İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2025/2276 K.2025/2247

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen ek karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle, müvekkilinin borçlulardan olan alacağı rehinle teminat altına alınmamış olduğundan ve borçluların da mallarını kaçırma çabası içerisinde bulunduğundan mahkemece borçluların menkul, gayrimenkulleri ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine uygun görülecek teminat mukabilinde ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekil olarak talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesinin 22/10/2025 ve 2025/1283 D.

İş Esas - 2025/1285 Karar sayılı kararı ile. "1-İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN KISMEN KABULÜ İLE; yukarıda isimleri yazılı borçluların yedinde veya üçüncü şahıslarda bulunan taşınır ve taşınmaz malları ile diğer hak ve alacaklarının borca yeter miktarı üzerine İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA," karar verilmiş ve verilen karara karşı borçlulardan ... .... Org. Tur. Gıda İnş. Tic. Ltd. Şti vekili tarafından itiraz kanun yoluna başvurulmuştur.

Aleyhine ihtiyati haciz talep edilenlerden ... .... Org. Tur. Gıda İnş. Tic. Ltd. Şti vekili 27/10/2025 tarihli ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçesinde. Genel yetki kuralı gereğince yetkili mahkeme çek üzerine yer alan keşideci, lehtar veya cirantalardan birinin yerleşim yeri adresi olduğunu, müvekkili şirketin ekte yer alan faaliyet belgesinden de görüleceği üzere Çankaya / ANKARA adresinde faaliyet gösterdiğini, diğer taraflar açısından da ... Tek. Ltd. Şti.

Ve Detaybilgi Ltd. ŞTİ. açısından İSTANBUL MAHKEMELERİ; ... Plastik A.Ş. Nezdinde ise İZMİR ADLİYELERİ, ... ... bakımından AYVALIK MAHKEMELERİ, ... bakımından İZMİR ADLİYELERİ'nin yetkili olduğunu, bu sebeple yetki itirazının KABULÜ ile mahkemenizce verilen ihtiyati haciz kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 20/11/2025 tarih ve 2025/1283 D. İş Esas - 2025/1285 Karar sayılı ek kararı ile;"....

Tüm bunlardan; çekin 11.08.2025 tarihinde süresi içerisinde bankaya ibraz edildiği, karşılıksız işlemine tabi tutulması nedeniyle borcun "aranacak borç" vasfını yitirdiği ve "götürülecek borç" hâline dönüştüğü, davacı alacaklı şirket işyeri adresinin "İstanbul/Ataşehir" olduğu bu kapsamda alacaklının belirtilen yerleşim birimleri yetki sınırları dahilinde olan Mahkemelerden ihtiyati haciz talebinde bulunabileceği, alacaklının yerleşim yerinin ticaret sicil kayıtlarına göre İstanbul/Ataşehir olduğu,

ihtiyati haciz talebine dayanak yapılan çekin süresi içerisinde bankaya ibraz edilerek karşılıksız işlemine tabi tutulması nedeniyle aranacak borç vasfını yitirip götürülecek borç hâline dönüştüğü, İstanbul Bam 14. Hukuk Dairesi'nin 2025/1789 Esas ve 2025/1599 Karar sayılı istinaf kararında da bu yönde karar verildiği,

dolayısıyla alacaklının yerleşim yerinin bulunduğu yer olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olduğu ve muaccel olan para borcu için İİK'nın 258. maddesindeki yasal koşulların gerçekleştiği anlaşılmakla, itiraz eden vekili tarafından ileri sürüldüğü görülen yetki itirazının reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla Mahkememizin 22.10.2025 tarihli ihtiyati haciz kararına itirazın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile, ''1-Davalı ......

Ltd. Şti.'nin ihtiyati hacze yapmış olduğu itirazın reddine, '' karar verilmiş ve karara karşı ... ... .... Org. Tur. Gıda İnş. Tic. Ltd. Şti vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

... ... .... Org. Tur. Gıda İnş. Tic. Ltd. Şti vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İstanbul BAM 44. ve 16. Hukuk Dairelerinin 2025 tarihli kararları uyarınca yalnızca çeke dayalı alacakların götürülecek borca dönüşmediğini, yalnızca çeke dayalı borçların karşılıksız kalınması halinde götürülecek borca dönüşmeyeceğini, Yargıtay ve BAM'ın 2025 tarihli içtihatlarında bu hususun devamlı dile getirildiğini, karşılıksız çeklere ilişkin alacaklının yerleşim yerinin yetkili olduğuna ilişkin içtihatların 2025 yılı itibariyle BAM tarafından kaldırılmakta olduğunu, Genel yetki kuralı gereğince yetkili mahkemenin çek üzerine yer alan keşideci, lehtar veya cirantalardan birinin yerleşim yeri olduğunu,

müvekkil şirketin ekte yer alan faaliyet belgesinden de görüleceği üzere Çankaya / ANKARA adresinde faaliyet göstermekte olduğunu, diğer taraflar açısından da; ... Tek. Ltd. Şti. ve Detaybilgi Ltd. Şti. açısından İstanbul Mahkemeleri, ...

