İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2018/554 K.2018/473

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin, muhataplar tarafından keşide ve ciro edilmiş olan ... Bankası A.Ş. Çağlayan İstanbul Şubesine ait .... çek numaralı, 15/08/2017 tarihle 60.000,00.TL bedelli çekin meşru hamili olup, çekin 21/08/2017 tarihinde ibrazında çekin karşılıksız çıktığını ileri sürerek, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, toplam 60.000,00.TL alacağın faiz ve ferileriyle birlikte tahsilini teminen, borçluların menkul, gayrimenkul malları ile 3.kişilerdeki hak ve alacaklarının borca yeter miktarının ihtiyaten haczine, masraf ve vekalet ücretinin borçlulara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi 28/09/2017 tarihli kararı ile, alacaklının borçludan (borçlulardan) alacağı olan 60.000,00.TL'nin ifasının temin bakımından vaki isteği İcra İflas Kanununun 257.maddesinin fıkrasına uygun bulunmuş, alacak rehinle temin edilmemiş ve diğer tarafla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı kafi teminat da alınmış bulunduğundan adı geçen borçlunun (borçluların) malları ile alacaklarının; İcra İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz edenler ... vekili itiraz dilekçesi ile, ihtiyati hacze konu çekin taşınmaz alımı konusunda taşınmazın o zamanki malik ...'a teminat olarak verildiğini, sonrasında taşınmazın alımının gerçekleşmediğini, ...'ın müvekkilden aldığı takip konusu çeki iade etmediğini, çekin İst. ... İcra Müd. ...

E. sayılı dosyasından alacaklısı .... olarak takibe konulduğunu, müvekkilerinin ... ile hiçbir şekilde ticari ilişkilerinin mevcut olmadığını ve alacaklının çekte cirosunun da bulunmadığını, kendisine ciro ile intikal eden bir hak bulunmadığından alacaklı görünenin alacaklı sıfatından bahsedilemeyeceğini, ayrıca borçlu gözüken murisleri ...' in ihtiyati haciz kararından önce vefat ettiğini, bu nedenle borçlu olarak mirasçıların gösterilmesi gerektiğini, ölmüş murisleri hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesinin hukuka ve yasaya aykırı olduğunu savunarak, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, dosyada bulunan teminatın iade edilmemesine,

masraflar ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 23/11/2017 tarih 2017/1023 Esas 2017/1012 sayılı kararında;

"İİK'nun 265/1 maddesinde ihtiyati hacze itiraz düzenlenmiş olup, itiraz sebepleri mahkemenin yetkisine, teminata ve ihtiyati haczin sebebine ilişkin olarak sınırlandırılmıştır.

Talebe konu olan çekin yapılan incelemesinde; ...bank Çağlayan Şubesine ait, 15/08/2017 keşide tarihli, 60.000,00 TL bedelli, keşidecisi ..., lehtarı .... olan çekin ... tarafından ... adına ciro edildiği, çek üzerinde yer alan sonraki cironun karalanmış olduğu ve çekin 21/08/2017 tarihinde bankaya ibrazında karşılığının olmadığı ayrıca ihtiyati haciz talep eden adına çek üzerinde ibraz öncesi bir cironun olmadığı belirlenmiş,

yine ibraz sonrası alacağın temliki sonucunu doğuran bir cironun da bulunmadığı tespit edilmiş olmakla ayrıca borçlu ...'in talep tarihi olan 26/09/2017 tarihinden önce 09/08/2017 tarihinde vefat etmiş olması nedeniyle dava ve taraf ehliyetinin olmadığı anlaşıldığından..."gerekçesi ile,

İhtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının itiraz edenler ... yönünden kaldırılmasına karar verilmiş ve karara karşı alacaklı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Alacalı vekili istinaf dilekçesi ile,

İlk derece mahkemesi kararının haksız, mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğunu,

Hiçbir hukuki dayanağı olmamasına rağmen ihtiyati haciz kararının "borçlu / muris ...'in ihtiyati haciz talep tarihinden önce vefat etmiş olması nedeniyle dava ve taraf ehliyetinin olmadığı" gerekçesiyle kaldırılmasının haksız ve mesnetsiz ve emsal Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 24/11/2016 gün ve 2016/5611 Esas 2016/24246 Karar)

Müvekkilinin kambiyo takibi usulünce takip hakkı ve ihtiyati haciz talep etme hakkı olduğunu, Yargıtay içtihatlarına göre ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu,

Yerleşik Yargıtay kararlarına göre, çekten doğan hakların vadeden sonra da devrinin mümkün olduğunu, ancak bu devrin alacağın temliki hükümlerine tabi olduğunu, çek borçlularının kendi alacaklarına karşı olan itiraz ve defilerini temlik alacaklısına karşı sürebileceklerini, (Yargıtay HGK 13/05/1992 tarih 1992/11-217, Yargıtay 12. H.D. 10/07/1996 tarih 1996/9245 E., 1996/9708 K., Yargıtay 11. H.D. 25/01/2010 tarih 2010/273 E. 2010/659 K., Yargıtay 12. H.D. 10/03/2008 tarih 2008/1690 E. 2008/4545 K., )

