İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2022/427 K.2025/767

Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle. Dava dışı ... AŞ'nin Türkiye'den Polonya'da bulunan ... firmasına ihraç ettiği 8 palet brüt 2.630 Kg poşet çay ip etiketi emtiası taşımasının müvekkil şirket tarafından ...sayılı ...

Poliçesi ile teminat altına alındığını, sigortalı emtianın nakliye işini davalı firmanın üstlendiğini, nakliyeyi yapan aracın 02.03.2020 tarihinde Polonya'ya varışına müteakip araçtan tahliyesi esnasında, araç brandasının yırtık ve paletli üründe ıslanma görülmesi üzerine müvekkili şirket sigortalısının bilgilendirildiğini ve şirket sigortalısı ...Ambalaj firmasının 04.03.2020 tarih Çorlu Noterliğinin ...

Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile emtianın tamamının zayi olduğunu davalı tarafa bildirdiğini, müvekkil şirket tarafından yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde tespit edilen 11.956,80 Euro emtia hasar tazminat bedeli karşılığı 83.029,18 TL'nin sigortalısına ödendiğini iddia ederek, 83.029,18TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, savunmasında özetle.

Taşıma konusu emtiada herhangi bir hasar mevcut olmadığını, taşıyıcı ile alıcı veya gönderici arasında yapılmış bir hasar tutanağının bulunmadığını, gönderici tarafından yükün özelliğine ilişkin bir açıklama yapılmadığını ve aktarma yasağı konmadığını, malın tahliyesi esnasında araç brandasının yırtık olduğu iddiasının soyut bir iddia olduğunu, yükün özelliği gereği aktarma yasağı mevcut bulunmadığı gibi, müvekkilinin aktarma sırasında göstermesi gereken tüm özeni gösterdiğini, TTK 862 hükmü uyarınca göndericinin ambalajlamayı yüke uygun olarak yapması gerektiğini ve uygun ambalajlama yapıldığının ispatının davacıya ait olduğunu savunarak,

davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Somut olayda, yükün niteliği, ambalajın aktarmalardan önemli ölçüde etkilenmesi, taşıyıcının özel talimat almadığı için, aktarma-yükleme ve boşaltmalarda elleçleme faaliyetlerinde yükün niteliğini ve ambalaj şeklini gözetmeksizin yaptığı elleçleme faaliyetleri bilirkişi incelemesi sonucunda hasar sebebi olarak tespit edilmiştir.

Bu hususlar dikkate alındığında davalının ve davacı sigortalısının müterafik kusurunun olduğu kanaatine varılmıştır.

Kusur oranı olarak, parsiyel yük-kısmi araç yükü taşıması yapan davalının %35, davacının sigortalısının ise yükün niteliğine uygun taahhüt almaması ve ambalajın parsiyel taşımaya uygun olmaması sebebi ile %65 oranında kusurlu olduğu değerlendirilmiştir.Alınan bilirkişi rapor içeriğine göre hükme ve denetime elverişli olması nedeniyle itirazlar doğrultusunda yeni bir rapor alınmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, bu durumda davalının sorumlu tutulabileceği tazminatın 29.060,13 TL olduğu anlaşılmakla..." gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 29.060,13 TL'nin, sigortalıya ödeme tarihi olan 16/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Bilirkişinin atfettiği kusur oranının hatalı olduğunu, davalı tarafın nakliyat emtia taşımasında gerekli özeni göstermediğinin dosyadaki delil ve belgelerle sabit olduğunu, davanın tamamının kabulü gerekir iken kısmen kabul kararının hukuka aykırı olduğunu, sigortalı...

AŞ'nin Çorlu /Tekirdağ tesisinde üretimi gerçekleştirilen poşet çay ip etiketinin davalı şirketin organizasyonu ile temin edilen araca 8 palet yüklenerek İstanbul tesisine sevk edildiğini, ürünün burada parsiyel olarak fiili taşıyıcı ... tarafından tanzim edilen 22.02.2020 tarihli CMR kaydı ile araca yüklenmek suretiyle Polonya'ya sevk edildiğini, Polonya'da araçtan tahliye edilen ürünün ...

