İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/602 K.2024/893

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkili şirket ite davalı .... İsim ve unvanlı firma arasında kurulan ticari satım sözleşmesi çerçevesinde. 10.11.2016 tarihli ... Sıra nolu 930,90 Euro bedelli 10.11.2016 tarihli ... Sıra nolu 890,20 Euro bedelli 10.11,2016 tarihli ... Sıra nolu 821,50 Euro bedelli 10.11.2016 tarihli ...

Sıra nolu 680,80 Euro bedelli “İrsaliyeli faturalar” dan da görüleceği üzere alıcı durumundaki davalı şirkete davacı/ satıcı müvekkili şirketçe muhtelif cins, tip ve ebattaki otomobil kömür parçasının satımı ve teslimi gerçekleştirildiğini, Davalı, satım sözleşmesi kapsamında kendisine satıcı durumundaki müvekkil şirketçe usulüne uygun olarak satım konusu taşınır malların teslim edilmiş olmasına karşın işbu ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan 1.753,40 Euro.

Tutarındaki satım bedeli ödeme borcunu ifa etmediğinden tahsili için işbu davanın Mahkememizde açılması yönünde “Hukuki yarar koşulu” oluştuğunu, Belirtilen nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, 1.753,40 EUR tutarındaki dava konusu alacağımızın dava tarihinden itibaren işletilecek yıllık %9 ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekilinin cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 19/10/2023 tarih 2022/928 Esas - 2023/792 Karar sayılı kararında;"Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir. Dava taraflar arasındaki satış sözleşmesi sonrasında davacıya teslim edilen mallara ilişkin kesilen faturalara ilişkin alacak davasıdır.Tensip zaptı ara kararında arabuluculuk teslim tutanağının dosyaya sunulması için süre verilmiş ise de verilen kesin sürede dosyaya sunulmadığı görüldü.

6100 sayılı HMK 114.maddesinde dava şartları sayılmış, yine HMK 115.maddesinde ise dava şartlarının incelemesinin nasıl gerçekleştirileceği düzenlenmiştir. Buna göre "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir.

Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." 6102 sayılı kanun 5/A.maddesinde 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiş olup, menfi tespit davaları da dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılması gereken davalardan olmuştur.

HMK 118/1 madde gereğince "Davanın dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış " sayılacağının belirtildiği, 7445 sayılı kanunun 31. maddesi ile 6102 sayılı TTK.5/A maddesinde yapılan düzenleme ile "Bu kanunun 4.maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalarada, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır" hükmünün getirildiği, söz konusu yasa değişikliği ile arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte bir dava şartı olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan yasa hükümleri kapsamında davanın tazminat davası istemine ilişkin olduğu dava tarihinin 15/11/2022 olduğu, davalının adresinin Yunanistan olduğu, dava dilekçesi ekinde arabuluculuk anlaşamama tutanağının sunulmadığı,16/11/2022 tarihli tensip zaptı ile 10.bendi uyarınca arabuluculuk tutanağını sunması için davacı vekiline bir haftalık kesin süre verildiği, aksi halde davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiğinin ihtar edildiği, tensip zaptının davacı vekiline 29/11/2022 tarihinde tebliğ edildiği, buna rağmen arabuluculuk tutanağının verilen kesin süre içerisinde sunulmadığı,

davacı vekilinin 2.celsede vermiş olduğu sözlü beyanında da davalının Yurtdışında olduğundan ve Türkiye'de temsilcisi bulunmadığını, arabuluculuğa başvurmadığını ve direk dava açtığını beyan ettiği, arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte bir dava şartı olmadığı gözetilerek, davanın HMK 114/2 maddesi yollamasıyla 6102 sayılı 5/A maddesindeki zorunlu arabuluculuk dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince usulden reddine karar verilmiştir."gerekçesi ile,

Davanın, arabuluculuk dava şartı yokluğundan HMK 114/2, HMK 115/2 maddeleri uyarınca usulden REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İlk Derece Mahkemesi 22/02/2024 tarih 2022/928 Esas - 2023/792 Karar sayılı ek kararında.

