İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/782 K.2024/962

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sırasında davacı vekilinin ihtiyati haciz talebin reddine dair verilen ara karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, talep dilekçesinde özetle; davalı ile arasında ticari ilişki olduğunu, sözleşme olduğunu, davalının borcunu ödemediğini, ekli cari hesap gereği alacaklı olduklarının sabit olduğunu, sözleşme, ticari defter ve faturalar incelendiğinde alacaklı olduklarının ispatlanacağını iddia ederek, teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 13.02.2024 tarihli ara kararında; "... İİK'nun 257. maddesince rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı borçlunun yedinde veya 3. şahısta bulunan taşınır ve taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Davacı yanca dava dilekçesine ek olarak sadece karşı tarafın imzası bulunmayan cari hesap ekstresi muavin defter kaydı sunulmuş olup davacı yanca tek taraflı düzenlenmiş bu belgenin ihtiyati haciz kararı verilmesini sağlayacak yaklaşık ispat koşulundan uzak olduğu izahtan varestedir.

İleride yaptırılacak bilirkişi incelemesinden sonra değişen delil durumuna göre her zaman talep üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesi mümkün olup bu aşamada davacının tek taraflı düzenlemiş olduğu bu belgeye dayanarak ihtiyati haciz kararı verilmesi mümkün olmayıp, sunulan deliller ihtiyati haciz kararı verilmesini sağlayacak yaklaşık ispat koşulundan uzak olduğundan talebin reddine dair..." davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine, karar vermiştir.

Bu ara karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde ; Müvekkilinin davalı hakkında icra takibi başlattığını, itiraz üzerine itirazın iptali davasının açıldığını, ihtiyati haciz taleplerinin reddedildiğini, alacak bakiyesinin çok yüksek olması nedeniyle teminata bağlanmadığını, yargılama sürecinin uzun sürdüğünü ve bu süre içerisinde müvekkilinin alacağını tahsilinin imkansızlaşacağının göz önüne alınarak ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir iken reddine karar verilmesinin haksız ve dayanaktan yoksun olduğunu, borçlunun mallarını kaçırması halinde müvekkilinin mağduriyetinin artacağını iddia ederek, istinafa kon ara kararının kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, ticari satıma ilişkin açık hesaptan kaynaklanan faturaya dayalı alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine karşı itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine dair ara karar verilmiş; bu ara karara karşı, davacı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dosya kapsamından, taraf şirketler arasında 01.06.2021 tarihinde sözleşme imzalandığı, sözleşmede, davacı şirketin distribütör olarak yer aldığı, davalı şirketin satıcı olduğu, sözleşmenin konusunun 1.maddede, marka sahibi distribütör firmaya "..." marka kaş şekillendirici, wax karş wax ürünü ve Jove markası ile çıkacak tüm ürünlerin www...com platformu üzerinden satış yetkisi verilmesi olarak açıklandığı, davacı şirket tarafından davalı hakkında Antalya İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında 01.09.2021 tarihinde 4.660.728,83 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının icra dairesinin yetkisine ve borca itirazı üzerine icra dosyası ile ilgili takibin İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden devam ettirildiği, 21.11.2022 tarihli ödeme emrine davalının itirazı akabinde davacı şirket tarafından iş bu itirazın iptali davasını açmış olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık, İİK 257 madde kapsamında, ihtiyati haciz şartlarının mevcut olup olmadığı, mahkeme ara kararının usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir. İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme İİK'nın 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır.

Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır.

Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.

Öte yandan, İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve miktarı hakkında kanaate varılması yeterlidir.

Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken, alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulmasıdır.

Somut olayda, davacı tarafça dosyaya ibraz edilen sözleşme ve diğer belgeler, alacağın varlığı için tek başına yaklaşık delil olarak kabul edilemeyeceğinden ve ayrıca davalı borçlunun kaçma ihtimali iddiasının ise soyut nitelikte bulunduğundan mahkemece verilen ret kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, İİK'nın 258/3 ve 353/1.b.1 maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin verilen 13.02.2024 tarihli ara karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.