İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2021/1107 K.2024/946

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; satım sözleşmesinden kaynaklanan fatura borcunun ödenmemesi üzerine borçlu aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 73.356,48 TL alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe yönelik itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; fatura içeriği emtianın müvekkiline teslim edilmediğini, emtianın tesliminin davacı tarafından kanıtlanması gerektiğini, yapılan bir kısım ödemelerin davacının cari hesabına işlenmediğini savunarak, davanı reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Taraflar arasında fatura ve cari hesaba dayalı ticari ilişki bulunduğu, davacı yanın kendi ticari defter kayıtlarına göre 17.07.2019 takip tarihi itibarıyla davalıdan 73.356.48 TL alacaklı olduğu, davalı yanın kendi ticari kayıtlarına göre 17.07.2019 takip tarihi itibarıyla davacı yandan 13.928.80 TL alacaklı olduğu, taraflar arasındaki cari hesap farklılıklarının, davalı yan kayıtlarında yer alan dayanaksız virman işlemlerinin davacı yan kayıtlarında yer almamasından kaynaklandığı,

takip dayanağı ... numaralı KDV dahil 113.280,00 TL tutarındaki irsaliyeli faturanın 'teslim alan' kısmında davalı yana ait kaşe ve imzanın bulunduğu, kaldı ki davalı yanın takibe konu faturayı kayıtlarına aldığı, bu faturaya istinaden herhangi bir iade faturası düzenlenmediği, ayrıca dava dosyası içerisinde davalı yanın söz konusu fatura içeriğine itiraz ettiğini gösteren herhangi bir belgenin de mevcut olmadığı, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2018 yılı öncesine dayandığı, davacı yanın takip alacağına dayanak olarak gösterdiği alacağın, devam eden ticari ilişki çerçevesinde yapılan ödemelerden sonra,

dayanak faturadan kalan bakiye alacağı olduğu, davalı yan tarafından davacı yan hesabına gönderilen 31.10.2016 tarih ... nolu 15.000,00 TL bedelli ... açıklamalı ödemenin davalı yanın banka hesaplarından davacı yan hesaplarına gönderildiği sabit olduğu halde davacı yan kayıtlarında yer almayan bedelin davacının alacağından mahsubu gerektiği anlaşıldığından; bu haliyle davacının davalıdan 58.356,48-TL bakiye alacağının bulunduğunu ispat ettiği, düzenlenen uzman bilirkişi raporunun da mahkememizce dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunması nedeniyle davacının davasının kısmen kabulü ile, davacı tarafın başlattığı İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 58.356,48-TL asıl alacağa yönelik yapılan itirazın..." gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasına yönelik davalı itirazının 58.356,48 TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin takip talebindeki şartlarla devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, hükmolunan asıl alacağın %20'si oranında 11.671,29 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Davaya konu fatura içeriği emtianın müvekkiline teslim edilmediğini, teslimin davacı tarafından kanıtlanması gerektiğini, fatura içeriği panel radyatör, doğalgaz borusu ve bunların montajının yapıldığı yerlerin bildirilerek, gerekirse bu yerde keşif yapılmak suretiyle teslimin kanıtlanması gerektiğini, ayrıca bu emtianın teslimi ve montajının malzemelerin kayıtlı seri numaraları, garanti belgeleri ve servis açılış belgeleri ile ispat edilmesi gerektiğini, müvekkilinin, davacı ile önceki ticaretine güvenerek,

malların sonradan teslim edileceğine olan inancı ile dava konusu faturayı alarak defterlerine işlemesine rağmen, davacının kötü niyetli olarak malları teslim etmediğini, bu nedenle davacıya süre verilerek emtianın nerede teslim ve monte edildiğinin sorulması, emtiaya ilişkin seri numaraları, garanti belgeleri ve servis açılış belgelerinin istenilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesinin hatalı olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine, karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne, karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı tarafından, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında, 25.07.2018 tarihli ve ... seri nolu faturaya dayalı olarak 73.356,48 TL alacağın tahsili talep edilmiştir. İlk derece mahkemesince tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede, dava konusu faturanın taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, irsaliyeli faturada davalı şirketin kaşesi üzerine atılmış imza ile teslim alan imzasının bulunduğu belirlenmiştir.

Bilirkişi kök raporunda taraf defterleri arasındaki mutabakatsızlığın nedeninin, davalının 31.12.2016 ve sonrasında hesaplar arasında yaptığı virmanlardan kaynaklandığı, yapılan virmanların nedeni ile dayanaklarının davalı tarafından sunulmadığı belirlenmiştir. İtiraz üzerine alınan bilirkişi ek raporunda, davalının kısmi ödemeleri ile istinaf başvurusunda ileri sürülen teslime ilişkin hususlar değerlendirilmiştir.

Ek raporda, davacının kayıtlarında yer almayan 20.500,00 TL davalı ödemesinin mahsubu ile bakiye alacağın 58.346,48 TL olduğu belirlenmiştir. Ancak bu ödemenin 15.000 TL'sinin davacıya 5.500 TL'sinin ise dava dışı bir kişiye yapıldığı belirlendiğinden, mahkemece davacıya yapılan 15.500 TL ödemenin dikkate alınması yerindedir. Davalı vekili tüm aşamalarda, dava konusu fatura içeriği olan emtianın usulüne uygun şekilde tesliminin kanıtlanması gerektiğini savunmaktadır.

HMK'nın 190. maddesinde, ispat yükünün, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. TMK'nın 6. maddesinde ise taraflardan her birinin hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Fatura düzenlenmesi fatura konusu alacağın varlığını tek başına ispata yeterli değildir. Fatura konusu mal bedelinden davalıyı sorumlu tutmak için fatura konusu emtianın tesliminin kanıtlanması gerekir.

Takip konusu faturadan dolayı alacaklı olduğunun ispat yükü davacıdadır. Takibe konu edilen fatura bedelinin ödediğini veya iade faturasını düzenlediğini ispat yükü ise davalı taraftadır. HMK 222/3.

Maddesinde, şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksine senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmış olması gerektiği ifadelerine yer verilmiştir.

Bu nedenle, davalı tarafın usulüne uygun şekilde tutulan ticari defter ve kayıtlarında yer alan ve altında davalı kaşesi üzerine atılan imza bulunduğundan, fatura konusu emtianın davalıya teslim edildiğinin kabulü gerekir. Emtianın irsaliyeli fatura ile teslim edilmesi ve bu faturanın davalı defterinde kayıtlı olması nedeniyle, başkaca bir ispat koşulunun aranmasına gerek bulunmamaktadır.

Emtianın sonradan teslim edileceğine duyulan güvenle sevk irsaliyesinin imzalanması ve faturanın ticari defterlere kayıt edilmesi hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi, basiretli bir tacir davranışı da değildir. Bu nedenle, teslim alınan emtiaların yerinde olup olmadığının tespiti için keşif yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Tarafların cari hesapları arasındaki farklılığın büyük çoğunlukla davalının herhangi bir kayda dayanmayan virmanlarından oluştuğundan bu kayıtların dikkate alınamayacağı, ancak davalı tarafından gönderilen ve davacının kayıtlarında görülmeyen 15.000,00 TL ödemenin mahsubu sonrası kalan tutardan davalının sorumlu tutulması yerindedir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.