İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/545 K.2025/620

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin cari hesap alacağının tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyasında davalı hakkında ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini , borçlu tarafça icra dosyasına 409.558,29- TL alacağın ihtiyati haciz işlemlerini durdurmak için depo edildiğini davalının itirazının 409.238,29-TL üzerinden iptalini ve takibin devamına , davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı süresinde cevap dilekçesi sunmamış, davalı vekili cevap süresinden sonra sunduğu 06/12/2024 tarihli beyan dilekçesinde; davacının huzurdaki davayı açtıktan sonra, müvekkili şirket tarafından verilen ipoteği esas alarak 20/09/2024 tarihinde İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesini istediği ve müvekkili şirkete örnek .. İcra Emri gönderdiğini, davacı tarafın 409.238,29-TL alacak iddia ettiği,borca karşılık 1.000.000-TL'ipotek verildiği, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi yapılması kanuni zorunluluk iken, davacının emredici kurallara aykırı davrandığını , huzurdaki davanın reddini, %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece. İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında davacı tarafından davalı ...San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine 20/09/2024 tarihinde 409.283,29-TL asıl alacak ve 16.826,42-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 426.064,71-TL alacağın tahsili için ilamsız takip başlatıldığı. İstanbul Gayrımenkul İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyada Pendik İlçesi ... Mahallesi ... Ada ... Parselde bulunan ofis niteliğindeki ...

Kat ve ... bağımsız nolu taşınmazdaki ipoteğin paraya çevrilmesi için icra takibi başlatıldığı,takipte talep edilen alacağın 03/01/2023 tarihinde 1.000.000-TL bedelle tesis edilen ipoteğin kapsamında olduğunu , davacı tarafından ipotek bedelinin altında kalan alacak tutarı yönünden İİK 45. maddesi uyarınca öncelikle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılması gerekirken işbu davada ilamsız takip yoluna başvurulduğunu, usulüne uygun başlatılmış bir takibin varlığı dava şartı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, takip açılırken alacaklının seçimlik hakkı bulunduğunu, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ilamsız ve ipotekli takip yapılabileceğini, dava şartında da herhangi bir noksanlık bulunmadığını, borçludan veya borçlu lehine üçüncü kişilerden alınan ipotek ile ödeme yahut yine alınan kambiyo senedi gibi hususlar; borcun ödenmesini kolaylaştırmak amacı ile verildiğini, Yargıtay 1.Başkanlığının görüş talebi üzerine Yargıtay 11. HD nin 18.02.2020 tarihli yazısı ile; "...Dairenin 28/09/2015 tarih ve ... sayılı ilamında tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla alacaklının hem ipotekli takip hem de kambiyo senedine mahsus yolla takip yapabileceği kabul edilmiştir." denildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Eldeki dava; cari(açık) hesap alacağından kaynaklanan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Davacı, dava konusu yaptığı cari hesap alacağının tamamı için asıl borçlu şirket hakkında genel haciz yoluyla ilamsız takip ve eldeki dava açıldıktan sonra da ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatmıştır.

İlamsız takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında davalı vekili tarafından davacı alacaklının müvekkili aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yaptığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuş, ipoteğin paraya çevrilmesine ilişkin olarak İstanbul Gayrımenkul Satış İcra Dairesinin 2024/3530 esas sayılı dosyasında aynı miktar cari hesap alacağının tahsili için İstanbul Pendik İlçesi ... Mahallesi ... Ada ...

Parsel arsa üzerinde bulunan ofis niteliğindeki ... kat ve ... bağımsız nolu taşınmazın paraya çevrilmesinin istenildiği, 03/01/2023 tarihli ipotek resmi senedi ile taşınmazlarını " davalı ... şirketinin davacıdan alacağı ürünlerden doğan borcunun 1.000.000- TL ye kadar kısmına "teminat teşkil etmek üzere ipotek tesis ettiği anlaşılmaktadır.

İİK'nın 45/1. maddesi “Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Ancak rehnin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoluyla takip edebilir” şeklindedir.

İİK'nın 45. maddesi asıl borçlular ile ilgili olarak düzenlenmiş olup, alacağı rehinle temin edilen alacaklı, "rehin veren" hakkında doğrudan doğruya genel haciz(ilamsız) yolu ile takip başlatamaz.Rehinle temin edilen bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile, alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir (Yargıtay HGK'nın 2017/12-356 E., 2019/711 K. sayılı ve 18/06/2019 tarihli ilamı).

İİK'nın bu hükmü emredici nitelikte olup, mahkemece de yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınmalıdır (Yargıtay Kapatılan 19. HD'nin 2015/7909 E., 2016/1314 K. Sayılı ve 02/02/2016 tarihli ilamı) Dosyada davalının cari hesap borcunun teminatı olarak davacı taraf lehine taşınmaz ipoteği tesis ettiği, borç miktarını aşan tutarda ipotek bulunduğu,davacı alacaklının seçimlik hakkı olmadığı, Yargıtay İBBGKnun 20/01/2023 tarihli ,2021/2esas ,2023/1 karar sayılı kararı ipotekli takip ve kambiyo senedine dayalı alacaklar ile ilgili bulunduğu,

davacının ilamsız takip yapma hakkı bulunmadığından bu gerekçeyle davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Karara karşı istinaf nedeni yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.