesaplanan 491.562,97-TL teminat karşılığında, fatura bedelinin icra takibine konulmasının tedbiren durdurulmasına karar verildiğini, ara gereği müvekkilince 04.07.2023 tarihinde 491.562,97-TL teminatın mahkeme veznesine yatırıldığını, İstanbul 17. ATM nin 2023/73 D.İş sayılı dosyasında ... tarafından müvekkiline karşı müvekkiline ait ...

IMO numaralı, Panama bayraklı ... gemisi üzerine ihtiyati haciz konulmasının talep edildiğini, mahkemece 06.09.2023 tarihinde ihtiyati haciz kararı verildiğini, mahkemece verilen karara istinaden gemi üzerindeki ihtiyati haczin teminata kaydırıldığını ve müvekkilince bu dosyaya 11.09.2023 tarihinde 628.733,02-TL teminat yatırıldığını, karşı tarafın kötü niyetli ihtiyati haciz başvurusu nedeniyle müvekkilinin mükerrer olarak teminat yatırmak zorunda kaldığını, İstanbul 17. ATMnin 2023/73 D.İş sayılı dosyasında verilen 20.09.2023 tarihli ek karar ile 548.720,51-TL teminatın müvekkiline iadesine karar verildiğini,

işbu kararın davalı vekili tarafından istinaf edildiğini ve bu nedenle teminatın iadesi taleplerinin reddedildiğini, aynı fatura borcu nedeniyle işbu menfi tespit davasının açıldığını ve bu dava dosyası için de alacağın %115 oranında 491.562,97-TL teminat yatırıldığını belirterek, işbu dava dosyasına yatırılan 491.562,97-TL teminatın müvekkiline iadesini talep etmiştir.

ARA KARAR

Mahkemece 05/12/2023 tarihli ara karar ile. İstanbul 17. ATM'nin 2023/73 D. İş sayılı dosyasında 25/09/2023 tarihinde verilen ara kararda, Tekirdağ ATM'nin 2023/415 Esas sayılı dosyasında yatan 491.562,97-TL teminat göz önüne alınarak, 548.720,51-TL teminatın itiraz eden tarafa iadesine şeklinde karar verildiği ve kararın henüz istinaf aşamasında olduğu, İstanbul 17. ATMnin, teminatın iadesine karar verir iken işbu dosyada yatan teminatı dikkate alarak iade kararı verdiği,

teminatın iadesine karar verilmesi halinde ayrıca İstanbul 17. ATM dosyasında halihazırda verilen karar nedeniyle kararın kesinleşmesi halinde, hiç teminat alınmaması durumunun ortaya çıkacağı, bu aşamada teminatın mükerrer alınma durumunun söz konusu olmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin teminatın iadesi talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Teminatın iadesini isteyen davacı vekili; müvekkili tarafından davalı ... aleyhine menfi tespit davası açıldığını, mahkemenin 27.06.2023 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile 427.446,06-TL fatura bedelinin %115'i oranında hesaplanan 491.562,97-TL teminat karşılığında, fatura bedelinin icra takibine konulmasının tedbiren durdurulmasına karar verildiğini, ara gereği müvekkilince 04.07.2023 tarihinde 491.562,97-TL teminatın mahkeme veznesine yatırıldığını, ayrıca İstanbul 17. ATMnin 2023/73 D.İş sayılı dosyasında ... tarafından müvekkiline ait gemi üzerine ihtiyati haciz konulmasının talep edildiğini,

mahkemece 06.09.2023 tarihinde ihtiyati haciz kararı verildiğini, mahkemece verilen karara istinaden gemi üzerindeki ihtiyati haczin teminata kaydırıldığını ve müvekkilince bu dosyaya 11.09.2023 tarihinde 628.733,02-TL teminat yatırıldığını, karşı tarafın ihtiyati haciz başvurusu nedeniyle müvekkilinin mükerrer olarak teminat yatırmak zorunda kaldığını, İstanbul 17. ATMnin 2023/73 D.İş sayılı dosyasında verilen 20.09.2023 tarihli ek karar ile 548.720,51-TL teminatın müvekkiline iadesine karar verildiğini ancak işbu karara karşı davalı vekili tarafından istinafa başvurulması nedeniyle teminatın iadesi taleplerinin reddedildiğini,

ihtiyati haciz kararı nedeniyle müvekkilince mükerrer olarak teminat yatırılmak zorunda kalındığını,05.12.2023 tarihli ara kararın kaldırılarak, 491.562,97-TL teminatın müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasında verilen ihtiyati tedbir kararı uyarınca mahkeme veznesine yatırılan teminatın iadesi istemine ilişkindir.

