İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/957 K.2024/1095

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda, ihtiyati hacze itiraz edenler vekili tarafından yapılan itirazın reddine dair verilen ek karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; keşideci ... ve aval veren ...'ın 2.000,000,00 TL tutarındaki senedi imzalayarak müvekkiline verdiğini, senet bedelinin ödenmediğini, borçluların elindeki mal varlığını müvekkilinin alacağını sonuçsuz bırakmak için satmaya başladıklarını, her iki borçlu ile de görüşmede borcun en kısa sürede ödeneceğinin sözü alındığını, ancak mal varlığının elden çıkarılması için müvekkilinin oyalandığının anlaşıldığını, borçlulardan ...'ın işletmekte olduğu "..." tekstil atölyesini devretmeye çalıştığını iddia ederek,

2.000.000,00 TL'nin tahsili için İİK 257. maddesi gereğince borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 25.01.2024 tarihli değişik iş kararında; "...

Talep ihtiyati hacze ilişkin olup, İİK'nun 258.maddesi gereğince talebin niteliği itibariyle duruşma açılmasına gerek görülmeyerek yapılan inceleme neticesinde; talepte bulunan alacaklının, aleyhine ihtiyati haciz talep olunanlardan 01/04/2023 düzenleme tarihli, 01/10/2023 tediye tarihli, 2.000.000,00 TL bedelli senetten dolayı alacaklı bulunmasına ve alacağın vadesinin de gelmesine (muaccel) rağmen aleyhine ihtiyati haciz talep edilenlerin ödemede bulunmadıkları ve alacağın rehinle temin olunmadığı,

bu haliyle İİK'nun 257/1 maddesindeki yasal şartların gerçekleştiği...." gerekçesiyle talebin kabulü ile İİK'nın 257/1 maddesi uyarınca alacaklının yukarıda belirtilen 2.000.000,00 TL alacağın tahsilini sağlamak için borçluların borca yetecek miktardaki yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallar ile hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine,

İİK'nın 259/1 maddesi uyarınca ihtiyati haciz isteyen alacaklının hacizde haksız çıkması halinde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlarını karşılamak üzere takdiren %15'i oranında nakdi teminat veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu alınmasına karar verilmiştir. Bu karara karşı, borçlular vekili tarafından, İİK'nın 265.maddesi uyarınca itiraz edilmiştir.

İhtiyati haciz kararına itiraz eden borçlular vekili özetle; takibe dayanak gösterilen 01/04/2023 düzenleme tarihli, 01/10/2023 tediye tarihli 2.000.000,00-TL (iki milyon TL) bedelli senedin müvekkillerine baskı, tehtid korkutma suretiyle imzalatıldığını, takibe konu senet üzerindeki imzanın ihtiyati haciz talebinde bulunan ve dava dışı ... (ve diğer şahıslar tarafından) tarafından müvekkillerine zorlama, korkutma, baskı, tehdit yoluyla attırıldığını, bu nedenle müvekkillerinin imzasının yer aldığı ve müvekkillerin iradesinin sakatlandığı imza ile düzenlenen işbu senetten dolayı sorumlu olmalarının mümkün olmadığını,

her iki müvekkilinin de senette belirtildiği gibi borcu olmadığından senedin iptal edilmesinin gerektiğini, müvekkili ... ile İhtiyati haciz talebinde bulunan ...lkaç'ın bir dönem ... ütü paket isimli iş yerinde ortak olarak bulunduklarını, tarafların anlaşamaması üzerine ortaklığın sona erdiğini, yaptığı işlerden dolayı ekonomik açıdan zor duruma düşen ...'ın ihtiyati haciz talebinde bulunanın babası ... faiz karşılığında borç para aldığını, her defasında faiz karşılığında alınan paraya karşılık ciddi anlamda faiz ödediğini,

müvekkili ...'ın farklı tarih ve zamanlarda gerek elden gerek ise banka yolu ile yaklaşık 2.700.000,00 (iki milyon yedi yüz bin TL) civarında bir ödeme yaptığını, sözde 120.000 TL olan alacağın tamamıyla ödenmiş olmasına rağmen korkutma baskı ve silah kullanmak yoluyla ölümle tehdit sonucu dava konusu senedin müvekkillerine imzalattırıldığını, müvekkilinin her kazandığı parayı dilekçelerinde belirttikleri şahıslara vermek durumunda kaldığını, ihtiyati haciz talebinde bulunan ve dava dışı ... tarafından farklı tarihlerde ...

Mah. ... Sk. NO:... D:...

Bağcılar/İstanbul adresinde bulunan müvekkillerinin dükkanına gelerek müvekkillerini hedef alan tehditlerde bulunduklarını, akabinde ölüm tehditleri etmeye başlayan bahsi geçen kişi ve yanlarında silah bulunan diğer kişilerin müvekkillerine senet uzatarak imzalaması gerektiğini, aksi halde kötü şeylerin olacağını, ayrıca gelinen iş yerinin sahibi konumunda olan müvekkilin kızı olan ...'ın da senedi imzalamasını istediklerini, müvekkillerinin can güvenliklerinin tehlikede olması sebebiyle hiçbir karşılığı olmayan işbu davaya konu senedi, baskı ,ölüm tehdidi ve korkutma sebebiyle ...'ın keşideci, ...’ın da avalist olduğu bononun imzalandığını,

dava konusu bononun ölümle tehdit edilmek suretiyle müvekkilleri aleyhine zorla imzalatıldığını, böylece dava konusu bononun müvekkillerinin gerçek iradesini yansıtmadığını ve bu bono dolayısıyla müvekkillerinin ihtiyati haciz talebinde bulunan lehtara borçlu olmadığı vakıasının sabit olduğunu, konu hakkında müvekkillerinin polise giderek suç duyurusunda bulunup şikayetçi olduklarını, bu arada İhtiyati haciz talebinde bulunan ve diğer şahısların müvekkillerine yönelik tehditlerine devam ettiklerini,