Firmanın yerel acentesi organizasyonunda iç nakliyesini gerçekleştirecek araca yüklenmek suretiyle alıcı firmaya sevk edildiğini ancak ürünün tahliyesi amacıyla dorse kapıları açıldığında araç tavanında dorsenin yarı boyunda yırtık bulunduğu ve burada sirayet eden su nedeniyle ürünün ıslanmış olduğunun görülmesi üzerine iç nakliye sevk evrakı üzerine tavan paneli boyunca dorsenin yarı boyutunda brandanın delik-ıslak paletler şeklinde not düşülmek suretiyle hasarların kayıt altına alındığı, ürünlerin yağmur suyundan kaynaklı ıslanmış olduğu,

ürünün ret nedeninin iç nakliye aracı içerisinde ıslanmış olması olduğunu, nakliyat emtia taşımasında taşınan paletlerin ve birlikte emtiaların ıslanmasının sebebinin taşıma esnasında branda yırtılması olduğunu, ilgili nakliyat emtia taşımasında taşınan paletlerin ve emtiaların ıslanmasının sebebinin taşıma sırasında brandanın yırtılması olduğunu, davalı şirketin emtia taşırken gerekli özen yükümlülüğünü yerine getirmediğinin aşikar olduğunu, tutanak ve delillerle sabit olduğunu bu nedenle davalı tarafın %100 kusurlu olduğunu, sigortalı şirkete kusur hükmedilmemesi gerektiğini, kusur oranının fahiş ve hatalı olduğunu,

ürünün Polanya'da alıcı firmaya tavan brandası yırtık ve kötü durumda bir iç nakliye aracı sevk edildiğini, iletilen tutanaklarda ürünün dikkatsiz aktarılmasından dikkatsiz elleçlenmesinden ve/veya birbirine çarpmasından kaynaklı hasardan bahsedilmemiş olduğunu, raporda hasarın asıl özü olan ıslanmaya hiç değinilmediğini ancak tutanaklarda hiçbir yerde bahsedilmeyen konu ile hiç ilgisi bulunmayan ambalajdaki fiziksel hasara atıfta bulunulduğunu, kusur oranına itiraz ettiklerini, ek bilirkişi raporu alınmaksızın karar verildiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usule ve yasaya aykırı olduğunu belirterek,

kararın kaldırılmasına ve davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, ... Poliçesi kapsamında ödenen sigorta hasar bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında, sigorta poliçesinin varlığı ve taşıma hakkında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir.Uyuşmazlık, emtia hasar bedelinden davalı taşıyıcının sorumlu olup olmadığı ile mahkemenin kabulünün ve bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir.Dosya kapsamından, dava dışı ...

AŞ şirketi ile davacı sigorta şirketi arasında abonman sigorta sözleşmesinin imzalanmış olduğu, sözleşmenin başlangıç tarihinin 30.10.2019, bitiş tarihinin 30.10.2020 olduğu, emtia nakliyat sigortası genel şartlarının poliçede belirtildiği, vasıta başı maksimum teminat talebinin 85.000,00 EURO olarak belirtildiği, dava dışı sigortalı ...AŞ şirketi tarafından dava dışı alıcı yabancı menşeyli şirket adına 20.02.2020 tarihli fatura düzenlendiği, fatura tutarının toplam 11.956,80 EURO olarak belirtildiği, teslimat yerinin Polonya olduğu, malların Türkiye kökenli olarak belirtildiği, 8 palet mal olduğu,

uluslararası sevkiyat belgesi CMR'nin düzenlendiği, CMR düzenleme tarihinin 22.02.2020 olduğu, düzenlendiği yerin Türkiye Tekirdağ, gönderenin... AŞ olduğu, alıcının Polonya'da yerleşik yabancı menşeyli şirket olduğu, taşıyıcının... Şirketi, ardışık taşıyıcının...

Ltd Şirketi olarak belirtildiği, 8 palet ürünün poşet çay ip etiketi olarak belirtildiği, 2.630,00 kg olduğu, kamyon plakasının ... olarak belirtildiği, boşaltmanın 48 saati aşması durumunda günlük 150,00 EURO demuraj ücreti alınacağı hususunun ifade edildiği, materyal kusur bildirimi raporunun 02.03.2020 tarihinde oluşturulduğu, tam teslimatın 8 palet olarak belirtildiği, teftiş sonuçlarının ise kamyonun çatısında büyük delik olduğu, teslimattaki tüm paletlerin ıslak olduğu, ürün emniyetinin riskli önemli bir düzeyde olduğundan malzemeyi kabul etmenin mümkün olmadığının belirtildiği, bertaraf tarihi olarak 16.03.2020 tarihinin yer aldığı,

ekinde kusur örnekleri olarak fotoğraflara yer verildiği, ekspertiz raporunda yükleme yerinin ve tarihinin Türkiye 02.02.2020, kara yolu nakliyatının Türkiye'den Polonya'ya, varış ve boşaltmanın 02.03.2020 tarihi olduğu, zararın niteliğinin kargonun ıslanması olarak belirtildiği, edinilen bilgiye göre makaralar içinde 8 palet çay etiketi kargosunun Türkiye'den kara yolu ile... nakledildiği, kargonun ... tarafından ... plakalı kamyonla tedarikçinin tesislerinden alınarak Türkiye'deki depolarına taşındığı ve burada ... / ... plakalı kamyona yüklenerek Polonya'ya taşındığı,

