İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/1090 K.2025/205

Taraflar arasındaki şirketin ihyası davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle asıl ve birleşen davanın kabulüne dair verilen karara karşı, asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Asıl ve birleşen davada davacı vekili, dava dilekçesinde özetle;davacı tarafından İstanbul 9. İş Mahkemesinin 2022/412 Esas sayılı dosyasının davalılarından " ... Limited Şirketi" aleyhine rucuen tazminat davası açıldığını, davanın derdest olduğunu, mahkeme tarafından 21.11.2023 tarihli celse'nin 3 no'lu ara kararı ile ihya davası açmak üzere süre verildiğini, ileri sürerek, ...

Limited Şirketinin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Asıl davada davalı ... Sicil Müdürlüğü vekili, savunmasında özetle. TTK ve ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak işlem yapıldığını, tasfiye sürecinde yetkili ve sorumluluğun şirket tasfiye memurunda olduğunu, tasfiye memuru atanmasının zorunlu olduğunu, davalının dava açılmasına sebep olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Asıl ve birleşen davada taraflar arasında tartışma usulüne uygun olarak şirket kaydının terkin edilip edilmediği, şirket kaydının silinmiş olması karşısında ve şirketin terkin olunması nedeniyle TTK.m.547 hükmüne göre şirketin ihyası ile tasfiye memuru atanması gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.

Asıl ve birleşen davada ihyası talep olunan şirketin, 26/09/2014 tarihi itibariyle sicil kaydının terkin olunduğu, terkin olunan şirket aleyhine bu arada dava açıldığı, dava tarihinin 15/05/2007 olduğu, dava tarihi itibariyle terkin durumunun mevcut olmadığı, terkin durumunun sonradan ortaya çıktığı, bu arada iş mahkemesi tarafından şirketin ihya olunması için süre ve imkan tanındığı, yine mahkememizde dava açıldıktan sonra husumette noksanlık bulunduğundan TTK.m.547 hükmüne dayanan bu ihya davası açısından tasfiye memuru aleyhine ek dava açmak için süre verildiği,

akabinde birleştirme kararının mahkememiz asıl dosyasına yönelik olarak verildiği, bu çerçevede taraf teşkilinin tam ve eksiksiz sağlandığı tartışmasızdır. Yargılama aşamasında asıl ve birleşen dosya davacı vekili, ... sicil numaralı şirketin halihazırda derdest olan İstanbul 9.İş Mahkemesinin 2022/412E.sayılı dava dosyasına dahi edebilmeleri açısından ihya olunmasını talep etmiş ve bu suretle hukuki yararını açıkça belirtmiştir.

İhyanın talep olunduğu tarih itibariyle 6102 sayılı TTK hükümleri yürürlüktedir. Dava, tasfiye sonrasında ticaret sicilinden terkin edilen işletmenin TTK m.547 hükmüne göre ek tasfiyesine ilişkin hükümden kaynaklanmaktadır.

Ek tasfiyesi talep olunan şirketin tasfiyesinin sona erdiği 2014 yılı itibariyle sicilden kayden terkin olduğu,asıl ve birleşen dosyada davacının,terkin olan şirketi halihazırda İstanbul 9.İş Mahkemesinin 2022/412E.sayılı dava dosyasına dahil etmeyi amaçladığı, bu dosyada adı geçen şirketin terkin olunması nedeni ile dahil edilebilmesinin ancak ihya edilmesi halinde mümkün olabileceği,ihya gerçekleşmediği sürece ise davaya dahil etme yönündeki talebin esasına yönelik hiçbir inceleme yapılamayacağı açıktır.

6102 sayılı TTK' nın ''Ek tasfiye'' başlıklı m.547 hükmü:"Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler.

(2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir. " şeklindedir.

Somut olayda ihya talebinde bulunan davacının, İstanbul 9.İş Mahkemesinde görülen 2022/412E.sayılı dava dosyasında davacı konumunda bulunduğu,bu dosyada da davacı bulunan SGK'nın ihyasını talep ettiği şirket aleyhine hüküm kurulmasını talep ettiği, bu itibarla asıl ve birleşen dava dosyası yönünden davacının ihya talebini ileri sürmek açısından aktif sıfatının bulunduğu, ek tasfiyesi istenen şirketin terkin olduğu halde halihazırda derdest olan iş mahkemesine ait dava dosyasının davalısı olmasının amaçlandığı,

esasen SGK düzenlemelerinden kaynaklanan tüm haklarını elde etmediği ve bu duruma ihyası talep olunan şirketin yol açtığını ileri sürdüğü, ihyası talep olunan şirketin tasfiyesinin tam ve eksiksiz sağlanmasının ise zorunluluk arz ettiği, bu nedenle ve halen terkin olan şirketin tasfiye işlemlerinin tamamlanması ve ihyası gerektiği, tasfiyesi eksiksiz tamamlanmayan şirketin ek tasfiyesinin kabulü noktasında kanunun aradığı zorunluluk halinin bu nedenle oluştuğu sonucuna varılmıştır.

Yapılan açıklamalar karşısında asıl ve birleşen davada davacının İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü ile tasfiye memuru ... aleyhine açmış olduğu davanın kabulüne, asıl ve birleşen davada ihyası talep olunan "Tasfiye Halinde ...

