İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/1051 K.2023/1094

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle ihtiyati hacze itirazın reddine dair verilen karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden ... San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, talep dilekçesinde özetle; ... bank Yeni Çorlu Şubesi ... seri numaralı, 55.381,53 TL ödeme tutarlı, 27/02/2023 keşide tarihli çek aslı nedeniyle, borçluların, müvekkiline olan borçlarını ödemediklerini, borçluların; borca yetecek miktarda menkul, gayrimenkulleri ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının uygun bir teminat karşılığı ihtiyaten haczine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince ihtiyati haczin değerlendirildiği 03.03.2023 tarihli kararla; "... borçlulardan alacağı olan 55.381,53 TL'nin tahsilinin ifasını temin bakımından, vaki isteği İ.İ.K.'nun 257.maddesi 1.fıkrasına uygun bulunmuş, alacak rehinle temin edilmemiş ve karşı tarafla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı yeterli teminat da alınmış bulunduğundan, adı geçen borçluların yukarıda gösterilen malları ile alacaklarının.

İcra İflas Kanunu'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine,..." gerekçesiyle, ihtiyati haciz kararı verilmiştir. Bu karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden borçlu ... vekili itiraz dilekçesinde özetle.

Söz konusu çekte keşidecinin ikametgahının Çorlu olduğunu, çekin keşide yerinin de Çorlu olduğunu, kambiyo senetlerinden çeke dayalı olarak yapılan ihtiyati hacizde yetkili mahkemelerden birisi de, akdin ifa edileceği yerin, yani çekteki alacağın ödeme yeri mahkemesi olduğunu bu durumda yetkili mahkemenin Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, yetkisiz mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiğini, müvekkil ile borçlulardan "... MALZ. SAN. TİC. LTD.

ŞTİ." arasında uzun yıllardır devam eden bir ticari ilişki olduğunu, bu ticari ilişki sebebiyle müvekkil tarafından ... bank ...-Yeni Çorlu/Tekirdağ Şubesi'ne ait, 27/02/2023 tarihli, ... seri numaralı, 55.381,83 TL bedelli çekin keşide edildiğini, keşide edilen çekin 25.10.2022 tarihinde ... kargo ...

A.Ş. aracılığı ile ...'e kargo aracılığı ile gönderildiğini, ancak çekin kargoda kaybolduğunu, çekteki ... e ait kaşe ve cironun da sahte olduğunun anlaşıldığını, çekle ilgili olarak ödeme yasağı kararı alındığını, tüm bu nedenlerle yetki ve sair itirazlarının kabulü ile 03.03.2023 tarihinde verilmiş bulunan ihtiyati haciz kararına itirazın kabulü ile kaldırılmasına, ihtiyati haciz kararına istinaden konulmuş olan hacizlerin kaldınlmasını ve tedbiren işlemlerin durdurulmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden borçlu ... Ltd.

Şti vekili itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkisiz olması nedeniyle ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiğini, çekin müvekkiline gönderilmesi sırasında kargoda kaybolduğunu, Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/907 E sayılı dosyasında ödemeden men kararı bulunduğunu, çek üzerindeki müvekkile ait ciro ve kaşenin sahte olduğunu, bu nedenle ihtiyati haciz kararının itirazen kaldırılması talep edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince ihtiyati hacze itirazın değerlendirildiği 30.03.2023 tarihli ek kararla; "... birden fazla borçlu olup ihtiyati haciz kararı verilmesi bakımından birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde ihtiyati haciz kararı verilebileceği, ihtiyati haciz talep edilen borçlulardan ...

Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi 'nin yerleşim yeri adresi Beyoğlu / İstanbul olup bu durumda mahkememizin ihtiyati haciz kararı verilmesi bakımından yetkili olduğu anlaşılmakla yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.