Polonya'da kargonun ...'in başka bir kamyonuna yüklenerek ve alıcının tesislerine görüldüğü, ilgili CMR'nin temiz bırakıldığı sadece yerel taşıma irsaliyesi ... çalışanı tarafından imzalanan notla onaylandığı, tavandaki brandada römorkun yarısı uzunluğunda delik-ıslak paletlerler olduğunun belirtildiği, kargonun alıcıya teslim edilmesinin ardından 8 paletin tamamının hasarlı olarak teslim edildiğinin kaydedildiği, çay etiketleri kargosunun nakliye sırasında ıslandığı, 10.03.2020 tarihli ekspertix sırasında söz konusu paletlerin alıcının kuru ve havalandırmalı bir deposunda muhafaza edilmiş halde bulunduğu,

sevkiyatın paketleme ve sevkiyat koşullarının tedarikçi seviye anlaşmasında belirlendiği buna göre tüm teslimatların emniyetli ve çevre standartlarına uygun kamyonlarla yapılacağı vb hususlara yer verildiği, inceleme sırasında malların ...(tedarikçi seviye anlaşması) standartlara uygun olarak paketlenmeden teslim edildiğinin tespit edildiği, tek palet üzerindeki malların her katmanının kağıt ayırıcı ile üst üste serildiği ve kargonun alt katmanının altına ve üst katmanına ek kağıt ayırıcılar yerleştirildiği, kağıt ayırıcıların malların en alt kısmı ahşap palet ile doğrudan temas edecek şekilde kaydırıldığı,

makaralar ve paletin kabarcık folyo ile sabitlendiği ve streç folyo ile sarıldığı, streç folyonun tüm kargoyu ve paketi sıkıca sarmadığı ve bazı yerlerde yıpranmış bulunduğu, malların bir kısmının palet çevresinin dışına taştığı, çay etiketleri kargosunda hasar olduğu, bu tür kargolar için bu paketlemenin yetersiz ve uygunsuz bulduklarını, malların dikkatsizce paketlendiği ve tüm nakliye süreci boyunca doğrudan dış çevresel unsurlara maruz kaldığı, inceleme sırasında gelen kamyonun gerçek boşaltma zamanında fotoğraflar alındığı,

depoya teslimi üzerine treylerin kapısı açıldığında treylerin yarısı uzunluğunda çatıda bir delik olduğu ve malların 8 paletinin ıslak olduğunun kaydedildiği, karavanın kötü durumda olup içinin kirli olduğu, duvarlarda bantla görünür bir branda yırtığı olduğu, malların gıda üretimi için tasarlandığında alıcının yağmur suyu ve diğer çevresel unsurların nüfuz etmesi sebebiyle riski alamayacağını belirterek kargoyu reddettiği bu nedenle ... bir zarar olduğunu iddia ettiği, faturaya göre söz konusu çay etiketleri kargosunun bedelinin 11.956,90 EURO olduğu,

zarar nedeninin ise büyük olasılıkla nakliyenin son ayağında kullanılan römorkun kötü durumundan kaynaklandığı, römork tavanındaki deliğin ürünün ıslanmasını ve kirlenmesinin doğrudan sebebi olduğu, ayrıca malların ... 'da belirlenen standartlara uygun olmayan şekilde yanlış ambalajlanması, etiketlerin dış etkenler tarafından kirlenmesinin önlenemediğinin belirtildiği,

davacı şirket tarafından sigortalı şirkete emtia bedeline denk gelen zararın ödenmesi sonrasında davalı şirketten rücuen tahsili amacıyla iş bu davayı açmış olduğu anlaşılmıştır.Tarafların delillerini dosyaya ibrazı ve celbi gereken delillerin dosya içerine celbi sonrasında bilirkişi incelemesi gerçekleştirilmiştir.22.09.2021tarihli bilirkişi heyet raporunda; sigortalı şirketin üretimini gerçekleştirdiği poşet çay ip etiketi emtiasının davalı şirket tarafından temin edilen ve taşıma işini üstlenen ... plakalı araç ile ...