Çek fotokopinde görüleceği üzere, çekin bankaya... tarafından ibraz edildiğini, çeki bankaya ibraz edenin, vadeden sonra müvekkiline yaptığı 28/08/2017 tarihli alacağın temliki sözleşmesiyle, çekten doğan haklarını müvekkiline devrettiği ve böylelikle müvekkilinin gerek ihtiyati haciz talep etme ve gerekse kambiyo senetlerine mahsus yolla, çekten doğan haklarını takip etme hakkına sahip olduğunu, müvekkiline temlik edenin, çeki bankaya ibraz eden olduğunu,

İlk derece mahkemesinin kararında ihtiyati haczi kaldırma gerekçesi olarak hükme esas aldığı takibe konu çekteki ciro ile ilgili hususların yasal dayanaktan yoksun olduğunu,

TTK 788/2.fıkrasının, kanunen emre yazılı olan keşidecisi tarafından nama yazılı hale getirilmesi halindeki uygulamaya rastlanılmadığını, bu çekteki hakkın naklinin, ciro değil ancak alacağın temliki yoluyla mümkün olabileceğini hüküm altına aldığını,

TTK 788/1.fıkrasının, emre yazılı çekteki hakkın ciro yoluyla devrinin gerektiğinin hüküm altına alındığını, eski TTK 705.maddesine karşılık gelen 793.maddenin ise, çekteki hakkın ibrazdan sonra naklinin alacağın temliki hükümlerine tabi olduğunun hüküm altına alındığını,

TTK'da emre yazılı bir çekteki hakkın, çekin ibrazından sonraki naklinin alacağın temliki sözleşmesi yöntemi ile yapılmasını yasaklayan maddede bulunmadığını,

Takibe konu çekteki hakkın müvekkiline intikalini sağlayan alacağın temliki sözleşmesinin TTK 788/1.maddede yazılı çekler için uygulanabileceğini,

Müvekkilinin yetkili hakim olduğunu, kambiyo senetlerine mahsus yolla takip yapabileceğini ve ihtiyati haciz talebinde bulunabileceğini,

Ayrıca ihtiyati hacze itiraz eden borçluların, itirazlarını, HMK 200.madede tarif edildiği şekilde ispatlayan hiçbir belge de bulunmadığını,

İleri sürerek, istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesinin 23/11/2017 tarihli ek kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, ihtiyati haciz kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/1023 D.iş 2017/1012 Karar sayılı dosyası kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

İlk derece mahkemesince talebe dayanak çeke ilişkin olarak verilen ihtiyati haciz kararına borçlular tarafından yapılan itiraz üzerine, itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verildiği, karara karşı alacaklı vekilince istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Aleyhine İhtiyati haciz kararı verilen ...in ihtiyati haciz karar tarihinden önce vefat ettiği ihtilafsız olmakla, ölü şahıs hakkında ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğinden, itiraz eden ... murisleri ... yönünden ilk derece mahkemesince ihtiyati hacze itirazın kabulü ile kararın kaldırılması yönünde verilen kararda yasa ve usule aykırılık bulunmamakla, alacaklı vekilinin bu borçlular yönünden istinaf başvurusu yerinde değildir.

Aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen borçlu ...'in diğer muterizlerden farklı olarak yalnızca...' in mirasçısı olmayıp, ayrıca talep konusu çekte ciranta sıfatıyla imzası bulunmaktadır. ... yönünden de yukarıdaki gerekçe ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Bu yönündeki karara yönelik istinaf başvurusunun ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.

Talep konusu olan ... Bankası A.Ş.

Çağlayan İstanbul Şubesine ait ... çek numaralı, 15/08/2017 tarihli 60.000,00.TL bedelli çekin keşideci ... tarafından Lehtar olarak...emrine keşide edildiği, lehtar ... tarafından beyaz ciro ile ...- ...' e cirolandığı, ... tarafından da çekteki alacağını 21.08.2017 tarihinde çekin ibrazından sonraki tarih olan 28.08.2017 tarihli imzalandığı anlaşılan alacağın temliki sözleşmesi uyarınca ...' a temlik eden ..'e ciro ile verildiği, çekin 21.08.2017 tarihinde .... tarafından ibraz edildiği ve ibrazında karşılıksız şerhi verilip kendisine teslim edildiği dosyada yer alan ...Bankası A.Ş nin 25.10.2017 tarihli yazısından anlaşılmaktadır.

TTK 790 maddesi de dikkate alındığında, çeki ibrazdan sonra davacıya alacağın temliki sözleşmesi ile devreden ...in cirosunu çizmesi ciro zincirinin kopukluğuna yol açmaz. Bu husus sadece kendisine yapılacak müracaatı önler. Yine bu şekilde ibrazdan sonra alacağın temliki sözleşmesi ile devredilen çekte hamilin yetkili olması açısından önemi haiz bulunmayıp, sadece hamile karşı def' ilerin ileri sürülmesi bakımından önem taşır.

Açıklanan tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince çekteki cirosu nedeniyle sorumlu olan borçlu ...yönünden ihtiyati hacze itirazın reddi gerekirken anılan hususlar gözden kaçırılarak bu borçlu yönünden de itirazın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu itibarla alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, ilk derece mahkemesinin 2017/1023 D.İş sayılı 28.09.2017 tarihli ek kararına yönelik borçlular ...yönünden istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddi ile, muteriz ... yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile bu borçlu yönünden HMK 353/1-b2 maddesi uyarınca 28.09.2017 tarihli ek kararın kaldırılmasına, borçlu... vekilinin ihtiyati haciz kararına yönelik itirazının reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.