İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/712 K.2025/21

Göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin kişiye özel traverten mobilya üretimi alanında faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirket ile aynı iş kolunda ticari faaliyetlerde bulunan davalının, müvekkili şirketin sosyal medya hesabında bulunan iş ürünlerini kullanarak dürüstlük kurallarına aykırı bir biçimde haksız kazanç elde ettiğini, müvekkilinin satışını yaptığı ürünlerin fotoğraflarını İnstagram hesabından paylaştığını, davalının da bu ürünleri ve fotoğrafları aynen kullanarak kendi web sitesinde satışa sunduğunu,

müvekkilince bu durumun 03.09.2023 tarihli noter e-tespit tutanakları ile tespit ettirildiğini,müvekkilinin ürünlerin üretimini 2018 yılından beri gerçekleştirdiğini, davalı şirketin ise 18.01.2023 tarihinden itibaren faal olup, müvekkilinin ilgili ürünlere ait paylaşımlarının davalının ticari hayata başlama tarihi öncesine ait olduğunu, davalının TTK'nın 55/1a-4 maddesindeki müvekkilinin malları ve iş ürünleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak ve TTK'nın 55/1c-3 maddesindeki iş ürünlerinden haksız yararlanma eylemlerini gerçekleştirdiğini,

ürün fotoğraflarının Yargıtay tarafından eser sayılmamakla birlikte FSEK'in 84. maddesi kapsamında korunduğunun belirtildiğini, dolayısıyla eser mahiyetinde olmayan başkasına ait ürün fotoğraflarının hukuka aykırı olarak kullanılmasının haksız rekabet hükümleri çerçevesinde korunduğunu, müvekkiline ait iş ürünlerine konu ürün tasarımlarının sektörde faal diğer ticari işletmelerce benzerinin üretildiği kabul edilse dahi davalının müvekkiline ait fotoğrafları kullanarak kendi üretimi gibi imaj yaratmasının yanıltma ve aldatma saiki güttüğünü belirterek,

haksız rekabetin tespiti ile davalıya ait ... isimli internet sitesinin kapatılmasına veya internet sitesi içindeki müvekkili firmanın ürünlerini içeren bölümlerin yayından kaldırılmasına, 10.000-TL manevi tazminat ile şimdilik 1.000-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, verilecek kararın TTK'nın 59. maddesi gereğince gideri davalı tarafından karşılanarak ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacı tacir olmadığından görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunu, mahkemenin yetkisiz olduğunu, dava konusu edilen ürünler üzerinde davacının hiçbir hakkının bulunmadığını, daha önce bir çok yerde piyasaya sunulmuş ve herhangi bir kişi adına tescilli olmayan ürünlerin herkesin serbestçe kullanımına açık olduğunu, davacının hak iddia ettiği ürünlerin de tüm dünyada ve ülkemizde çeşitli şirketlerce üretilip satılan ürünler olduğunu, müvekkilinin davacıya ait hiç bir ürünü kopyalamadığını, üretmediğini ve satmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; fikir ve sanat eserindenkaynaklanan davalarda görevli mahkeme ihtisas mahkemesi olan Fikri ve Sınai Haklar Hukuk mahkemesi olup, bu mahkeme ile ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu, Sınai Mülkiyet Kanununun 156/1 maddesine göre bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkemenin, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesi olduğu, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 59. maddesinde, tescilsiz tasarımların da belli koşulları taşıması halinde bu yasa kapsamında koruma altında olduğunun düzenlendiği,

somut olayda davacı tarafından açılan davanın değerlendirilmesinin, SMK'nın 156/1. maddesi uyarınca Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi tarafından yapılması gerektiği gerekçesiyle, davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddi ile görevli mahkemenin İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkili şirketin kişiye özel ... mobilya üretimi ve satışı işiyle iştigal ettiğini, müvekkilinin ürünleri kendisi üreterek satışa hazır hale getirerek pazarladığını, kendi ...da çektiği ürün fotoğraflarını ve müşterileritarafından çekilen ürün görsellerini sosyal medya hesapları ve web sitesinde kullandığını, davalının da bu fotoğraf ve görselleri müvekkilinin izni olmaksızın teknik çoğaltma yöntemleri ile aynen kullandığını, bu haliyle başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma eyleminin (TTK'nın 55/1-c-3) söz konusu olduğunu, ihlale konu olan ürünlerin tescilli veya tescilsiz tasarım olmayıp,

ürünlerin görüntüleri yani pazarlamaya yönelik iş ürünleri olduğunu, davalının bu görselleri kullanarak ürünleri kendisi ürettiği izlenimi yarattığını, davalı bu yolla dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar ve özellikle başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler aldığını (TTK'nın 55/1-a-4), davanın temelinin TTK'nın 54 vd. maddelerinde düzenlenen haksız rekabet hükümlerine dayandığını, mahkemece görevsizlik kararı verilmişse de davanın tescilli veya tescilsiz herhangi bir tasarıma ilişkin olmadığını,

iş ürününden kastedilenin tasarımların kendisi olmayıp, ürünlerin yer aldığı fotoğraf ürün görselleri olduğunu, taleplerinin TTK'nın 55/1-(a)-4 ve 55/1-(c)-3 hükümlerine dayandığını, bu nedenle görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu ve mahkemece verilen görevsizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK'ya dayalı haksız rekabetin tespit ve önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.Davacı tarafça; davacıya ait ürün görsellerinin davalı tarafından izin alınmaksızın hukuka aykırı olarak kullanıldığı iddiasına dayalı olarak,

TTK'nın 54 vd. maddelerine göre haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi ile uğranılan zararın tazmini talep edilmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, tescilsiz tasarıma dayalı haksız rekabet iddiasının fikri ve sinai haklar hukuk mahkemesinin görev alanına girdiği gerekçesiyle, davanın görev dava şartı yönünden usulden reddine karar verilmiştir.6102 sayılı TTK’nın 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın,

TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.Diğer yandan 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunundan doğan uyuşmazlıkların çözüm yeri, aynı yasanın 156. maddesi uyarınca ihtisas mahkemesi olarak Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesidir. İhtisas mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki ise görev ilişkisidir.

Somut olayda davacı tarafça; müvekkilinin üretip satışını yaptığı traverten mobilya ürünlerine ait web sitesi ve sosyal medya hesabında bulunan ürün görsellerinin, davalı tarafından izinsiz ve hukuka aykırı olarak web sitesi ve sosyal medya hesabında kullanılmak suretiyle,

TTK'nın 55/1a-4 maddesinde düzenlenen başkasının iş ürünleri ile karıştırılmaya yol açmak ve 55/1c-3 maddesinde yer alan başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak şeklinde haksız rekabete neden olunduğu ileri sürülmüştür.Davacı tarafça 556 sayılı KHK hükümleri uyarınca tescilli markadan kaynaklanan öncelik veya üstünlük haklarına ya da 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununda düzenlenen tescilli veya tescilsiz tasarımdan kaynaklanan haklara dayanılmamış, ürün görsellerinden kendisi tarafından üretildiği intibaını verecek şekilde kullanıldığı belirtilmiştir.Bu durumda mahkemece, davacının tescilsiz tasarım hakkına dayanmadığı,

uyuşmazlığın davacıya ait ürün görsellerinin hukuka aykırı olarak kullanılmasından kaynaklandığı 6102 sayılı TTK'da düzenlenen haksız rekabet hükümlerine dayandığı gözetilerek, işin esasının incelenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne,kararın kaldırılmasına, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.