İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/931 K.2024/1885

Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin işitme cihazı satışı yapmakta olduğunu, Türkiye'de yerli üretim işitme cihazı satış ve pazarlaması yapan tek firma olduğunu, davalı ...'in müvekkili şirkette 14.06.2017- 17.06.2022 tarihleri arasında Pazarlamacı ve Bölge Yöneticisi olarak çalıştığını, müvekkilinin, davalının beş yıl boyunca pazarlamacı ve bölge yöneticisi olarak çalışmış olması nedeniyle müvekkili şirketin İstanbul Anadolu yakasındaki müşteri portföyünün tamamına vakıf olduğunu ve müvekkili şirketten ayrıldıktan sonra bu bilgilere vakıf olarak rakip firmanın bünyesinde çalışmaya başladığını,

davalı rakip firmada çalışmakla kalmayarak müvekkili şirkette çalışan personeli de rakip firmaya transfer etmek için görüşmeler yaptığını, dava konusu sözleşmede yer alan rekabet kaydının amacının, işçinin iş ilişkisi içinde işle veya işyeri ile ilgili edindiği bilgileri iş ilişkisi sona erdikten sonra rakip bir işletme içinde kullanılmasını engellemek olduğunu, davalının, müvekkil i şirketten ayrılarak rekabet yasağına aykırı şekilde İş Sözleşmesinin 16. maddesinde yazılı rakip şirketlerden biri olan ...

Ürünler Tic. Ltd.

Şti.'de çalışmaya başladığını, bu sebeple sözleşmede yer alan rekabet yasağını ihlal ettiğini, İş sözleşmesindeki rekabet yasağına aykırı davranması sebebiyle davalıya ihtarname gönderilerek müvekkili şirkete karşı haksız rekabet oluşturan davranışına son verilmesinin kendisine ihtar edildiğini, davalının ihtarın gereğini yerine getirmemesi nedeniyle davalının çalışmış olduğu dava dışı ...'e, müvekkili şirkete karşı haksız rekabet oluşturan davranışlarda bulunan ...'in iş akdine son verilmesinin ihtar edildiğini (Ek 3 - 26.07.2022 tarihli İhtarname).

İhtarname sonrasında rekabet yasağına aykırı davranışlara son verilmediği gibi davalı ... aracılığıyla müvekkili şirkette çalışanlar ... ve ...ile de transfer görüşmeleri yapıldığının tespit edildiğini, bunun üzerine müvekkili şirketin, davadışı ...'e tekrar ihtarname göndererek müvekkili şirketin çalışanları ile yaptığı görüşmelere son vermesi gerektiğini, aksi takdirde iş sözleşmesinde yer alan rekabet yasağının ihlali gereği sözleşmede öngörülen rekabet yasağına aykırı davranılması nedeniyle müvekkilinin uğrayacağı zararların tazmini için yasal yollara başvuracağının ihtar edildiğini,

(Ek 4 - 28.09.2022 tarihli İhtarname) buna rağmen davalı ...'in, müvekkili şirket çalışanlarından ... ve ... ile 23.08.2022 tarihinde yapmış olduğu görüşmede ... firmasının cazip yönlerinden ve prim sisteminden bahsetmek suretiyle bu personeli de rakip firmaya transfer etmeye çalışmaya devam ettiğini, (Ek 5 -10.10.2022 tarihli ... savunması) yapılan ihtarlara rağmen davalının rekabet yasağına aykırı davranışlarda bulunmaya devam etmesi nedeniyle müvekkili şirket tarafından İş Sözleşmesini 16.3.maddesi uyarınca.