"Davacı vekilinin verilen yasal süreye rağmen gider avansının yatırmadığı anlaşılmakla, HMK.nun 344.maddesi gereğince, İSTİNAF BAŞVURUSUNUN YAPILMAMIŞ SAYILMASINA," karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından ek karara yönelik istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, Yerel mahkemece yapılan yargılama sonucunda H.M.K 114/2 ve H.M.K. 115/2. maddelerden hareketle dava şartı oluşmadığından ikame edilmiş davayı usulden reddettiğiğini; öşbu varılan kararın usüle ve yasaya aykırı olarak verildiğini, 1/a. Dava dilekçelerinde de ayrıntılı bir şekilde açıkladıklarını, davalının ticari merkezinin Yunanistanda olduğunu.

Türkiye'de de herhangi bir temsilciliğinin bulunmadığını; bu durumda karşı tarafa ulaşılması mümkün olmadığından arabuluculuk başvurusu yapılamadığını; açıklanan nedenle dava şartının tamamlanabilir nitelikte olmadığını, 2. Dava dilekçelerinde de ayrıntılı şekilde açıkladıklarını, müvekkili şirket ile davalı .... isim ve unvanlı firma arasında kurulan ticari satım sözleşmesi çerçevesinde. 10.11.2016 tarihli ...Sıra nolu 930,90 Euro bedelli, 10.11.2016 tarihli ...

Sıra nolu 890,20 Euro bedelli, 10.11.2016 tarihli ... Sıra nolu 821,50 Euro bedelli, 10.11.2016 tarihli ... Sıra nolu 680,80 Euro bedelli “İrsaliyeli faturalar” dan da görüleceği üzere alıcı durumundaki davalı şirkete davacı/ satıcı müvekkil şirketçe muhtelif cins, tip ve ebattaki otomobil kömür parçasının satımı ve teslimi gerçekleştirildiğini,2/a.

Davalı, satım sözleşmesi kapsamında kendisine satıcı durumundaki müvekkili şirketçe usulüne uygun olarak satım konusu taşınır malların teslim edilmiş olmasına karşın işbu ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan 1.753,40 Euro. tutarındaki satım bedeli ödeme borcunu ifa etmediğinden yerel mahkemedeki davayı ikame etme zorunluluğunun doğduğunu, usulüne uygun açılan davanın haksız bir şekilde usulden reddedildiğini,İleri sürerek,

İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesince 2022/928 E. Ve 2023/792 Karar Sayılı dosya kapsamında 19.10.2023 tarihinde tefhim edilip 20.11.2022 tarihinde gerekçeli kararı yazılan kararın, usul ve esasa aykırı olup Sayın Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairenizce "KALDIRILMASINA", karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekilinin ek karara yönelik istinaf dilekçesinde özetle, Yerel mahkemece yapılan yargılama sonucunda H.M.K 114/2 ve H.M.K.

115/2. maddelerden hareketle dava şartı oluşmadığından ikame edilmiş davayı usulden reddettiğini; daha sonra taraflarınca 20.11.2023 tarihinde istinaf başvurusunda bulunulduğunu ancak yine yerel mahkemece istinaf başvurusunun yapılmamış sayılacağına dair 22.02.2024 tarihinde ek karar verildiğini; işbu varılan kararların usüle ve yasaya aykırı olarak verildiğini, 1/a.

Dava dilekçelerinde de ayrıntılı bir şekilde açıklamış olduklarını, davalının ticari merkezinin Yunanistanda olduğunu.

Türkiye'de de herhangi bir temsilciliğinin bulunmadığını; bu durumda karşı tarafa ulaşılması mümkün olmadığından arabuluculuk başvurusu yapılamadığını; açıklanan nedenle dava şartının tamamlanabilir nitelikte olmadığını; mahkemenin 22.02.2024 tarihli ek kararında taraflarına yurt dışı tebliğ için gider avansı yatırılması için süre verildiğini ve yatırılmaması nedeniyle istinaf başvurularının yapılmamış sayılacağına dair karar verdiğini, 2. Dava dilekçelerinde de ayrıntılı şekilde açıklandığını, müvekkili şirket ile davalı ... isim ve unvanlı firma arasında kurulan ticari satım sözleşmesi çerçevesinde;10.11.2016 tarihli ...

