İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/1305 K.2024/1551

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle, müvekkilinin borçludan alacaklı olduğunu, borcun vadesi gelmesine rağmen ödenmediğini, borçlunun mal kaçırma hazırlığı içinde olduğunu, alacağın rehinle temin edilmediğini belirtilerek borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarı kadar ihtiyaten haczine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 29/05/2024 tarihli kararı ile.

"Talebin,İcra İflâs Kanununun 257 ve devamı maddeleri gereğince yerinde olduğu anlaşılmakla KABULÜ İLE; yukarda kimliği yazılı alacaklının 15.700.000,00 TL alacağının ifasının temini için borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz malları ve alacaklariyle diğer haklarının borca yeter miktarının İ.İ.K’nunda belirtilen muayyen tahditler dairesinde İHTİYATEN HACZİNE, Alacağın % 15 oranında 2.355.000,00 TL nakdi veya banka teminat mektubunun alacaklı tarafından Mahkememiz veznesine teminat olarak DEPO EDİLMESİNE, Alacaklının,haksız çıktığı takdirde,İcra İflâs Kanununun 259'ncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca,

borçlunun zararını tazmin ile mükellef olduğu hususunun İHTARATINA, Teminat yatırıldığında karar örneğinin mahkememiz yargı çevresinde İcra Müdürlüğüne gönderilmek üzere alacaklıya (vekiline) TEVDİİNE," karar verilmiş ve verilen karara karşı borçlu vekili tarafından itiraz kanun yoluna başvurulmuştur. Aleyhine ihtiyati haciz talep edilen vekili 07/02/2024 tarihli ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçesinde.

Mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının yerinde olmadığını, müvekkilinin senet borçlusu olmadığını, imzanın da müvekkiline ait olmadığını, bu hususa dair menfi tespit davasının da açılacağını, borçlusu bulunmadıkları senede dayalı olarak mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konmasının ve icra takibine konu olmasının isabetsiz olduğunu, bu nedenlerle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, icra takibine itirazları, menfi tespit ve tazminat davası açılacak olması sebebi ile bu davalar sonuçlanıncaya kadar teminatın alacaklıya ödenmemesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 25/07/2024 tarih ve 2024/172 D.İş - 2024/170 Karar sayılı kararı ile: "Talep, İİK 'nun 265. maddesine istinaden ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir.

İİK.nun 265. maddesi "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren 7 gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir" şeklinde düzenlenmiştir.

İİK' nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, bu sayılanlar dışında başka bir sebebe dayanılarak itiraz edilmesi mümkün değildir. İİK'nın 257. maddesine göre, ihtiyati haciz istenebilmesi için alacağın vadesinin gelmesi ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmektedir. Sunulan belgelere göre alacağın varlığı ve muaccel olduğu konusunda İİK 258.maddesi gereğince aranan yaklaşık ispat şartları oluşmuştur.

2004 sayılı İİK 265. maddesine göre ihtiyati hacze itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılmış olup buna göre borçlu dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itirazda bulunabilecektir.

İhtiyati hacze itiraz eden taraf, senet altındaki imzanın eli ürünü olmadığından bahisle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiş ise de, ileri sürülen iddiaların menfi tespit davasının konusunu oluşturacağı, İİK'nun 265.maddesinde düzenlenen itiraz sebeplerinden olmadığı anlaşılmakla ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiş ve aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile,

İhtiyati hacze itirazin REDDİNE, HMK'nun 392/2 maddesi uyarınca asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati haciz kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması halinde teminatın İADESİNE, karar verilmiş ve karara karşı borçlu vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle, alacaklı tarafından tanzim edilen 16/04/2024 düzenleme tarihli, 10/05/2024 ödeme tarihli ve 15.700.000-TL bedelli kambiyo senedine dayalı verilen ihtiyati haciz kararının yerinde olmadığını, Müvekkilinin, yukarıda bilgileri yazılı senet borçlusu olmadığı gibi imzanın da müvekkiline ait olmadığını; bu hususa dair Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/653 esasıyla menfi tespit davası açıldığını; ayrıca Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nda 2024/64779 soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu;

müvekkilinin borçlusu bulunmadığı senede dayalı olarak mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulması ve icra takibine konu olması isabetsiz olduğu gibi müvekkilinin Türkçe okuma-yazma bilmediğini; imzası kendisine ait olmayan ve senet içeriğini anlayacak Türkçe okuma-yazma bilgisi olmayan müvekkilin senede dayalı olarak tüm malvarlığına haciz konulmasının mağduriyet yarattığını;