İş sözleşmesinin sona erdiği tarihte almakta olduğu brüt ücretin 8 katına tekabül eden 67.912,16-TL cezai şartın tahsili için icra takibi başlatıldığını, (Ek 6- Davalının ücret bordrosu) borçlunun İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itiraz üzerine takibin durduğunu, itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu iddia ederek, itirazın iptali ile takibin devamını, %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, savunmasında özetle; huzurdaki davanın görevsiz Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığını, görev itirazında bulunduklarını, tarafların işçi ve işveren olduğunu, cezai şartın iş sözleşmesinden kaynaklandığını, görevli mahkemenin İş Mahkemeleri olduğunu, işçinin iş sözleşmesi sona erdikten sonrası dönem bakımından rekabet yasağına ilişkin olarak cezai şart ve tazminat davaları bakımından görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının tüm alacaklarının zamanaşımına uğradığını,

zamanaşımı itirazlarının kabul edilerek davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle usulden reddine karar verilmesini, İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünüzün ...

Esas Sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine 7 örnek icra takibi yapıldığını ve ödeme emrinin 12.05.2023 tarihinde tebliğ olunduğunu, tarafınca, anılan dosyada müvekkilinin dosya alacaklısı şirkete herhangi bir borcu bulunmamakta olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla ödeme emrine konu edilen borun zamanaşımına uğradığını, bu sebeple takibe konu borca, borcun fer' ilerine faize ve faizin fer’ilerine ve bütün alacak kalemlerine itiraz edildiğini, müvekkilinin davacı yana iddia edildiği gibi bir borcu bulunmadığını, müvekkilinin iş akdinin 04 nolu SGK çıkış kodu ile işveren tarafından feshedildiğini,

müvekkilinin işçilik alacaklarına ilişkin taraflar arasında ihtiyari arabuluculuk toplantısı yapıldığını, arabuluculuk anlaşma tutanağı düzenlendiğini, işbu ... arabuluculuk dosya numaralı arabuluculuk anlaşma tutanağının 3. Maddesinde "Taraflar arasındaki iş sözleşmesinde yer alan rekabet yasağının İstanbul ili Anadolu Yakası bölgesi kapsamında geçerli olmak üzere , iş bu anlaşma sonrasında da aynı şekil ve koşullarda geçerli olacağı konusunda taraflar anlaşma sağlamıştır." olarak düzenlendiğini, müvekkilinin ...

İstanbul Avrupa Yakasında çalıştığını, bu sebeple ilgili maddede de düzenlendiği üzere Avrupa yakasının rekabet yasağı kapsamı dışında kaldığını, iş akdinin 04 nolu SGK çıkış kodu ile işveren tarafından feshedildiğini, bu sebeple rekabet yasağının da geçerliliğinin kalmadığını, cezai şartın usul ve yasaya aykırı olduğunu, hakkaniyete uygun olmadığını, belirsiz süreli iş sözleşmesinin 16.3.

Maddesinde "...brüt ücretin kesiz katı olan TL cinsi tutarı ifaya eklenen özel cezai şart olarak İŞVERENE ödemeyi beyan , kabul ve taahhüt eder... " şeklinde düzenlendiğini, iş sözleşmeleri kurulurken çoğu zaman işçi ile işverenin maddi açıdan denk görülmesi hatası yapıldığını, işçinin ekonomik durumuyla bağdaşmayacak miktarların sözleşmeye cezai şart olarak konulduğunu, Türk Borçlar Kanunun 182’inci maddesinin 1’inci fıkrasında.

“Taraflar, cezanın miktarını serbestçe belirleyebilirler” ifadesi yer alsa da 3’üncü fıkra.

