İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/2048 K.2025/53

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin tasfiyeye sokulmasının gerektiğini ancak karar defterinin çalındığını ya da kaybolduğunu, aramalara rağmen bulunamadığını, karar defterinin bu nedenle zayi olduğunu, müvekkilinin soyadı değiştiği için ticaret siciline kaydettiremediğini, imza sirküsü alamadıklarını, karar defteri olmadan ticaret sicil kaydı yapılamadığını beyanla dava konusu karar defterinin zayi olduğuna karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 06/09/2024 tarih 2024/57 Esas- 2024/10 Karar sayılı kararında; "....Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket yetkilisi tarafından mahkememiz huzurunda dava konusu evrakların kendisi tarafından taşınırken kaybolduğu beyan edilmiştir. Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir.

Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez.

Davacının talep dilekçesinde belirttiği hususların mücbir sebep teşkil etmediği; davacının ticari belgelerin saklanması hususunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği, yeterli muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı ve TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı anlaşılmakla (aynı yönde kararlar için bknz. İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi'nin E. 2023/1298, K. 2023/1444.

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi'nin E. 2024/297, K.2024/249) açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir..."gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin tasfiyeye sokulması gerektiğini ancak karar defterinin çalındığını ya da kaybolduğunu, ilk derece mahkemesinin gerekli özenin gösterilmediğinden bahisle davanın reddine karar verdiğini, bu karara katılmadıklarını çünkü somut olayda bahsi geçen karar defterinin faal olmayan bir şirket defteri olduğunu, müvekkilinin adresinin değişmesi nedeniyle taşımış olduğu evraklara uzun süre bakmadığını, bu durumun özensizlik değil, ihtiyaç duyulmaması nedeniyle karar defterinin kontrol edilmemesi olduğunu, işle güçle uğraşan insanların bu durumu unutmalarının hayatın olağan akışına uygun olduğunu,

karar defterinin mali defterlerden olmadığını ve üçüncü kişileri etkilemesinin söz konusu olmadığını, karar defteri yokluğu nedeniyle müvekkilinin soyadı değiştiği için (evlilikten önceki Adının ... olduğunu) ticaret siciline kaydettiremediklerini, imza sirküsü alamadıklarını çünkü karar defteri olmadan ticaret sicilin kayıt yapmadığını, müvekkili şirkete ait karar defteri şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen çalındığından zayi olan şirket karar defterinin çıkarılması ve halen faaliyette olan şirketin tasfiyeye sokulması için gerekli olduğunu,

mahkemenin görevinin sorunu çözmeye ve problemin kesin bir şekilde halledilmesine yönelik yada yol gösterici olması gerektiğini, bu durumda şirketin tasfiyeye sokulması için mahkemenin karar defteri yokluğunda yol göstermesi gerektiğini, bu nedenle karar defterinin gerekli olduğunu, aksi halde şirketin tasfiye işleminin olmasının mümkün olmadığını beyanla müvekkili şirkete ait karar defterinin çıkarılması ve şirketin tasfiyeye sokulması için Yerel mahkeme kararının kaldırılarak dava konusu karar defterinin zayi olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi gereğince açılmış zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. TTK'nın 82/7. maddesinde.

"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün (01/07/2022 Tarihli 7417 sayılı Kanun ile değişik) içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir. Yukarıdaki düzenleme uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler için zayi belgesi verilebilmesi, defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına, ayrıca zıyanın, tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlıdır.

Somut olayda, davacı tarafından şirket karar defterinin kaybolduğu iddia edilmiş, çalındığına dair somut bir iddia ve delil ileri sürülmediği gibi dava dilekçesinde kanunda yer alan diğer sebeplerden de bahsedilmemiştir. Davacının adresini değiştirmesi ve taşınmasından sonra şirket karar defterine ihtiyaç duymadığı ve bu nedenle kaybolduğunu fark etmediğine dair beyanı bir tacir olarak göstermesi gereken ihtimam ve dikkati göstermediğinin ispatıdır.

Bu minvalde, Mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik, usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.