müvekkilinin mal kaçırma durumu olmadığı gibi hali hazırda yürüttüğü işlerin Türkiye' de devam etmekte olduğunu, Müvekkili ile tedbir isteyen karşı taraf arasında inşaat yapım sözleşmesi imzalanmış olup, müvekkilinin arsa sahibi, tedbir isteyenin ise yüklenici firmanın yetkilisi olduğunu; karşı tarafın, müvekkiline taahhüt ettiği taşınmazın teslim süresi dolmuş olmasına rağmen inşaatı teslim etmediğini; bunun üzerine, inşaatın tamamlanması için yüklenici firma olan karşı tarafa ihtar çekilerek süre verildiğini; müvekkilin ihtarnamesinin karşı tarafın eline geçmesinden sonra,

imzası kendisine ait olmayan senede dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu; iyi niyetten uzak olan bu durumun TMK hükümleri uyarınca da korunmamakta olduğunu; bu sebeplerle borç ve imza kendisine ait olmayan senede dayalı alınan ihtiyati haciz kararına yaptıkları itirazın reddi kararının yerinde olmadığını, İleri sürerek,

yukarıda açıklanan nedenlerle ve re'sen araştırılacak hususlar doğrultusunda, tedbiren ihtiyati haczin durdurulmasına ve icra takibine (imzaya ve borca) itiraz ve menfi tespit davası açmış olmaları sebebi ile ve haksız haciz dolayısıyla ileride tazminat davası açacak olmaları nedeniyle, işbu davaları sonuçlanana kadar, teminatın tedbiren alacaklısına ödenmemesine, ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep; kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, mahkemece ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, karara karşı ileri sürülen itiraz ise yukarıda belirtilen gerekçelerle reddedilmiştir.

İtiraz eden vekilince, itirazın reddine dair ek karara karşı süresinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İİK'nun 257/1 fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

İİK'nun 258 maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür.

İİK'nun 265. maddesi hükmü gereğince, borçlu kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haciz kararına yönelik haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata, huzuru ile yapılan hacizlerde haczin uygulandığı, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. Bu durumda mahkeme, gösterilen itiraz sebepleri ile bağlı inceleme yaparak itirazı kabul veya reddeder.

Genel hüküm niteliğindeki HMK'nun 394/2 fıkrasına 22/07/2020 tarihli ve 7251 Sayılı Kanunun 41 maddesi ile eklenen son cümle uyarınca, tedbire itirazı değerlendirme görevi esas hakkında dava açılmış ise bu mahkemeye aittir. Bu düzenleme uyarınca esas hakkındaki davanın itiraz tarihinden önce veya sonra açılmış olmasının da önemi bulunmamaktadır.

İhtiyati hacze itiraz eden vekilince 07/02/2024 tarihli itiraz dilekçesinde, talep dayanağı 16/04/2024 keşide tarihli, 10/05/2024 vadeli, 15.750.000,00-TL bedelli, düzenleme yeri Zeytinburnu olan bono altındaki imzanın keşideciye ait olmadığı, buna ilişkin menfi tespit davası açılacağı belirtilmiştir.

İlk derece mahkemesince İİK'nun 265/4 fıkrasına uygun olarak duruşma günü verilip taraflar duruşmaya davet edilerek, 25/07/2024 tarihli duruşmada itiraz incelenmiş ise de, Bakırköy 4 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/07/2024 tarihli müzekkeresi ile tarafları aynı olan bir menfi tespit davasından ötürü, iş bu değişik iş dosyasının incelenmek üzere gönderilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Şu halde mahkemece itiraz eden vekili tarafından açılan bir menfi tespit davası bulunup bulunmadığı, Bakırköy 4 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/07/2024 tarihli müzekkeresine konu davanın bu dava olup olmadığı, buna göre itirazı inceleme görevinin hangi mahkemeye ait olduğu hususunda taraflara açıklama yaptırarak ve ilgili dosya celbedilerek bir değerlendirme yapılması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamış, kamu düzenine ilişkin bu husus dairemizce re'sen nazara alınmıştır.

Sonuç itibariyle, itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun usulen kabulü ile ilk derece mahkemesinin ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin 25/07/2024 tarih ve 2024/172 D.İş - 2024/170 Karar sayılı ek kararının 6100 Sayılı HMK'nun 355, 353/1-a6 maddeleri uyarınca kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.