İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/1828 K.2024/36

Zayi belgesi verilmesi talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle talebin reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle. 06 Şubat 2023 tarihli deprem felaketi ve devamındaki artçı depremler neticesinde müvekkili bankanın "... Mahallesi ...

Meydanı No:..." adresinde mukim Elbistan/Kahramanmaraş Şubesinin ağır hasar aldığını, binada ve bina içinde taşıyıcı kolon ve kirişlerde ağır hasarlar bulunduğunu, mevcut hali ile yapısal hasarlı olduğunu, can güvenliği nedeniyle binaya girilebilmesi mümkün olmadığından bina içerisinde bulunan eşya ve belgelere ulaşılmasının mümkün olmadığını, müvekkili banka yetkilileri tarafından yapılan incelemelerde şube binası içinde onarımı mümkün olmayan yapısal hasarlar bulunduğunun tespit edildiğini, müvekkil bankanın saklamakla yükümlü olduğu belgelerden.

Müşterileri ile imzaladığı Bankacılık Hizmetleri Sözleşmeleri, Tüketici Kredisi Sözleşmeleri, Taşıt Kredisi Sözleşmeleri, Genel Nakdi ve Gayri Nakdi Kredi Sözleşmeleri ile Kiralık Kasa Sözleşmeleri başta olmak üzere her türlü sözleşme, taahhütname, ibraname, beyanname, ihbarname, ihtarname, makbuz, vekaletnameler ve müşterilerden alınan her türlü talimat mektupları, TL ve Efektif Kasa Defteri, ATM'lere ait jurnal dökümleri, Müşteri işlemlerine dekont ve tutanaklar, bankamatik (ATM) cihazlarını ait kasa giriş-çıkış fişleri, Gişe ve Terminal fişleri ve ekleri, Senet tevdii bordroları,, Bankamatik ve Kredi kartlarının teslim tutanakları,

Çek hesabı açılışında ve mevcut çek hesabından çek defteri verilmesinde 5941 Sayılı Çek Kanunu gereğince çek müşterisinden alınan beyan ve belgeler, diğer bankalar üzerine keşideli çekler (Takasa fiziken ibraz edilmeyen), banka üzerine keşideli çekler, zaman aşımına uğrayan mevduat, emanet, alacaklar da dahil olmak üzere müşterilerle imzalanmış her türlü taahhütname, ibraname, beyanname, ihbarname, ihtarname, makbuz, vekaletnameler ve müşterilerden alınan her türlü talimat mektupları, kredi ve istihbarat işlemlerine ilişkin her türlü belgeler, kambiyo işlemlerine ilişkin her türlü belgeler,

iade edilmiş teminat mektupları servis föyleri ve asılları, kıymetli evrak defteri, çek işlemleri merkezlerinden alınan çeklere ait tutanaklar, ATM’lerde kalan bankamatik ve kredi kartlarının teslim tutanakları, tahsil ve teminat senetleri, yasal mevzuata göre alınan taahhütname ve formlar, niteliği bilinemeyen belgelerin bulunduğunu beyan ederek;

müvekkil bankanın Elbistan/Kahramanmaraş şubesinin ait hizmet binasının ağır hasarlı, içine girilemeyecek durumda ve yasal otoriteler tarafından yıkılması/enkaz kaldırılması beklenmesi nedeni ile içerisinde zayi olan ve yukarıda niteliğine yer verilen belge ve defterler hakkındaTTK'nın 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Dosya kapsamı ile davacı tarafça meydana gelen deprem sebebiyle '... Mah. ... No:...

Elbistan/Kahramanmaraş' şubesinin ağır hasar aldığını ve binaya girilememesi sebebiyle şube içerisinde bulunan evrak ve belgelerin zayi olduğunu dava dilekçesinde beyan edilmiş ise de Kahramanmaraş Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabında; yapılan kontrollerde davacı bankanın şubesinin bulunduğu binanın 'az hasarlı' olduğunun belirtildiği, bu nedenle yıkım kararının bulunmadığı ve binanın içerisine girilebilecek durumda olduğu, davacı tarafça ilgili evrak ve belgelerin zayi olduğuna dair başkaca bir belge sunulamadığı..." gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Müvekkili tarafından yapılan başvuruda bir banka şubesinde olabilecek her türlü belge zaten listelenmiş olup; hayati tehlike devam ettiği için içerisine girilmesi mümkün olmayan bir binada bulunan evrakın lk derece mahkemesinin hatalı kararında yer aldığı şekilde çıkarılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, sırf bu sebeple, çalışanlarının riske atılmaması adına anılan şubelerinin prefabrik yapıda çalışmaya devam ettiğini, kaldı ki, anılan kanun maddesinde mahkemenin gerekli gördüğü delilleri toplayabileceği düzenlemesine rağmen ilk derece mahkemesince bu yola dahi gidilmediğini, bu itibarla, somut gerçeklik bu olmasına,

bina içerisinde girilmesi mümkün olmamasına rağmen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın müzekkere yanıtında yer verdiği az hasarlı tespitinden ilk derece mahkemesince bir inceleme araştırma yapılmaksızın, ret kararı verilmiş olmasının usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, yaşanan deprem felaketi ve yıkıcı etkileri herkesin malumu olduğunu, herkes tarafından bilir vaziyette olduğunu, somut olayda müvekkilinin şubesinin bu nedenle içerisine girilemez hale geldiğinin de açık olduğunu, İlk derece mahkemesince verilen ret kararının müvekkili bankanın adil yargılanma hakkının ihlali neticesi vermekte olup;

müvekkili bankanın zayi belgesi başvurusunda hukuki yararı bulunduğunu, müvekkili bankaca zayi belgesi istemi içeriği bakımından esasen oldukça detaylı bir liste yapılmış olmakla birlikte, verilecek olan kabul kararı zaten kesin hüküm teşkil etmeyeceğini, Netice itibariyle, dosyada mübrez müvekkili banka delilleri, müvekkili bankanın beyan ve açıklamaları, emsal mahkeme kararları bir bütün halinde eksiksiz incelenmesi neticesinde ilk derece mahkemesince kurulan hükmün usul ve yasaya aykırı olduğu hususu tespit edilebilecek olup, haksız,

hukuka ve somut olay özelliklerine aykırı gerekçelere dayalı olarak verilen usul ve yasaya aykırı kararın ortadan kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi,

HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı vekilince, 06.02.2023 tarihli deprem sonucu bankanın Elbistan/ Kahramanmaraş şubesinin ağır hasar aldığını ve kullanılmaz hale geldiğini, hizmet binası içinde yer alan dava dilekçesinde yer verilen ve bankanın saklamakla yükümlü olduğu belgelerin zayi olduğunun tespitine karar verilmesi talep edilmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İlk derce mahkemesince Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne, davacı banka şubesinin bulunduğu adresteki binanın hasar durumu ve yıkım işlemlerinin yapılıp yapılmadığı sorulmuş, verilen cevapta yapının az hasarı olarak değerlendirildiği bildirilmiştir.

İlk derce mahkemesi karar gerekçesinde işaret edildiği üzere binanın az hasarlı olup, zayi talep edilen evrakların zayi olduğuna dair başkaca kanıt da bulunmadığı gerekçesiyle verilen karar isabetli olup aksi yöndeki davacı vekili istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Yukarıdaki açıklama ışığında davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.