İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/517 K.2024/625

İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA VE TALEP

Davacı vekili; müvekkili şirketin Çin ülkesinde kaim olup müvekkil şirket tarafından davalı şirketle 01 Nisan 2020 tarihinde ‘Satış Sözleşmesi’ imzaladığını, sözleşme kapsamında davalı şirkete 1.230.000- ABD doları karşılığında 50 ton ... kumaş teslim etmeyi taahhüt ettiğini, taraflar arasındaki sözleşme uyarında davacı müvekkil firma tarafından davalı şirkete 16 Nisan 2020 tarihinde 1.230.000-ABD doları havale edildiğini, ancak davalı şirket tarafından satış sözleşmesine konu ürünler teslim edilmediğini, davacı müvekkil tarafından Çin ülkesinde davalı tarafa karşı dava dava açıldığı davanın 19 Mayıs 2023 tarihinde karara çıktığını,

Çin Halk Cumhuriyeti Fujtan Eyaleti Xıamen Şehri Orta Halk Mahkemesi'nin (2021) M.02.M.CH.No.2675 dosya numaralı dosyası ile dava kapsamında. "1.Davalının, 8.723.283 RMB tutarındaki ödemeyi davacı ... A.Ş.'ye iade etmesine , beklenen kar zararı için 13.241.999,38 RMB tutarında tazminat ödemesine. 150 RMB tutarında "Kurumsal Uluslararası Telekomünikasyon Ücreti - Uluslararası Havale" ve "Telgraf transfer ücreti" için 1.000 RMB ödemesine.

750 RMB tutarındaki dava masrafını ,50.000 RMB tutarındaki avukatlık ücretini, 4.800 RMB tutarındaki tercüme ücretini ödemesine karar verildiğini, davalı ve borçlu şirketin Çin Halk Cumhuriyeti Fujtan Eyaleti Xıamen Şehri Orta Halk Mahkemesi'nin kararından kısa bir süre önce ortaklık yapısı ve adresinin değiştirildiği,

şirketin tasfiye halinde olduğunu, söz konusu hususlar davalının mal kaçırma eğilimi içerisinde olduğunu gösterdiğini, Çin Halk Cumhuriyeti Fujtan Eyaleti Xıamen Şehri Orta Halk Mahkemesi'nin (2021) M.02.M.CH.No.2675 dosya numaralı dava kapsamında vermiş olduğu 19 Mayıs 2023 tarihli kararının tanıma ve tenfizi ile mal kaçırma eğilimindeki davalı şirkete yönelik İİK'nın 257 maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

ARA KARARI

Mahkemece; İİK'nın 257 ve devamı maddesindeki şartların mevcut olması ve talep halinde ihtiyati hacze karar verilmesi gerektiği, bu itibarla Mahkemece asıl uyuşmazlığı çözecek nitelikte ihtiyati haciz kararı verilmesine hukuken imkan bulunmadığı gibi taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiğinden istemde İİK 257 ve devamı madde hükümlerinde ön görülen koşullar gerçekleşmediğinden ihtayiti haciz isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

İhtiyati haciz isteyen davacı vekili; davalı şirketin sunulan sicil kayıtlarına göre şirket ortaklık yapısının değiştirildiğini ve devamında şirket merkezi taşınıp, şirket unvanının değiştirildiğini, yine davalı şirketin tasfiye sürecinde olduğunu, müvekkil lehine ihtiyati haciz kararı verilmemesi durumunda müvekkil açısından telafisi zor hatta imkansız zararın oluşacağını, hileli davranışlar ile mal varlığını azaltma çabası içinde olan davalıya karşı ihtiyati haciz talebinin reddi hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin,haklı alacağına kavuşabilmesi için ihtiyati haciz talebinin reddi yönünde verilen ara kararın kaldırılmasına, ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. Maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.

Davacı tarafça Çin Halk Cumhuriyeti Çin Halk Cumhuriyeti Fujtan Eyaleti Xıamen Şehri Orta Halk Mahkemesi'nin (2021) M.02.M.CH.No.2675 dosya numaralı dosyasında verilen karar ile kararının tanıma ve tenfizi hem de verilen karar uyarınca İİK.'nun 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı konulmasına yönelik talepte bulunulmuştur.

Yabancı mahkeme kararının ilam niteliği taşıyabilmesi için MÖHUK 57. maddesi uyarınca Türk Mahkemeleri tarafından tenfizi ve bu tenfiz kararının kesinleşmesi gerekmektedir. Yabancı mahkemeden verilen bir ilamın Türkiye'de icra edilebilmesi için söz konusu mahkeme kararının tenfizi ve bu tenfiz kararının kesinleşmesi gerekmekle birlikte bilindiği üzere, ihtiyati haciz işlemi bir icra ve infaz işlemi niteliği taşımamaktadır.

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için söz konusu yabancı mahkeme kararının tenfizi ve bu tenfiz kararının kesinleşmesi yada tanınmış olması gerekmemekle birlikte, ihtiyati haciz şartlarının bulunup bulunmadığının İİK 257 maddesi uyarınca değerlendirilmesi gerekmektedir. Anılan talep bu esaslar çerçevesinde incelenmesi gerektiği halde; ihtiyati haciz kararının yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Usulen kesinleşmiş veya kesin nitelikte bir mahkeme kararının varlığı halinde alacağın varlığı hususunda kanaat verici delilin sunulduğu kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Alacağın varlığı hususunda kanaat verici delil sunulması halinde verilebilecek ihtiyati haciz kararı uyuşmazlığı esastan sonuçlandıran bir karar değil, geçici hukuki koruma kararı niteliğinde bir ara karar olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; kesinleşen yabancı mahkeme kararın varlığı halinde davacının davalılardan hükümde belirtilen miktar hususunda alacaklı olabileceği hususunda kanaat verecek şekilde delilin mevcut olduğu gözetilerek gerekli inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği ,ihtiyati haciz koşullarının bulunmadığı yönündeki yazılan gerekçenin gerekçe teşkil etmediği,istinaf nedeni yerinde görülen ihtiyati haciz isteyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararın kaldırılmasına,

ihtiyati haciz talebi yeniden incelenmek üzere dosyanın ara kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.