Sıra nolu 930,90 Euro bedelli, 10.11.2016 tarihli ... Sıra nolu 890,20 Euro bedelli, 10.11.2016 tarihli ... Sıra nolu 821,50 Euro bedelli, 10.11.2016 tarihli ... Sıra nolu 680,80 Euro bedelli “İrsaliyeli faturalar” dan da görüleceği üzere alıcı durumundaki davalı şirkete davacı/ satıcı müvekkili şirketçe muhtelif cins, tip ve ebattaki otomobil kömür parçasının satımı ve tesliminin gerçekleştirildiğini, 2/a.

Davalı, satım sözleşmesi kapsamında kendisine satıcı durumundaki müvekkili şirketçe usulüne uygun olarak satım konusu taşınır malların teslim edilmiş olmasına karşın işbu ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan 1.753,40 Euro. tutarındaki satım bedeli ödeme borcunu ifa etmediğinden yerel mahkemedeki davayı ikame etme zorunluluğunun doğduğunu, usulüne uygun açılan davalarının haksız bir şekilde usulden reddedildiğini,İleri sürerek,

İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesince 2022/928 E. Ve 2023/792 Karar Sayılı dosya kapsamında 19.10.2023 tarihinde tefhim edilip 20.11.2022 tarihinde gerekçeli kararı yazılan ve akabinde 22.02.2024 tarihinde yazılan EK KARARIN, usul ve esasa aykırı olup Sayın Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairenizce "KALDIRILMASINA", karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava; ticari satış sözleşmesinden doğan alacağın tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davanın arabuluculuk dava şartı yokluğundan HMK 114/2, HMK 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine karar verildiği, davacı vekilince karara karşı yapılan istinaf başvurusunun, 22/02/2024 tarihli ek karar ile istinaf gider avansının yatırılmaması nedeniyle HMK'nun 344/1 maddesi uyarınca yapılmamış sayılmasına karar verildiği, ek karara karşı da davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

6100 Sayılı HMK'nun 344/1 fıkrası. "İstinaf dilekçesi verilirken, istinaf kanun yoluna başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi hâlde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir.

Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir. Bu karara karşı istinaf yoluna başvurulması hâlinde, 346 ncı maddenin ikinci fıkrası hükmü kıyas yoluyla uygulanır." düzenlemesini havidir.

İlk derece mahkemesi tarafından davacı vekiline; mahkemece verilen 2022/928 Esas - 2023/792 Karar sayılı 19/10/2023 tarihli kararın 20/11/2023 tarihinde istinaf edildiği, ancak dosyada davalıya yurt dışı tebligatı için hazırlanan evrakların tercüme ettirilmediği ve yurt dışı tebligat harcının yatırılmadığı belirtilerek, 8000 TL tercüme masrafı ile 350 TL yurt dışı tebligat ücretinin muhtıranın tebliğ tarihinden itibaren Hukuk Muhakemeleri Kanununun 344.

Maddesine göre bir haftalık kesin süre içinde mahkeme veznesine yatırılması gerektiği, aksi halde istinaf isteminden vazgeçmiş sayılacakları hususunun ihtar edildiği, muhtıranın davacı vekiline 11/02/2024 tarihinde tebliğ edildiği, verilen kesin süre içerisinde istinaf gider avansının yatırılmadığı anlaşılmış olup, mahkemece 22/04/2024 tarihli ek karar ile, verilen kesin süreye rağmen istinaf gider avansının yatırmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Sonuç itibariyle ilk derece mahkemesinin 22/02/2024 tarih 2022/928 Esas - 2023/792 Karar sayılı ek kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmayıp, kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden, davacı vekilinin ek karara yönelik istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.