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından verilen Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair karara dahi itiraz edemediklerinden bahisle işbu itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, icra takibine itiraz ve davaları sonuçlanıncaya kadar teminatın tedbiren alacaklıya ödenmemesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa karşı yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Alacaklı vekili, itiraza cevabında özetle; itirazları kabul etmediklerini, kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/11688 Soruşturma dosyasında koğuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, kesinleştiğini, müvekkilinin teminatı yatırdığını, alamadığı için mağdur olduğunu, itirazın reddi ile teminatın kendilernie iadesini talep ettiklerini, karşı tarafın ifadelerinin bu mahkemenin konusu olmadığını belirterek, itirazın reddine karar verilmesini istemiştir.İlk derece mahkemesi, ihtiyati hacze itirazı değerlendirdiği 29.02.2024 tarihli ek kararıyla;

"...İİK'nun 257. maddesinde belirtilen yasal koşulların oluştuğu, İİK.nun 265/1-2 maddesinde itiraza konu edilebilecek hususların sayıldığı, borçlu vekilinin itiraz gerekçelerinin bu madde kapsamında yer alan itirazlar mahiyetinde olmadığı, itiraz gerekçeleri yargılamayı gerektirdiğinden aşağıdaki şekilde itirazın reddi ile takibe karşı davalar açıldığı da dikkate alınarak..." gerekçesiyle, ihtiyati hacze itirazın reddi ile teminat iadesi bakımından taleplerinin ihtiyati hacze ilişkin itirazın reddi kararının kesinleşmesine müteakip talep hâlinde değerlendirilmesine karar verilmiştir.

Bu ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlular vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati hacze itiraz eden borçlular vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Müvekkilleri aleyhine ihtiyati haciz kararı alındığını, bir kısım malların haczedildiğini, takibe dayanak gösterilen 2.000.000,00 TL bedelli senedin müvekkillerine baskı, tehdit, korkutma sureti ile imzalatıldığını, takibe konu senedin üzerindeki imzanın davalı ve dava dışı ... tarafından müvekkillerine zorlama, korkutma, tehdit yoluyla attırıldığını, müvekkillerinin iradesinin sakatlandığını, talep eden ile birlikte ...'ın bir dönem ... isimli iş yerinde ortak olarak bulunduğunu, anlaşamama üzerine ortaklığın sona erdiğini, ekonomik yönden zor duruma düşen ...'ın talep edenin babasından faiz karşılığında borç para aldığını,

müvekkilinin elden ve gerekse banka yoluyla yaklaşık 2.700.000,00 TL ödeme yaptığını, korkutma, baskı ve silah kullanmak yolu ile dava konusu senedin imzalatıldığını, müvekkillerine zorla imzalatıldığını, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz edemediklerini, bonodaki bedelin malen ahzolunduğunun belirtildiğini, ticari defterler incelendiğinde taraflar arasında böyle bir kaydın olmadığının görüleceğini, ticari ilişkinin söz konusu olmadığını, ticari defterin celbini talep ettiklerini, soruşturma dosyasını talep ettiklerini, açık şekilde senedin bedelsiz olduğunu ikrar ettiğini,

bu nedenle ilk derece mahkemesinin ihtiyati hacze itirazın reddine dair ek kararının usul yasaya aykırı olduğunu belirterek, ek kararın kaldırılmasına ve itirazın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 265. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itirazın reddi kararının istinafına ilişkindir.İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itirazın reddine dair ek karar verilmiş; bu ek karara karşı, itiraz eden borçlular vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya kapsamında, talep eden tarafından, talep konusu karşı taraf ...'ın keşide ettiği, ...'ın kefil olarak yer aldığı, 01.04.2023 düzenleme tarihli 01.10.2023 vade tarihli, 2.000.000,00 TL bedelli malen ibareli bononun ... adına düzenlenmiş olduğu,

söz konusu bono bedelinin ödenmemesi üzerine iş bu ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme İİK'nın 257. ila 268. maddesinde yer almaktadır.

Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda, alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır.

Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.

Öte yandan, İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve miktarı hakkında kanaate varılması yeterlidir.

Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken, alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulmasıdır.İİK'nın 265/1.maddesi hükmü uyarınca ise borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.Yukarıda anılan ilke ve esaslar çerçevesinde somut olayın değerlendirilmesinde;

ihtiyati haciz talep eden alacaklının yukarıda belirtilen bonoda yer alan alacak nedeniyle ihtiyati haciz isteminde bulunduğu anlaşılmaktadır. İhtiyati haciz talep eden alacaklı, İİK'nın 258.maddesinde öngörülen alacağın miktarı ve varlığı hakkında mahkemeye kanaat getirecek belgeleri sunduğunun kabulü gerekir.

Borçlunun ileri sürdüğü baskı, tehdit, korkutma, ticari ilişkinin olmadığına dair itirazlar esas hakkında açılacak itirazın iptali veya menfi tespit davası içinde değerlendirilmesi gereken hususlar olduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenlerle, ilk derece mahkemesince itirazın reddine dair verilen ek kararda hukuka aykırılık görülmemiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, borçlular vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi gerektiğinden aşağıdaki karar verilmiştir.