İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2018/34 K.2018/67

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFIN İDDİSININ ÖZETİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili tarafından keşide edilen, fakat rızası dışında elinden çıkan; ........... Bankası A.Ş. Mecidiyeköy Çarşı Şubesi ........ çek nolu, .......... tarihli, 50.000,00.TL bedelli, ........... Bankası A.Ş. Mecidiyeköy Çarşı Şubesi ......... çek nolu, .......... tarihli, 50.000,00.TL bedelli, ........... Bankası A.Ş. Mecidiyeköy Çarşı Şubesi ......... çek nolu, .......... tarihli 50.000,00.TL bedelli çeklerin ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 26/10/2017 tarih 2017/950 Esas sayılı ara kararında; "Dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler , davacının dava dilekçesi ile sonrasında sunduğu protokol dışında çekin kaybolduğuna, rıza dışı elden çıktığına dair başkaca tedbir talebinin kabulüne gerektirecek delil sunmadığı ihtiyati tedbirin kabulüne ilişkin yeterli kanaat oluşmadığından ... gerekçesi ile" İhtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş ve karara karşı ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili istinaf dilekçesi ile,

Müvekkili ile söz konusu çeklerin keşidecisi olan ........... arasında bir borç ilişkisi bulunduğunu, bu ilişki kapsamında müvekkili keşidecinin ...........'a borç olarak 150.000,00.TL verdiği ve bu paranın geri ödenmesi konusunda taraflarca bir protokol imzalandığını,

Protokol kapsamında keşideci .......... tarafından ........... Bankası A.Ş. Mecidiyeköy Çarşı Şubesi .......... çek numaralı ......... tarihli, 50.000,00 TL bedelli, ......... çek numaralı ......... tarihli, 50.000,00 TL bedelli ve ......... çek numaralı .......... tarihli, 50.000,00 TL bedelli çekler hamiline olarak keşide edilerek müvekkiline teslim edildiğini,

Söz konusu çeklerin müvekkili tarafından yapılan tüm aramalara rağmen bulunamadığını ve kaybedildiğini,

Her ne kadar mahkeme tarafından çeklerin rıza dışında elden çıktığına ilişkin başkaca bir delil sunulmadığı gerekçesi ile ihtiyati tedbir talebi reddedilmiş ise de müvekkiline karşı gerçekleştirilmiş herhangi bir hırsızlık, gasp vs. bir eylem bulunmadığından bu hususta ilgili mercilere herhangi bir müracaatta bulunulmadığını,

Dava dilekçesinde de belirtildiği üzere söz konusu çeklerin müvekkili yeddinde iken rızası dışında kaybedildiğini, bu hususta müvekkilinin bu çekleri teslim aldığı ve fakat sonrasında bulamadığına ilişkin tanık anlatımları dışında başkaca herhangi bir delil bulunmadığını,

İleri sürerek, istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesinin 26/10/2017 tarihli ara kararının istinaf incelemesi sonucu kaldırılmasını, ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/950 Esas sayılı dosyası kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

TTK'nun 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye kambiyo senedi yerine mahkemeden alacağı zayi kararını ibraz sureti ile TTK'nun 739. maddesinde düzenlenen hamilin ibraz yükümlülüğünü ortadan kaldırma amacı taşıyan bir başka deyişle zayi ettiği kambiyo senedini ibraz edemeyen hamile, keşideciye karşı senet yerine geçecek olan zayi kararını ibraz sureti ile keşidecinin ödeme yapmasını sağlayan hukuki bir olanaktır.

Mahkemece, davacı tarafça dava dilekçesi ile sonrasında sunduğu protokol dışında dava konusu çeklerin kaybolduğuna rıza dışında elden çıktığına dair önleyici önlem niteliğinde ödeme yasağı (tedbir) talebinin kabülünü gerektirecek delil sunulmadığı gerekçesiyle önleyici önlem niteliğinde ödeme yasağı talebinin reddine karar verlmiştir.

Dava zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Somut olayda davacı tarafından, dava konusu çeklerin kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan çeklerin tarih, numaraları ve bilgileri ile çek keşidecisi olduğu ileri sürülen 3. Kişi ile çeklerin kendisine tevdi edildiğine dair protokol örneği sunulmuştur.

Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını ve bu nitelikte açılan davalarda ödeme yasağı talebini imkânsız hale getirecektir.

Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek; bu durumda 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 758 ve devamı maddeleri uyarınca çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilecek, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, açılmaması halinde ise, ödeme yasağının kaldırılması ve çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulacaktır.

Tüm bu hususlar da gözetildiğinde

Mahkemece, somut uyuşmazlık yönünden davacı vekilince sunulan mevcut delillerin yeterli sayılarak ve davacının işbu davayı açmasında yasal bir engelin bulunmadığı da değerlendirilerek yazılı gerekçe ile koruyucu önlem niteliğinde talep edilen ödeme yasağı talebinin reddi kararı doğru görülmemiştir. Bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin ödeme yasağı talebinin reddine dair 26/10/2017 tarihli kararının ortadan kaldırılarak dairemizce dava konusu çek tutarları üzerinde takdir edilecek teminat karşılığında ödeme yasağı kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.