İtiraz eden Borçlu tarafından, ihtiyati haciz kararına konu "çek '' hakkında Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/907 Esas sayılı dosyası ile açılmış çek iptali davasının derdest olup anılan davada dava konusu çek bedelinin ödenmemesi hakkında tedbir kararı verildiğini, tedbir kararının mahkemece ilgili bankaya bildirildiği gerekçesiyle itiraz edilmiş ise de, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi' nin 19/09/2016 tarih 201683 76 Esas - 2016/7353 Karar sayılı ilamı ile aynı dairenin 07/10/2015 tarih 2015/9239 Esas - 2015/10112 Karar sayılı ilamında da açıkça belirtildiği gibi,

hasımsız olarak açılan çek iptali davasında alınan ödemeden men yasağına ilişkin tedbir kararı ihtiyati haciz verilmesine engel teşkil etmediği, söz konusu çek üzerindeki cironun sahte olduğu, imzanın müvekkiline ait olmadığı, ihtiyati haciz alacaklısının bu yönüyle yetkili hamil olmadığı iddiaları yargılamayı gerektirip açılacak bir menfi tesbit, istirdat davasında ileri sürülebileceğinden İİK' nın 265. maddesinde sınırlı olarak sayılan itiraz sebeplerden olmadığı,

dosyada mübrez talep dayanağı çek kapsamından, İİK'nun 257/1 fıkrasında fıkrası ile İİK'nun 258 fıkrasında aranan şartların mevcut olduğu ve yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu..." gerekçesiyle, ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu ... Ltd. Şti vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİİhtiyati hacze itiraz eden ...Ltd. Şti vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilmiş olan kararın taraflarına tefhim edilmiş olup söz konusu kararın gerekçesi taraflarına henüz tebliğ edilmediğini, bu nedenle işbu süre tutum dilekçesini verme zorunluluğunun hasıl olduğunu, mahkemenin gerekçeli kararını taraflarına tebliğ etmesinin ardından gerekçeli istinaf başvuru dilekçesini yasal süresi içinde sunacaklarını bildirerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İtiraz eden vekiline gerekçeli kararın 17.04.2023 tarihli tebliğ olmasına rağmen gerekçeli istinaf dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 265/son maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararına itirazın reddine dair ek kararın istinafına ilişkindir. İlk derce mahkemesince yazılı gerekçe ile ihtiyati hacze itirazın reddine dair ek karar verilmiş; bu ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlulardan... Ltd.

Şti vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesei, HMK'nın 355.maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. (818 Sayılı BK'nın 73/1) hükmü uygulanamaz.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde (6102 sayılı TTK'nın 781/2 fıkrası uyarınca çekte açıklık yoksa, muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır. Muhatabın ticaret unvanı yanında birden fazla yer gösterildiği takdirde, çek, ilk gösterilen yerde ödenir.

Böyle bir açıklık ve başka bir kayıt da yoksa, çek muhatabın merkezinin bulunduğu yerde ödeme yeri sayılır.) ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ayrıca, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak TBK'nın 89. madde hükmü nedeniyle, alacaklının ikametgah yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir.

Somut olayda, ilk derece mahkemesi gerekçesinde işaret edildiği üzere, çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde çek borçlularından ... ve ... Ltd Şti nin adresi itibariyle ihtiyati haciz kararı veren mahkeme yetkili olmakla, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin mahkemenin yetkisine ilişkin istinafı yerinde görülmemiştir.

Açılan çek iptali davasında verilen ödemeden men kararının ihtiyati haciz talep edilmesine ve verilmesine engel teşkil etmeyeceğinden ve itiraz nedeni olarak dikkate alınamayacağından borçlu itiraz eden vekilinin bu yöndeki istinafı da yerinde değildir. İtiraz eden borçlu ... vekilince çekteki müvekkili cirosunun ve kaşenin sahte olduğu ileri sürülerek ihtiyati haciz kararına itiraz edilmiştir.

Çekin ciro silsilesinin görünüşte kopuk olmadığı ve çekin çalınması ve çekteki cironun sahteliği ile ilgili ileri sürülen itirazların açılacak menfi tespit veya istirdat davasında değerlendirilebileceği, ihtiyati hacze itiraz kapsamında değerlendirilemeyecek olması nedeniyle, borçlu itiraz eden vekilinin bu yöndeki istinafı da yerinde değildir.

İlk derece mahkemesi karar ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, itiraz eden borçlu ...Ltd Şti vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 265/son. maddeleri uyarınca karar kesindir.