Plastik A.Ş. nezdinde ise İzmir Adliyeleri, ... ... bakımından Ayvalık Mahkemeleri ve ... bakımından İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğunu, çekin keşide yerinin İstanbul olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, ayrıca muhatap bankanın şubesi de Güneşli olduğundan Bakırköy Mahkemelerinin yetkili olduğunu, Karşılıksız işlemine tabi tutulan çeklerin götürülecek borca dönüşmeyeceğini, bu sebeple alacaklının yerleşim yerinin yetkili olmadığını,

İstanbul Anadolu Adliyelerinin yetkili olduğuna dair hiçbir durumun söz konusu olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak itirazlarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Talep; çeke dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir.Mahkemece 22/10/2025 tarihli karar ile, ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, karara aleyhine ihtiyati haciz talep edilen borçlulardan ... .... Org. Tur. Gıda İnş. Tic. Ltd.

Şti tarafından itiraz edilmesi üzerine mahkemece duruşma açılmak suretiyle itiraz incelenmiş ve 20/11/2025 tarihli ek karar ile; itirazın reddine karar verilmiş, karara karşı, itiraz eden ... .... Org. Tur. Gıda İnş. Tic. Ltd. Şti vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İİK 257/1 maddesine göre "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir."İİK'nun 258 maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür.

İİK'nun 265. maddesi hükmü gereğince, borçlu kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haciz kararına yönelik haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata, huzuru ile yapılan hacizlerde haczin uygulandığı, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir.

Bu durumda mahkeme, gösterilen itiraz sebepleri ile bağlı inceleme yaparak itirazı kabul veya reddeder.İİK’nın 258. maddesinde ise ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur.

Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Ancak, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir. (Emsal: Yargıtay 11. HD 2016/12815 Esas 2016/9299 Karar) Talep dayanağı çek sureti incelendiğinde.

10/08/2025 keşide tarihli, 1558105 seri numaralı 1.000.000,00 TL bedelli ... ... Bankası A.Ş. Güneşli Şubesi nezdindeki hesaptan keşideci ... Bilgisayar İletişim Sistemler San. ve Tic. Ltd. Şti., tarafından ... Teknoloji Güvenlik Sistemleri Elektrik Mühendislik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi lehine keşide edildiği, lehtar / cinantadan sonraki cirantaların sırasıyla..., ... ... Organizasyon Turizm Gıda İnşaat Ticaret Limited Şirketi, ... ..., ..., ... Plastik Amb.

San. ve Ticaret LTD. ŞTİ., ... ...

Plastik A.Ş.'ye ciro edildiği ve ciro yolu ile ihtiyati haciz talebinde bulunan alacaklıya geçtiği, çekin talep eden tarafından 11/08/2025 tarihinde bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız işlemi yapıldığı görülmüştür.Somut olaya dönüldüğünde; talep dayanağı çekin, ihtiyati haciz talep eden tarafından muhatap bankaya 11/08/2025 tarihinde ibraz edildiği ve karşılıksız çıktığı, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra,

götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak TBK.’nın 89. madde hükmü nedeniyle, alacaklının ikametgah yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir.

İhtiyati haciz talep edenin yerleşim yerinin Ataşehir /İstanbul adresinde bulunduğu, buna göre İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin ihtiyati haciz talebini incelemeye yetkili oluğu, mahkemece yetki itirazının reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, aksi yöndeki istinaf sebebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Dosyada mübrez talep dayanağı çek kapsamından, İİK'nun 257/1 ile İİK'nun 258 maddesinde aranan şartların mevcut olduğu ve yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu, mahkemece ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, kamu düzenine aykırılık da mevcut olmadığı, aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Sonuç itibariyle, itiraz eden ... .... Org. Tur. Gıda İnş. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK.

353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.