Kıraç/İstanbul deposuna sevk edilerek fiili taşıyıcı ... tarafından CMR taşıma senedine kayden araca yüklenmek suretiyle Polonya'ya nakliyesinin gerçekleştirildiği, paletlerin dıştan naylon şirinklerle sarıldığı ve taşımaya alındığı, fotoğraflara göre yolculuk sırasında şirink ve naylon dış ambalajda zarar olduğunun gözlemlendiği, CMR taşıma senedinde taşımanın paletli taşıma-parsiyel, grupaj olarak taşımaya alındığının tespit edildiği,

davacının 16.06.2020 tarihli ödeme miktarı olan 92.254,65 TL tazminattan %10 bedel artış farkı düşülerek bulunan 83.029,18 TL tazminat ile sınırlı olmak üzere sorumlulara rücu bakımından TTK m.1472 gereği halefiyete dayanarak işbu davayı ikame etmesinin dosya kapsamında uygun olduğu, CMR konvansiyon hükümlerine tabi taşımada, Türkiye-Polonya arasında kısmi araç yükü olarak parsiyel taşınan yükün niteliği ve ambalajının aktarmalı taşımaya uygunsuz olmasından ve aktarmalarda gerekli özenin gösterilmemesinden hasarlandığının değerlendirildiği,

meydana gelen hasarda, en az %50 oranında asli kusurun yüke uygun taşıma sözleşmesi akdetmeyen ve yine ambalaj ve yükleme bakımından gerekli talimatları vermeyen davacının sigortalısında olduğu, davalının ise en fazla %50 olabileceği bir müterafik kusur içinde olduğu, müterafik kusur oranları açısından nihai oran tespit ve değerlendirmesinin mahkemeye ait olduğu, ancak kanaatlerince davalı yana %35 kusur oranı verilmesi halinde, sorumlu tutulabileceği tazminatın 29.060,13 TL hesaplandığı,

ödenen ve hükmedilmesi olası tazminatın CMR m.23 hükümlerine uygun sınırlı sorumluluk limitleri dahilinde miktarlara işaret ettiği, dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi talep edilebileceği belirtilmiştir.Mahkemece, davalının %35 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulüne dair hüküm tesis edilmiştir.Taşımanın Türkiye'den Polonya'ya yapılması nedeniyle, teslim edilen emtianın taşınması sırasında meydana gelen hasarlardan CMR'nin 17/1. maddesi kapsamında akdî ve fiili taşıyan sorumludur.CMR Konvansiyonu'nun 17/1. maddesine göre taşımacı, yükü teslim aldığı andan,

teslim edinceye kadar bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. 17/2.madde ise "Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz." şeklindedir.

Bu durumda kural olarak, taşıyıcı kendi kusurundan kaynaklanmayan bir sebepten ileri geldiğini ispat edemedikçe eşyaya gelen hasarı tazmin borcu altındadır. Bir başka deyişle, taşıyıcının kusurlu olduğu karine olarak kabul edilir. Sorumluluktan kurtulabilmesi için taşıyıcının kusurlu olmadığını ispat etmesi zorunludur.

Somut olayda, yukarıda yer verilen ekspertiz raporu ve bilirkişi heyet raporunda da belirtildiği üzere, mallar ... belirtilen standartlara uygun olarak paketlenmeden teslim edilmiştir.Ve folyonun tüm kargoyu ve paleti sıkıca sarmadığı ve bazı yerlerde yıpranmış bulunduğu, malların bir kısmının palet çevresinin dışına taştığı bu tür kargolar için gerçekleştirilen paketlemenin yetersiz ve uygunsuz olduğu, malların dikkatsizce paketlendiği ve tüm nakliye süreci boyunca doğrudan dış çevresel unsurlara maruz kaldığı,

taşıyıcının özel talimat almadığı için aktarma-yükleme ve boşaltmalarda, elleçleme faaliyetlerinde yükün niteliğini ve ambalaj şeklini gözetmeksizin yaptığı elleçleme faaliyetlerinin hasar sebebi olarak tespit edilmiştir. Bu durumda paketlemenin göndericiye ait olması ve davalıya talimat verilmemesi ile taşımanın niteliği gereği davalının olayda %35 oranında kusurlu olacağına dair kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 hükmü uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.