Somut olayda; davacı tarafından davalı ... aleyhine, davalı tarafça düzenlenen fatura nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemiyle ihtiyati tedbir talepli dava açıldığı, mahkemece verilen 27.06.2023 tarihli ara karar ile ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile 427.446,06-TL fatura bedelinin %115'i oranında hesaplanan 491.562,97-TL teminat karşılığında, fatura bedelinin icra takibine konulmasının tedbiren önlenmesi bakımından ihtiyati tedbir kararı verildiği, davacı tarafça ara karar gereği 491.562,97-TL teminatın 04.07.2023 tarihinde mahkeme veznesine yatırıldığı,

fatura alacaklısı ... tarafından ise bu kez davacı aleyhine aynı faturaya dayalı olarak davacıya ait gemi hakkında ihtiyati haciz talep edildiği, İstanbul 17. ATMnin 2023/73 D.İş sayılı dosyasında verilen 06.09.2023 tarihli ara karar ile ihtiyati haciz isteminin kabulüne karar verildiği, borçlu tarafın gemi üzerindeki ihtiyati haczin yatırılacak teminat üzerine kaydırılması talebi üzerine mahkemece verilen 11.09.2023 tarihli ek karar ile ihtiyati haciz konusu 571.575,48-TL alacak ile %10'u olan 57.157,54-TL toplamı 628.733,02-TL teminat karşılığında gemi üzerine konulan ihtiyati haczin bu teminat üzerine kaydırılmasına karar verildiği,

talep eden borçlu tarafça söz konusu teminat bedelinin de yatırıldığı, borçlu tarafın aynı alacak için mükerrer teminat yatırıldığından bahisle teminatı iadesi talebi üzerine mahkemece verilen 20.09.2023 tarihli ek karar ile Tekirdağ ATM'nin 2023/415 esas sayılı dosyasında yatırılan teminat göz önününe alınarak 548.720,51-TL teminatın itiraz edene iadesine karar verildiği,

bu kararın ihtiyati haciz isteyen tarafça istinaf edilmesi üzerine BAM 43. HD'nin 2023/1567 esas 2023/1449 karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun kabulü ile ek kararın kaldırılarak ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin ihtiyati hacze yönelik itirazları ile teminatın iadesi talebinin reddine kesin olarak karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda aynı faturaya dayalı alacak iddiası nedeniyle işbu dava davacısı tarafından hem menfi tespit davasındaki ihtiyati tedbir talebi nedeniyle 427.446,06-TL fatura bedelinin %115'i oranında 491.562,97-TL teminat yatırılmış, hem de fatura alacaklısı tarafından yapılan başvuru sonucunda İstanbul 17. ATM nin 2023/73 D.İş sayılı dosyasında davacıya ait gemi üzerine konulan ihtiyati haczin kaldırılarak teminat üzerine ihtiyati haciz konulmasını teminen 571.575,48-TL alacak ile alacağın %10'u olan 57.157,54-TL toplamı 628.733,02-TL teminat yatırılmıştır.

Dolayısıyla aynı faturaya dayalı alacak iddiası nedeniyle menfi tespit davasında verilen tedbir kararı ile borç miktarının tamamı yatırılmış,alacaklının ihtiyati haciz talebi nedeniyle verilen ihtiyati haciz kararı ile de aynı borç mükerrer olarak teminat altına alınmıştır.

Bu nedenle mahkemece teminatın iadesi isteminin reddine karar verilmesi ihtiyati hacizde yatırılan teminatın iadesi isteminin reddine kesin olarak verilmesi nedeniyle mükerrer hale geldiği anlaşılmakta olup, alacağın %15'i oranındaki ihtiyati tedbir teminatı dosyada kalmak üzere, fatura (borç) miktarı olan 427.446,06-TLtutarındaki teminatın davacıya iadesine karar verilmesi gerekmektedir.

Diğer yandan İİK'nın 72/2 maddesinde, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkemenin, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebileceği düzenlenmiş olup, maddede ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için %15'ten aşağı olmayacak tutardaki teminat ile birlikte ayrıca alacak tutarının da teminat olarak yatırılması gerektiğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

Bu nedenle mahkemece alacağın %15'i oranında teminat ile birlikte alacak miktarının tamamı da eklenerek %115 oranında teminat takdir edilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, talep eden davacı vekilinin teminatın iadesi talebinin kısmen kabulü gerekirken reddine karar verilmesi doğru değil ise de, yapılan hata/eksiklik yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ara kararın kaldırılarak "talep eden davacı vekilinin teminatın iadesi talebinin kısmen kabulü ile davacı tarafça mahkemenin ihtiyati tedbir kararına istinaden 04/07/2023 tarihli makbuzla mahkeme veznesine yatırılan teminatın 427.446,06-TL'lik kısmının davacıya iadesine, fazla istemin reddine" karar verilmiştir.