“Hakim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir” şeklinde olduğunu, öncelikle huzurdaki davada Asliye Ticaret Mahkemeleri görevsiz olduğundan itirazlarının kabulü ile görevsizlik kararı verilmesini, öncelikle davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Davacı, haksız rekabete yönelik, davalının 14/06/2017-17/06/2022 yılları arasında bünyesinde 'pazarlamacı ve bölge yöneticisi' olarak çalıştığını, işten ayrıldıktan sonra rekabet yasağına aykırı olarak rakip firmada çalışmaya başladığını öğrendiğini beyan etmiş olup, öğrenme tarihi net olarak belli olmasa da, en geç, davalı işçiye gönderilen Bakırköy ...Noterliği'nin 01/07/2022 tarihli ihtarname tarihinde öğrendiği kabul edildiğinde, ihtarname tarihinin 01/07/2022 olup, dava tarihinin 28/07/2023 olduğu ve zamanaşımının dolduğu..." gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, karar verilmiştir.Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkemece haksız rekabete ilişkin açılan davalarda zamanaşımı süresinin TTK'nın 60. maddesinde düzenlendiği, hakkın doğumunun öğrenildiği günden itibaren bir yıl ve herhalde üç yıl olduğu gerekçeleriyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verildiğini, TBK'nın 154.maddesinde zamanaşımının kesildiği durumların düzenlendiğini, davalı aleyhine iki defa icra takibi, iki defa da arabuluculuk başvurusu yapıldığını, mahkeme tarafından bu işlemler dikkate alınmadan ret kararı verildiğini, Bakırköy ...

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile 10.10.2022 tarihinde icra takibi başlatıldığını, itiraz üzerine 12.12.2022 tarihinde arabuluculuk bürosuna başvuru yapıldığını, 03.01.2023 tarihinde sonuçlandığını, davalının yetki itirazı üzerine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında, 02.05.2023 tarihinde yeniden icra takibi başlatıldığını, icra takibine davalının itirazı üzerine arabuluculuk bürosuna yeniden başvuru yapıldığını, başvurunun 22.06.2023 tarihinde sonuçlandığını yaklaşık bir ay sonra davanın açıldığını, ret kararının yerinde olmadığını iddia ederek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TBK'nın 444 vd. maddeleri gereğince, hizmet sözleşmesindeki rekabet yasağının ihlalinden kaynaklanan ceza koşulu alacağının tahsili amacıyla başlatılan İlamsız icra takibine karşı yapılan itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekili yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dosya kapsamından, davacı ve davalı arasında 19.01.2022 tarihinde belirsiz süreli iş sözleşmesinin imzalandığı, davacının işveren, davalının ise personel olarak sözleşmede yer aldığı, sözleşmenin 16.maddesinde, rekabet yasağının düzenlendiğini, davacı şirket tarafından davalıya 01.07.2022 tarihli ihtarname gönderilerek haksız rekabet oluşturan davranışlara son verilmesinin talep edildiği, davalının davacı şirkette 14.06.2017 ile 17.06.2022 tarihleri arasında pazarlamacı ve bölge yöneticisi olarak çalıştığı, davacı tarafça davalı hakkında 10.10.2022 tarihinde Bakırköy ...

İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında 67.912,16 TL cezai şart alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının yetki itirazı üzerine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında 02.05.2023 tarihinde 67.913,16 TL cezai şart alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine itiraz ettiği, davacı vekili tarafından İstanbul Anadolu Arabuluculuk Bürorusunun 2023/60116 arabuluculuk numarası ile başvuruda bulunduğu, görüşmelerin anlaşmazlıkla sonuçlanması üzerine davacı tarafça İİK'nın 67. maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde 28.07.2023 tarihinde iş bu itirazın iptali davasını açmış olduğu anlaşılmıştır.

TBK'nın 146. maddesine göre, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir. Eldeki dava TTK'nın 60. maddesine göre bir veya üç yıllık zamanaşımına tabi davalardan değildir. Taraflar arasında sözleme ilişkisi bulunması ve uyuşmazlığın sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle TTK'da düzenlenen haksız rekabete ilişkin zamanaşımı hükümlerinin uygulama yeri bulunmamaktadır.

Davalının, iş sözleşmesinin sona ermesi ile davacı tarafın başlatmış olduğu icra takibi, arabuluculuk başvuruları sonucunda açmış olduğu davada on yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle mahkemece işin esasının incelenmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucunda davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmiş olması usul ve yasaya uygun görülmemiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.