Nakliye ve Temizlik Hizmetleri Limited Şirketinin İstanbul 9.İş Mahkemesinin 2022/412 E.sayılı dava dosyasında "davaya dahilinin sağlanması, bu şirkete yönelik her türlü tebliğ işleminin gerçekleştirilmesi, kararın kesinleşmesi ve infazı ile ilgili her türlü iş ve işlemlerinin sağlanması" açısından" İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasında kayıtlı "Tasfiye Halinde ...

Nakliye ve Temizlik Hizmetleri Limited Şirketi"nin ek tasfiye suretiyle ihyasına, adı geçen şirketin en son tasfiye memuru gözüken ...'ın ihya edilen şirkete münferit ve yetkili tasfiye memuru olarak atanmasına, Tasfiye memuru için ücret takdirine yer olmadığına, kararın bir örneğinin ticaret sicil müdürlüğüne gönderilmesine ve ilanına dair karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle, asıl ve birleşen davada davacının İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü ile tasfiye memuru ... aleyhine açmış olduğu davanın kabulüne, asıl ve birleşen davada ihyası talep olunan "Tasfiye Halinde ...

Nakliye ve Temizlik Hizmetleri Limited Şirketinin İstanbul 9.İş Mahkemesinin 2022/412 Esas sayılı dava dosyasında "davaya dahilinin sağlanması, bu şirkete yönelik her türlü tebliğ işleminin gerçekleştirilmesi, kararın kesinleşmesi ve infazı ile ilgili her türlü iş ve işlemlerinin sağlanması" açısından İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasında kayıtlı "..."nin ek tasfiye suretiyle ihyasına, adı geçen şirketin en son tasfiye memuru gözüken ...'ın ihya edilen şirkete münferit ve yetkili tasfiye memuru olarak atanmasına, tasfiye memuru için ücret takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bu karara karşı, asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Asıl ve birleşen davada davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın kabulü kararının aleyhlerine hususlar içermesi nedeniyle bozularak kaldırılması gerektiğini, mahkemenin 2023/771 esasına kayden açılan dava konusu müvekkili kurumun işleminin hukuka ve mevzuata uygun olduğunu, açılan davada davanın kabulüne karar verilmiş olduğu halde taraflarına ücreti vekalete hükmolunmadığını, davacı kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğinden, davanın kabulü halinde lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, 25/04/2024 tarih, 2023/771 E. 2024/.

K. sayılı kararının aleyhlerine hususlar içermesi nedeniyle tehir-i icra talepli olarak istinaf yoluyla bozularak kaldırılmasına, karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TTK'nın 547. maddesi uyarınca, ek tasfiye işlemleri için şirket sicil kaydının ihyası istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından, yasal süresi içinde, istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Ticaret sicilinden terkin edilen şirketlerin yeniden ihyasının sağlanması amacıyla 6102 sayılı TTK kapsamında iki farklı yol öngörülmüştür. Buna göre, tasfiye sürecine giren şirketlerin tasfiye işlemlerinde eksiklik olması halinde TTK'nın 547. maddesi kapsamında sicilden terkin edilen şirketin tekrar sicile kaydedilmesi mümkündür.

Örneğin şirkete ait bir malvarlığının bulunması veya devam eden bir dava bulunması bu duruma örnek olarak gösterilebilir. Bir diğer yol ise TTK'nın geçici 7. maddesi uyarınca sicilden terkin edilen şirketlerin yeniden tescilidir. Buna göre asgari sermaye miktarına ulaşmayan, adres değişikliğini bildirmeyen şirketlerin re'sen kayıtlardan terkini halinde şirketin faal olması ve gerekli bazı koşulların da gerçekleşmesi halinde tekrar sicile kaydı mümkündür.

İhya davasının TTK'nın 547. maddesi uyarınca talep edilmesi halinde şirketin tasfiye işlemlerini yapmış olan tasfiye memur ya da memurları ile birlikte bağlı bulunulan ticaret sicil müdürlüğünün davalı olarak gösterilmesi gerekmektedir. Diğer durumda ise esasen şirket tasfiye sürecine girmediğinden ve tasfiye memuru da bulunmadığından davalı olarak bağlı bulunulan ticaret sicil müdürlüğünün gösterilmesi yeterlidir.

Başka bir ifadeyle TTK'nın 547. maddesine dayalı ihya davalarında davalı taraf, şirket veya kooperatifin en son tasfiye memuru veya tasfiye kurulu ile yasal hasım konumunda bulunan ticaret sicili müdürlükleridir. Eldeki davada, şirketin tasfiye sonucu terkin edilmesi nedeniyle TTK'nın 547.maddesine göre ihya talep edildiği, asıl davanın ilgili sicil müdürlüğüne, birleşen davanın ise tasfiye memuruna yöneltiliği görülmüştür.

Her ne kadar asıl ve birleşen davada davacı vekili davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmediğini belirterek kararı istinaf etmiş ise de, hükmün 4 numaralı bendinde birleşen davada davacı lehine vekalet ücretine hükmedilerek 17.900 TL vekalet ücretinin birleşen davada davalı tasfiye memurundan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği görülmektedir. Davacı vekilince açıkça belirtilmese de asıl davada davalı ...

Sicil Müdürlüğü yönünden davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmediğini istinaf sebebi olarak ileri sürdüğü kabul edildiğinde ise ilgili sicil müdürlüğü bu davalarda yasal hasım konumunda olup aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğinden mahkemece bu yönde hüküm kurulmaması da yerinde olmuştur.

Açıklanan bu nedenlerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararı usul ve yasaya uygun olup asıl ve birleşen davada davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.